ოლგა ნიკოლაევნა ნოტარიუსის ოფისიდან გამოვიდა და ერთი წამით შეჩერდა, მკვეთრ, მოულოდნელ ოქტომბრის მზის შუქს თვალს ახამხამებდა. ჰაერი უკვე ცივი იყო; შემოდგომა არაფერს კარგს არ ჰპირდებოდა
— მხოლოდ სისწრაფესა და განადგურებას. მის ჩანთაში სასაჩუქრე ხელშეკრულების პროექტი იდო. ყველაფერი მზად იყო. მხოლოდ ერთი ცნობა აკლდა — დავალიანების არქონის შესახებ — და ხელმოწერა.
გადაწყვეტილება დიდი ხნის წინ ჰქონდა მიღებული. სამოთახიანი ბინა ქალაქის ცენტრის წყნარ ქუჩაზე მისი ერთადერთი მნიშვნელოვანი ქონება იყო, მაგრამ არ ნანობდა. ილასთვის არაფერს ინანებდა. მისი შვილი და რძალი, სვეტლანა,
უკვე სამი წელია ქირით ცხოვრობდნენ — ყოველთვის დროებით, ყოველთვის შეზღუდულად. ახლა კი მათთვის საბოლოოდ გაჩნდა შესაძლებლობა ჰქონოდათ ნორმალური სახლი, გაეჩინათ ბავშვები, დაეწყოთ ჩვეულებრივი ცხოვრება.
ოლგას უკვე წარმოუდგენია საკუთარი თავი პატარა აგარაკზე, ღუმელით, ვერანდით, რომლის იზოლირებაც შეიძლებოდა ზამთრისთვის. ფუფუნება არა, მაგრამ საკმარისი. ადამიანს ბევრი არ სჭირდება.
როდესაც ილამ ჩაეხუტა და უთხრა: „რა კარგი ხარ, დედა“, ოლგამ პირველად დიდი ხნის შემდეგ იგრძნო, რომ მართლა საჭირო იყო.
ოფისის წინ ქალი ფოთლებს გვიდა. მას ლურჯი სამუშაო ხალათი ეცვა, ქვემოთ — გაცვეთილი ქურთუკი. მისი მოძრაობები დაღლილი, მაგრამ მექანიკური იყო. როცა ოლგა ჩაუარა, ქალი უცებ გაიმართა. მისი სახე ნაცრისფერი იყო, თითქოს ცხოვრება ნელ-ნელა ფერს აცლიდა, მაგრამ მზერა მკვეთრი ჰქონდა — შემაშფოთებლად ზუსტი.
— არ მოაწეროთ ხელი ჩუქების ხელშეკრულებას, სანამ თქვენი შვილის საწოლის ქვეშ ლურჯ ყუთს არ ნახავთ, — თქვა მან ჩუმად.
ოლგა გაშეშდა, თითქოს ვიღაცამ უბიძგა.
— რა? ვინ ხართ?
— დამლაგებელი ვიყავი. გუშინ გამიშვეს. თქვენი რძლის გადაწყვეტილებით. თქვა, რომ ცუდად ვმუშაობ.
ქალს მწარედ გაეცინა.
— მაგრამ ყველაფერი ვნახე. რასაც ისინი ვერ ხვდებიან, ისაა, რომ კედლებსაც ახსოვთ, თუ საკმარის ხანს წმენდ.
ოლგამ ნერვიულად გაასწორა ჩანთა.
— ეს სიგიჟეა. თავი დამანებეთ.
— ნახეთ ყუთი. ლურჯი ფეხსაცმლის ყუთი. საწოლის ქვეშ. ყველაფერი იქ არის.
ქალი შეტრიალდა და ისევ ფოთლების გროვას მიუბრუნდა, თითქოს საუბარი არც მომხდარა.
სახლში დაბრუნებისას ავტობუსში ოლგა იჯდა და გარშემო მყოფებს საერთოდ ვერ აღიქვამდა. სიტყვა თავში ტრიალებდა როგორც გაფუჭებული საათი: „ლურჯი ყუთი“. სასაცილოა. შურისძიებაა. შეურაცხყოფილი ადამიანის ბოლო მცდელობა ზიანის მიყენების.
ილია მისი შვილი იყო. ბავშვი, რომელიც ოდესღაც მდინარის ნაპირიდან ქვებს უგროვებდა.
მაგრამ მაინც რაღაც შეირყა მასში. ნდობის პატარა ბზარი, რომელიც ვეღარ დაიხურებოდა.
საღამოს ილამ დარეკა, მხიარული ხმით.
— დედა, შაბათ-კვირას სვეტკებთან მივდივართ. შეგიძლია ყვავილები მორწყო?
— რა თქმა უნდა, შვილო.
მისი ხმა მშვიდი იყო, მაგრამ შიგნით უკვე ყველაფერი შეცვლილი.
შაბათს საკუთარი გასაღებით შევიდა ბინაში. დერეფანში ძვირადღირებული სუნამო და ნაგვის მძაფრი სუნი ერეოდა ერთმანეთს. თითქოს მათი ცხოვრება ერთდროულად სუფთა და მოუვლელი ყოფილიყო.
ოთახი ზედმეტად მოწესრიგებული იყო. ამ წესრიგის უკან ხელოვნური დაძაბულობა იგრძნობოდა.
საძინებელში გაჩერდა.
საწოლი.
მუხლები მოეკვეთა, როცა დაიხარა.
საწოლის ქვეშ მართლაც იდო ლურჯი ყუთი.
ხელები უკანკალებდა, როცა გამოიღო. გული ისე უცემდა, თითქოს მკერდს გაანგრევდა.
პირველად მხოლოდ ძველი საბუთები: ქვითრები, გარანტიები. შვება გაეკრა გულში. სისულელეა ყველაფერი.
შემდეგ საქაღალდე დაინახა.
ბინის წინასწარი გაყიდვის ხელშეკრულება — მისი ბინის.
გამყიდველად ილას სახელი ეწერა.
თარიღი: ჩუქების შემდეგ ერთი კვირა.
ფასი: აშკარად დაბალი.
ქვემოთ — მოხუცთა სახლის ბროშურა. გვერდზე ხელით მიწერილი: „სწრაფი განთავსება, დემენციის შემთხვევაშიც“.
შემდეგი დოკუმენტი მიკროკრედიტებზე იყო. ვადები, ვალები, ჯარიმები. უზარმაზარი თანხები.
ილია ვალში იყო.
და ბოლოს ფსიქიატრიული დასკვნა.
ოლგას სახელი.
„დემენციის საწყისი სტადია. მეურვეობა რეკომენდებულია.“
მას იქ არასდროს გაუვლია.
ჰაერი გასქელდა. სუნთქვა უჭირდა.
მაშინ გაიგონა გასაღების ხმა კარებში.
ნაბიჯები.
სიცილი.
— ვთქვი ხომ, დაუფიქრებლად მოაწერს ხელს, — თქვა სვეტლანამ.
— იმედია, ბანკები უკვე კისერზე გვადგას, — დაიღალა ილას ხმა.
შემოვიდნენ.
დაინახეს.
სიჩუმე ჩამოვარდა.
სვეტლანას სახე მაშინვე გამკაცრდა.
— აქ რას აკეთებთ?
ოლგა ნელა წამოდგა.
— ვკითხულობ.
ილია გაფითრდა.
— დედა… ეს ასე არაა…
— მაშინ როგორ არის?
სიჩუმე მძიმე გახდა, მახრჩობელა.
პირველმა ილამ დაარღვია.
— დროებითია! სანამ ვალებს მოვაგვარებთ! მერე ყველაფერი დაბრუნდება!
სვეტლანამ დაამატა:
— თქვენ მაინც ვერ იგებთ! შეიძლება მეურვეობის ქვეშაც დაგაყენონ! საბუთები მზადაა!
ოლგას უკვე აღარ კანკალებდა. უცნაური სიმშვიდე დაეუფლა.
— თქვენ უკვე გადაწყვიტეთ, რომ ადამიანი აღარ ვარ.
დოკუმენტები ჩანთაში ჩადო.
— ამას წავიღებ.
სვეტლანამ მისკენ გაიწია, მაგრამ ოლგამ ხელი ჰკრა.
— არა.
მისი ხმა არც მაღალი იყო, მაგრამ გააჩერა ისინი.
— ახლა მივდივარ. და თქვენ დაგსჯით.
არ გაჰყოლიან.
კიბეზე ჩასვლისას პირველად იგრძნო: უკან დასაბრუნებელი გზა არ არსებობდა. მაგრამ წინ გზა იყო.
მეორე დღეს საკეტი გამოცვალა.
ხელშეკრულება გასაჩივრდა.
სიჩუმე ტელეფონში.
ერთი კვირის შემდეგ ისევ მივიდა ნოტარიუსთან.
ქალი ისევ იქ იყო, ფოთლებს შორის.
— ცოცხალია? — იკითხა მან.
— ჯერ კიდევ.
და ოლგამ ყველაფერი მოუყვა.
ქალმა მოუსმინა და თავი დაუქნია.
— ჩემი შვილიც კინაღამ ყველაფერს წამართმევდა.
სიჩუმე.
— რა ჰქვია? — იკითხა ოლგამ.
— ვალია.
ერთი კვირის შემდეგ კაფეში ისხდნენ. ორი ქალი, რომლებმაც ძალიან ბევრი დაკარგეს, მაგრამ არა ყველაფერი.
— იცით, ვალია… თუ გინდათ, ჩემთან გადმოდით საცხოვრებლად. ბევრი ოთახია.
ქალს ცრემლებით გაეცინა.
— ხვრინავს ვამბობ.
— მე დილით ვბურტყუნებ.
გაეღიმათ.
და იმ მომენტში სიჩუმე აღარ იყო საფრთხე — არამედ დასაწყისი.
