— ამ კარტოფილებისთვის, სვეტოჩკა, თანხას ბარათზე ჩამირიცხავ, ტელეფონის ნომრით, — თქვა ლუდმილა ბორისოვნამ. მისი ხმა რბილად და ტკბილად იღვრებოდა, თითქოს სქელი სიროფი ყოფილიყოს. მან ელეგანტურად ჩამოიფერთხა მსუქანი ხელები, რომლებზეც ახალი ფრანგული მანიკური ბრწყინავდა. — შენ ხომ განათლებული გოგო ხარ, უნივერსიტეტდამთავრებული. უნდა გესმოდეს, რომ ამ სამყაროში ყველაფერს ფასი აქვს.
მისი სიტყვები მძიმეად დაეცა ცივ შემოდგომის ჰაერში — ჩვეულებრივად, მაგრამ შემზარავად.
მე ვიდექი გადაბარულ მინდორში, დასახლებაში სახელად „ფიჭვნარი“. ხელში მძიმე პლასტმასის ვედრო მეჭირა, სავსე ოქროსფერი, შერჩეული კარტოფილით. ხელისგულები ბუშტუკებით მეწვოდა, ფრჩხილებში სველი მიწა ჩამჯდარიყო, ზურგი კი ისე მტკიოდა, რომ პირდაპირ იმ კვლებში დაწოლა და აღარ განძრევა მინდოდა.
მთელი ეს მოსავალი ჩემი იდეა იყო. ჩემი მცდელობა, როგორმე საერთო ენა მეპოვა ქმრის დედასთან.
ჯერ კიდევ მარტში ლუდმილა ბორისოვნა კვირის სადილებზე თეატრალურად წუწუნებდა ზურგის ტკივილზე. ოხრავდა, რომ მიწა უფუნქციოდ რჩებოდა, პენსია სასაცილო იყო, ბოსტნეული კი ბაზარში აუტანლად ძვირი.
მე — ფინანსური დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, რომელსაც ციფრები და მკაცრი გრაფიკები ჰქონდა ცხოვრების წესად — უცებ დახმარება გადავწყვიტე. თვითონვე შევთავაზე კარტოფილის, მწვანილისა და პომიდვრის დარგვა.
— ოჰ, სვეტოჩკა, ნამდვილი ოქრო ხარ! — მაშინ ასე ეფერებოდა, როცა ფაიფურის ჭიქაში ჩაის მისხამდა.
და მეც მთლიანად ჩავერთე.
მაისიდან მოყოლებული, ყოველ შაბათ-კვირას გამთენიისას ვდგებოდი. სანამ ჩემი ქმარი, მაქსიმი, მივლინებების შემდეგ იძინებდა, მე ქალაქგარეთ მივდიოდი.
ყველაფერი მე მიმქონდა: ძვირადღირებული თესლები, საფარები, სასუქები. საქმიანი ტანსაცმლის ნაცვლად გაცვეთილ მაისურს ვიცვამდი და მიწაში ვმუშაობდი. ვბარავდი, ვასუფთავებდი სარეველებს, მძიმე სარწყავებს დავათრევდი, როცა დასახლებაში ტუმბო ითიშებოდა.
ხოლო ლუდმილა ბორისოვნა?
ის მხოლოდ კვირაობით ჩნდებოდა, შუადღისას. იჯდა დაწნულ საქანელა სავარძელში, გვერდით ფუნთუშებს იდებდა და შორიდან “ხელმძღვანელობდა”.
— სვეტა, ძალიან ზედაპირულად თხრი!
— სვეტა, ასე არ აკეთებენ ამობორცვას!
ერთხელაც არ შეხებია თოხს. მაგრამ როგორც კი მეზობლები ღობესთან ჩერდებოდნენ, ამაყად აცხადებდა:
— შეხედეთ, რა მოსავალი მოვიყვანეთ მე და მაქსიმმა!
ჩემზე სიტყვასაც არ ამბობდა.
მერე სექტემბერი დადგა. ორი დღით შვებულება ავიღე, რომ წვიმებამდე ყველაფერი ამომეღო მიწიდან. მარტო გადავბარე მთელი ნაკვეთი. როცა რვა სავსე ტომარას შევხედე, უცნაური, პირველყოფილი სიამაყე ვიგრძენი.
და სწორედ მაშინ მოვისმინე ფულის მოთხოვნა.
— უკაცრავად… მგონი ვერ გავიგე, — ჩუმად ვკითხე.
ის სულაც არ შერცხვა. პალტოს ჯიბიდან ოქროს ორნამენტიანი ბლოკნოტი ამოიღო.
— ყველაფერი ძალიან კარგად გაიგე, სვეტოჩკა. ვისი მიწაა? ჩემი. ვისი წყალი გამოიყენე? ჩემი. თუ გინდა ეს ტომრები ქალაქში წაიღო, რესურსების გამოყენება უნდა აანაზღაურო. ელემენტარული ეკონომიკაა.
ნელა დავდე ვედრო.
მაქსიმი ორ მეტრში იდგა და მანქანის სარკეს ნერვიულად წმენდდა, თითქოს მოულოდნელად დაყრუვებულიყო.
— მაქსიმ, — ხმა ამიკანკალდა. — გესმის, რას ამბობს დედაშენი?
ის უხალისოდ შემობრუნდა, თვალს მარიდებდა.
— ნუ… დედას გარკვეულწილად მართალი აქვს. მიწა მისია. მისი საკუთრებით ვისარგებლეთ. უბრალოდ გადაურიცხე, არ გავღარიბდებით.
მკერდში ცხელი ტალღა ამოვარდა.
— ლუდმილა ბორისოვნა, — ნაბიჯი გადავდგი მისკენ, — როცა გაზაფხულზე ჯანმრთელობაზე წუწუნებდით და დახმარებას ითხოვდით, დაგავიწყდათ გეთქვათ, რომ ეს ფასიანი მიწის იჯარა იყო?
მან მშვიდად გაისწორა აბრეშუმის შარფი.
— ბოსტნეულს თვითღირებულებით გაძლევ. ოცდახუთი ათასი რუბლი მთლიანად. თანაც — ოჯახური ფასდაკლებით.
— ოჯახური ფასდაკლებით? — გავიმეორე.
— სვეტა, ნუ იწყებ, — ჩაილაპარაკა მაქსიმმა. — უბრალოდ გადაურიცხე. რატომ უნდა მოაწყო სცენა კარტოფილის გამო?
ტომრებს შევხედე. თითოეულში ჩემი შრომა, ტკივილი და დაკარგული შაბათ-კვირები იყო ჩადებული. მისთვის ეს უბრალოდ კარტოფილი იყო. ჩემთვის — შეურაცხყოფა.
— კარგი, — მშვიდად ვთქვი. — მაშინ საბაზრო წესებით დავითვალოთ.
ტელეფონი ამოვიღე.
— ჩემი ხარჯები: ძვირადღირებული თესლები — შვიდი ათასი. სასუქები — ექვსი ათასი. საწვავი ამდენი მგზავრობისთვის — დაახლოებით ორმოცი ათასი.
თვალი პირდაპირ გავუსწორე.
— და მთავარი — ჩემი შრომა. ოცი შაბათ-კვირა. დღეში ათი საათი. ჩემი, როგორც ფინანსური დირექტორის, ანაზღაურებით, ეს ორას ორმოცდაათი ათასი ღირს.
შევჩერდი.
— ჯამში — სამას სამი ათასი. მინუს თქვენი ოცდახუთი. ესე იგი, თქვენ მართებთ ორას სამოცდათვრამეტი ათასი რუბლი.
სახე წამებში გაუწითლდა.
— გაგიჟდი?!
— სწორედ თქვენ გადააქციეთ ოჯახი ბუღალტერიად, — ცივად ვუპასუხე.
მაქსიმმა მხარზე ხელი მომკიდა.
— სვეტა, შეწყვიტე!
მკვეთრად მოვიშორე ხელი.
— პატივისცემა დამსახურებას საჭიროებს.
შემდეგ ბასრი ბაღის ინსტრუმენტი ამოვიღე და პირველი ტომარა გავჭერი. მერე მეორე. მესამე.
კარტოფილი მძიმე ოქროსფერი ჩანჩქერივით გადმოიღვარა სველ მიწაზე, გუბეებში გაგორდა და ტალახში აირია.
— შეშლილი ხარ! — იყვირა ლუდმილა ბორისოვნამ.
— თუ ეს ყველაფერი თქვენი საკუთრებაა, — მშვიდად ვთქვი მორიგი ტომრის გახევისას, — მაშინ მიწაშივე დარჩეს.
მაქსიმი ჩემკენ გამოიქცა.
— გაჩერდი!
— უკვე გავჩერდი, მაქსიმ. აღარ ვაპირებ სირბილს.
ტომარა ტომარაზე იხეოდა. ჩემში კი სიმძიმე აღარ იყო — მხოლოდ ყინულივით ცივი სიმშვიდე.
— უმადური გოგო! — კიოდა დედამთილი. — ოჯახში მიგიღეთ!
— თქვენ ჩემს საფულეს იღებდით ოჯახში, — ვთქვი და ინსტრუმენტი ბალახზე მოვისროლე.
ბოლოს მუხლებზე დაეცა ტალახში და სასოწარკვეთილი დაიწყო დასვრილი კარტოფილების შეგროვება ძვირადღირებული პალტოს კალთაში.
— წავედით, — ვუთხარი მაქსიმს და მანქანის კარი გავაღე.
— დედა?
— დარჩი. დაეხმარე თავისი “კაპიტალის” შეგროვებაში.
სახლამდე მთელი გზა ჩუმად ვიყავით.
ერთი კვირის შემდეგ ყველაფერი შეიცვალა. ბრალდებებმა, ანგარიშებმა და წყენამ საბოლოოდ ჩამოხსნა ნიღბები.
გაზაფხულზე ჩვენ ჩვენი პატარა მიწის ნაკვეთი ვიყიდეთ.
და ზუსტად ვიცოდი: იმ მიწაზე მხოლოდ ყვავილები გაიზრდებოდა. მხოლოდ ჩემი სულისთვის.
