სკოლის მთელი წლების განმავლობაში ერთი და იგივე სიტყვა მომდევდა დერეფნებში, როგორც ცუდი ჩრდილი: მიცინოდნენ. არა იმიტომ, რომ ცუდად ვსწავლობდი. არა იმიტომ, რომ ვინმეს ვავნე. არამედ იმიტომ, რომ დედაჩემი ნაგვის მანქანაზე მუშაობდა.
ვიცოცხლე თვრამეტი წლის ვარ. რაც თავი მახსოვს, ჩემი დილები ადრე გაღვიძების ხმებით იწყებოდა, ჰაერს კი ავსებდა დიზელის სუნი და ის დამახასიათებელი, ძნელად ჩამოსაცილებელი სუნი, რომელიც სამუშაოს შემდეგ ტანსაცმელზე რჩება. მაგრამ დედაჩემისთვის ეს არ ყოფილა მისი ოცნება.
ერთ დროს სრულიად სხვა ცხოვრებას გეგმავდა. მედდად სწავლობდა, საავადმყოფოში მუშაობა სურდა და მამაჩემთან მშვიდი, საერთო მომავალი წარმოედგინა. შემდეგ კი ყველაფერი ერთ წამში დაინგრა.
მამაჩემი სამშენებლო უბედურებაში დაიღუპა. დედაჩემი მარტო დარჩა ჩემთან, პატარა ბავშვთან, და ზედ დააწვა დაგროვილი ვალებიც. დრო აღარ იყო ისე გლოვისთვის, როგორც საჭირო იყო — უნდა ემუშავა, გადარჩენილიყო, წინ წასულიყო.
სასწრაფოდ სამუშაო უნდა ეპოვა. ერთადერთი ადგილი, სადაც ბევრს არ კითხულობდნენ და მაშინვე იღებდნენ, ქალაქის ნარჩენების გატანა იყო. იმ დღიდან საზოგადოებისთვის ის უბრალოდ „ნაგვის მანქანის ქალი“ გახდა. ადამიანები ზოგჯერ გვერდს უვლიდნენ,
მის ზურგს უკან ჩურჩულებდნენ, მაგრამ ის არასდროს წუწუნებდა. ყოველ დილას ოთხ საათზე იღვიძებდა, ჩუმად იცვამდა სამუშაო ტანსაცმელს და მიდიოდა სამუშაოზე — იგივე გამძლეობით, ყოველდღე.
სკოლაში დიდხანს არ დასჭირდა ამის გარკვევა.იმ მომენტიდან ჩემზე მიეკრა სახელი, რომელიც ყველაზე მეტად მეჯავრებოდა: „ნაგვის ბიჭი“. დერეფანში ზოგი გვერდს მაქცევდა, სხვები იცინოდნენ, და იყვნენ ისეთებიც, ვინც თვალს და ცხვირს იფარებდა, როცა გვერდით ჩავუვლიდი.
კლასში არავის უნდოდა ჩემთან დაჯდომა. მე კი ვცდილობდი ისე მეჩვენებინა, თითქოს არ მადარდებდა… მაგრამ ღამეებს სიჩუმეში ხშირად ფხიზლად ვწევდი და ჭერს ვუყურებდი.დედას ამის შესახებ არასდროს ვეუბნებოდი.
მას ეგონა, რომ მეგობრები მყავდა, რომ სკოლის შემდეგ ერთად ვატარებდი დროს და ჩვეულებრივი თინეიჯერის ცხოვრებით ვცხოვრობდი. არ მინდოდა მისთვის ეს სიმშვიდე წამერთმია. ვხედავდი, რამდენად დაღლილი ბრუნდებოდა ყოველ დღე,
მაგრამ მაინც ცდილობდა ღიმილს — და ეს საკმარისი იყო, რომ ჩემში ტკივილი დამეტოვებინა.ასე გადიოდა წლები.გამოსაშვები ცერემონიის მოახლოებასთან ერთად ყველა აღელვებული იყო: კაბები, ფოტოები, მუსიკა, გეგმები.
მეც ვემზადებოდი… მაგრამ სხვანაირად. მქონდა გეგმა. და ვიცოდი, რომ ამ დღეს ბოლოს და ბოლოს ვიტყოდი ყველაფერს, რაც აქამდე დუმილით მქონდა შენახული.ცერემონიის დღეს დარბაზი ბოლომდე გაივსო. მშობლები, მასწავლებლები, თანაკლასელები — ყველა იქ იყო.
როცა ჩემი სახელი გამოაცხადეს, ვიგრძენი, როგორ ამიჩქარდა გული.ავდექი, მიკროფონთან მივედი და დარბაზს გადავხედე. ერთი წამით გავჩუმდი. შემდეგ დავიწყე:„ჩემი დედა წლების განმავლობაში ატარებდა იმას,
რასაც სხვები ყრიდნენ… დღეს მე მინდა დავუბრუნო რაღაც მათგან, რაც ბევრმა ჩვენგანმა დაკარგა.“დარბაზში წამებში სიჩუმე ჩამოვარდა.გავაგრძელე:„ჩემი დედა ყოველდღე ასუფთავებდა ნაგავს. მაგრამ არა მხოლოდ ქუჩებში. ზოგჯერ ადამიანების გულებიდანაც ქრება პატივისცემა, სიკეთე და დაფასება.“
შემდეგ ტრიბუნებისკენ შევბრუნდი.„დედა… გთხოვ, მოდი აქ.“დაბნეულმა წამოდგა. ეტყობოდა, ვერ ხვდებოდა, რა ხდებოდა. ნელა წამოვიდა, ნაბიჯ-ნაბიჯ, სანამ სცენაზე ჩემთან არ მოვიდა.მოვეხვიე. ეს იყო ხანგრძლივი, მტკიცე ჩახუტება — თითქოს ყველა უთქმელი წლის ტვირთი ერთიანად გავუშვი.
„ის არის ადამიანი, რომლის გამოც დღეს აქ ვდგავარ“ — გავაგრძელე. „ადრე დგებოდა, დაღლილი მუშაობდა, არასდროს წუწუნებდა. მან მომცა ყველაფერი, რაც სინამდვილეში მნიშვნელოვანია.“ერთი წამით გავჩერდი, შემდეგ დავამატე:
„და თუ ვინმე ოდესმე სირცხვილს გრძნობდა იმის გამო, ვინ არის ჩემი დედა… უბრალოდ გაიხსენეთ ეს: ის ყოველდღე ამ ქალაქს უფრო სუფთას ხდის.“დარბაზში სიჩუმე იყო.შემდეგ პირველ რიგში ვიღაცამ ტაში დაიწყო. ერთი ადამიანი. მერე კიდევ ერთი. და რამდენიმე წამში მთელი დარბაზი ფეხზე წამოდგა.
ტაში არ წყდებოდა.ვიგრძენი, როგორ ტირის დედა ჩუმად ჩემს მხარზე. და იმ წამს ყველა ტკივილმა, ყველა დამცირებამ, ყველა ჩუმმა ღამემ აზრი შეიძინა.
