— მე და დედამ უკვე ყველაფერი გადავწყვიტეთ, — მხიარულად განაცხადა ჩემმა ქმარმა და სამ უზარმაზარ პარკს სამზარეულოს მაგიდაზე დაენარცხა. პარკებში ყველაზე იაფი მაკარონი და აქციაზე ნაყიდი შაქარი ეწყო.
მარტის პირველი, მორცხვი მზის სხივები ფანჯრიდან შემოპარულიყო და გვამცნობდა, რომ გაზაფხული ახლოვდებოდა.
მაგრამ ჩვენს მისაღებ ოთახში უცებ ისეთი სიცივე ჩამოწვა, თითქოს ზამთარი დაბრუნდა.
ლეპტოპი ნელა დავხურე, უკვე გაციებული მწვანე ჩაი მოვსვი და ვალერას შევხედე.
— შეგიძლია, ერთი რამ ამიხსნა? ზუსტად როდის გამიჩნდა უფროსი საკუთარ სახლში?
ხმა სრულიად მშვიდი მქონდა.
იმდენად მშვიდი, რომ ფანჯრის რაფაზე მოკალათებულმა კატამ ერთი თვალი გაახილა, შემომხედა და, როგორც ჩანს, გადაწყვიტა, რომ კარადის თავზე უფრო უსაფრთხო იქნებოდა.
ვალერა ნერვიულად შეუდგა პარკების გადალაგებას. ეტყობოდა, რომ უაღრესად მნიშვნელოვანი საქმე ჰქონდა — თითქოს მაკარონის სწორად განლაგებას ქვეყნის ბედი გადაჰქონდა.
— ანა, ნუ იწყებ, რა… მარინას ბინაში მილებს ცვლიან. კაპიტალური რემონტია. დედამ გადაწყვიტა, რომ ის და ბავშვები ჩვენთან იცხოვრებენ, სანამ რემონტი დასრულდება.
თვალები დავახამხამე.
— ჩვენთან?
— დიახ, ჩვენთან. სულ რაღაც თვენახევარი. ისე გაივლის, ვერც კი შეამჩნევ.
ის ისე აგრძელებდა ლაპარაკს, თითქოს სასტუმროს ნომრების განაწილებას ხსნიდა.
— დიმა სამზარეულოს დივანზე გადავა. მარინა და ტყუპები მის ოთახს დაიკავებენ.
შემდეგ ყველაზე ბუნებრივი ტონით დაამატა:
— საჭმელს კი… დედამ თქვა, შენ მიხედავ. შენ ხომ ძალიან გემრიელად ამზადებ.
ოჯახური ვალი მართლაც საოცარი რამეა.
რატომღაც ის ყოველთვის იმ ადამიანის კისერზე გადადის, ვისაც არასოდეს აუღია თავის თავზე, ხოლო მისი გადახდა ყველაზე მეტად მათ მოეთხოვებათ, ვისაც ამ ვალდებულებაში ერთი წუთიც და ერთი თეთრიც არ დაუხარჯავს.
ამ ყველაფერს მსუბუქი ღიმილით ვუყურებდი.
ჩემი ქმარი, რომლის ყველაზე გაბედული გადაწყვეტილებებიც ჩვეულებრივ პიცაზე სოკოსა და პეპერონის არჩევით შემოიფარგლებოდა, უცებ ოჯახის დიდ პატრიარქად გადაიქცა.
ამ დროს სადარბაზოს კარის საკეტი გაისმა.
კარი გაიღო.
რა თქმა უნდა, საკუთარი გასაღებით.
სვეტლანა ალექსეევნა სახლში ისეთი თავდაჯერებული ნაბიჯით შემოვიდა, თითქოს გენერალი ყოფილიყო, რომელიც მტრის ციხესიმაგრის ჩაბარებას იღებდა.
ფეხსაცმელიც კი არ გაუხდია, ისე შემოიხედა მისაღებში.
— დილა მშვიდობისა, ანიუტა! ვალერამ უკვე ყველაფერი გითხრა?
მისმა მზერამ ჩემი სამზარეულო ისე მოიარა, როგორც ძვირადღირებული რესტორნის კრიტიკოსი შეხედავდა სადგურის იაფფასიან სასადილოს.
— მარცვლეულიც ვიყიდე. საღამოს ფაფა გააკეთე. ტყუპებს ძალიან უყვართ.
შემდეგ ჩემს თაროებზე მიუთითა.
— და ეს ძვირადღირებული კრემები სადმე გადადე. ბავშვებმა შეიძლება გააფუჭონ.
ამ დროს ოთახის კარში ჩვენი ჩვიდმეტი წლის ვაჟი, დიმა, გამოჩნდა.
მან ჯერ ბებიას შეხედა, შემდეგ პარკებს, მერე მამას.
ხელები გულზე გადაიჯვარედინა.
— დედა, ჩემი ნივთები პატარა ბოხჩაში ჩავაწყო თუ პირდაპირ დერეფნის კართან, ფეხსაწმენდზე გადავიდე?
ტუჩის კუთხეში ღიმილი შეეპარა.
— მეტროშიც შემიძლია გიტარით დავჯდე. იქნებ რამდენიმე მონეტა შევაგროვო ოჯახის ბიუჯეტისთვის.
წარბი ასწია.
— და სამზარეულოს დივნის ქირა რამდენია? ოქროს მონეტებით გადავიხადო თუ ნაღდი ფული გირჩევნიათ?
— დიმა! ბებიას ასე როგორ ელაპარაკები?! — აღშფოთდა ვალერა და მკაცრი მამის სახის მიღებას შეეცადა.
დიმამ მშვიდად შეხედა.
— ბებიას მივესალმე.
შემდეგ დაამატა:
— ახლა კი უბრალოდ ვაკვირდები, როგორ ცდილობენ ჩვენი ბინის ძალით ხელში ჩაგდებას.
— არავინ არაფერს იტაცებს! — გაბრაზდა სვეტლანა ალექსეევნა და ბოლოს გაიხადა ფეხსაცმელი. — ჩვენ ოჯახი ვართ! ოჯახში ადამიანები ერთმანეთს უნდა დაეხმარონ!
შემდეგ მე შემომხედა.
— სხვათა შორის, ვალერამ მითხრა, რომ კვარტალური პრემია მიიღე.
წარბი ოდნავ ავწიე.
— მას გადაურიცხე. მარინას პროდუქტები სჭირდება. დიეტაზეა და ორაგული უნდა ჭამოს.
შემდეგ ოთახს თვალი მოავლო.
— და რატომ ზიხარ ჯერ კიდევ? ადექი და კარადები გაათავისუფლე!
ძლივს შევიკავე თავი, რომ არ გამცინებოდა.
ზოგიერთი ნათესავის „უანგარო დახმარება“ მართლაც საოცარი რამ არის.
ის ყოველთვის სხვისი ფულით, სხვისი დროით და სხვისი მოთმინებით იგეგმება.
ათი წელი ოჯახში კონფლიქტებს ვაგვარებდი.
ათი წელი მარინას საჩუქრებს ვყიდულობდი.
ათი წელი სვეტლანა ალექსეევნას სანატორიუმებს ვუფინანსებდი.
და ათი წელი თვალს ვხუჭავდი იმაზე, რომ ვალერა საკუთარ ხელფასს მანქანის ტიუნინგსა და პირად სურვილებში ხარჯავდა, მაშინ როცა ჩვენი ოჯახი ძირითადად ჩემი შემოსავლით ცხოვრობდა.
მაგრამ იმ დილას ყველაფერი დასრულდა.
ფეხზე წამოვდექი.
— სვეტლანა ალექსეევნა, მგონი დროა, რეალობაში დაბრუნდეთ.
ისეთი სიმშვიდით ვთქვი, რომ შუა წინადადებაში გაჩერდა.
— რას ნიშნავს ეს? — აღშფოთებულმა მკითხა.
— იმას, რომ ეს ბინა ოჯახური სასტუმრო არ არის.
დერეფნისკენ ხელი გავიშვირე.
— აქ არავინ გადმოვა ისე, რომ ჯერ ჩემი აზრი არ ჰკითხოს.
შემდეგ დიმას ოთახისკენ მივუთითე.
— დიმა თავის ოთახში რჩება.
ჩემს თაროებს შევხედე.
— ჩემი კრემებიც თავის ადგილზე დარჩება.
ბოლოს ვალერას გავხედე.
— მარინამ კი რემონტის დასრულებამდე ნაქირავები ბინა იპოვოს.
— ანა! — ვალერამ ხელი მაგიდას დაარტყა.
მის ჟესტში უფრო მეტი იყო მცდელობა, რომ ძლიერი გამოჩენილიყო, ვიდრე ნამდვილი თავდაჯერება.
— დედას და ჩემს დას დავპირდი! შენ უნდა გაითვალისწინო მათი მდგომარეობა! მე ამ სახლის კაცი ვარ! მე ვარ ოჯახის უფროსი! ჩვენ უკვე ყველაფერი გადავწყვიტეთ!
გამეღიმა.
— მართლა?
ცოტა ხნით გავჩუმდი.
— ოჯახის უფროსი?
თავი დამიქნია.
— დიახ.
— საინტერესოა.
სვეტლანა ალექსეევნამ ჩათვალა, რომ ჩემი სისუსტე დაინახა და მაშინვე შეტევაზე გადავიდა.
დიმას ოთახისკენ გაემართა.
— შვილიშვილო, აქედან გამოდი! ვალერა, კომპიუტერი გამორთე. მის ნივთებს დერეფანში გადავიტანთ.
დიმა ადგილიდან არ დაძრულა.
უბრალოდ მე შემომხედა.
მის თვალებში ერთი კითხვა იკითხებოდა:
„დედა, მართლა მისცემ ამის უფლებას?“
— გაჩერდი.
ერთი სიტყვა.
ვალერა ადგილზე გაიყინა.
ტელეფონი ამოვიღე, ეკრანი გავხსენი და საბანკო აპლიკაციაში შევედი.
სამი სწრაფი შეხება.
შემდეგ პირდაპირ თვალებში შევხედე ჩემს ქმარს.
— ძვირფასო მეუღლევ…
ვალერამ ნერწყვი გადაყლაპა.
— რადგან თურმე ამ სახლში მხოლოდ შენ ხარ უფროსი და შეგიძლია ასეთი გრანდიოზული გადაწყვეტილებები ჩემთან შეთანხმების გარეშე მიიღო, დარწმუნებული ვარ, მათი დაფინანსებაც საკუთარი ფულით შეგიძლია.
ტელეფონი მისკენ მივაბრუნე.
მისი სახე მაშინვე შეიცვალა.
— ეს რა არის?
— შენი დამატებითი საბანკო ბარათი დავბლოკე.
ეკრანს მიაშტერდა.
— ის, რომელიც ჩემს ხელფასის ანგარიშზეა მიბმული.
ოდნავ გავუღიმე.
— იცი, რომელი. ბარათი, რომლითაც ბენზინს ასხამ, გამოწერებს იხდი და რესტორნებში ბიზნეს-ლანჩებზე დადიხარ.
სახე შეეცვალა.
სვეტლანა ალექსეევნამ ნერვიულად შეისწორა თმა.
— ამის გაკეთების უფლება არ გაქვს! ეს საერთო ფულია! — აღშფოთდა.
თავაზიანად შევხედე.
— მადლობა იურიდიული კონსულტაციისთვის, სვეტლანა ალექსეევნა.
მან პასუხის გაცემა დააპირა.
არ დავაცადე.
— მაგრამ ანგარიში ჩემს სახელზეა. და მასზე არსებული ფული მე მაქვს გამომუშავებული.
მაგიდაზე დადებულ იაფფასიან მაკარონზე მივუთითე.
— თუ ვალერას ოჯახის მიმართ გულუხვობის გამოჩენა სურს, შეუძლია ეს საკუთარი ფულით გააკეთოს.
შემდეგ მშვიდად დავამატე:
— ოჯახის ბანკომატი დღეიდან დახურულია.
ვალერას მთელი მოჩვენებითი თავდაჯერება ერთ წამში გაქრა.
— ანა, გაგიჟდი? ახლა პარკინგს როგორ გადავიხდი?
— როგორც ნამდვილ ოჯახის უფროსს შეეფერება.
მხრები ავიჩეჩე.
— საკუთარი ფულით.
ისეთი სახით შემომხედა, თითქოს სამყაროს დასასრულს ვამცნობდი.
— ახლა კი, ვალერა, ტელეფონი აიღე.
შეყოვნდა.
— მარინასთან მიმოწერა გახსენი.
ნელა დამემორჩილა.
— დაწერე ზუსტად ის, რასაც გიკარნახებ.
— ანა…
— დაწერე:
„მარინა, ჩვენი გეგმები შეიცვალა. სამწუხაროდ, თქვენს მასპინძლობას ვეღარ შევძლებთ. რემონტის დასრულებამდე ნაქირავები ბინა მოძებნეთ. წარმატებებს გისურვებთ რემონტში.“
ვალერამ დედას გახედა.
— მაგრამ დედა აქ არის…
— შენთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ცოლისა და შვილის სიმშვიდე უნდა იყოს და არა დედის მოწონება.
ხელები გადავიჯვარედინე.
— გააგზავნე.
არ მოძრაობდა.
მაშინ კიდევ უფრო მშვიდად ვუთხარი:
— ან ხვალიდან კომუნალურების ნახევარს შენ გადაიხდი, ყველა პროდუქტს შენ იყიდი და საკუთარ პერანგებსაც თავად გარეცხავ.
— არჩევანი შენზეა.
მისაღებში ისეთი სიჩუმე ჩამოწვა, რომ მაცივრის ჩუმი გუგუნიც კი ისმოდა.
ვალერამ თავი დახარა და ბოლოს „გაგზავნას“ დააჭირა.
სვეტლანა ალექსეევნა გაოგნებული უყურებდა შვილს.
ახლა უკვე მიხვდა, რომ მისი პატარა ოჯახური გადატრიალება ჩავარდა.
ჩანთა აიღო.
— აქ ფეხს აღარასოდეს შემოვდგამ! — იყვირა.
შემდეგ შვილს მიუბრუნდა.
— ესეთი კაცი გაგზარდე? ცოლს რომ ყველაფერში ემორჩილები?!
დერეფანში გავარდა და კარი ისეთი ძალით მიაჯახუნა, რომ ერთი წამით ვიფიქრე, საკეტიდან ხომ არ ამოვარდებოდა.
ვალერა მძიმედ დაეშვა სკამზე.
მაგიდაზე დადებულ იაფფასიან მაკარონს უყურებდა, თითქოს მისი ცხოვრების კრახში სწორედ ის იყო დამნაშავე.
დიმამ შემომხედა, გამიღიმა და უხმოდ დაბრუნდა თავის ოთახში.
თავის ოთახში.
რომელიც ისევ მისი იყო.
მეორე დღეს ჩვენი ოჯახური ცხოვრება შეიცვალა.
სრულიად.
და სამუდამოდ.
ვალერამ ბოდიში მომიხადა.
ნამდვილი ბოდიში.
და ჩემს საბანკო ბარათზე მისი წვდომა ისევ დაბლოკილი დარჩა.
და უცნაურია, მაგრამ…
სამყარო არ ჩამოიქცა.
პირიქით.
პირველად ყველამ გაიგო, სად გადიოდა ზღვარი.
იმიტომ, რომ არის ერთი რამ, რაც ბევრად ადრე უნდა მესწავლა:
თუ ერთხელ ვინმეს მისცემ უფლებას, შენზე ფეხები გაიწმინდოს, მალე ის შენში ფეხსაწმენდს დაინახავს.
და ყველაზე ცუდი ის არის, რომ შემდეგ სრულიად ნორმალურად ჩათვლის, რომ საკუთარ პრობლემებსაც შენ დაგაყრის.
ნუ ეცდები იმ ადამიანების მოწონების მოპოვებას, რომლებიც მხოლოდ მაშინ გცემენ პატივს, როცა მათთვის სასარგებლო ხარ.
ისწავლე „არას“ თქმა.
დაიცავი შენი სახლი.
დაიცავი შენი დრო.
და რაც მთავარია — შეიყვარე საკუთარი თავი უფრო ხმამაღლა, ვიდრე სხვისი აზრის გეშინია.
რადგან საკუთარ ცხოვრებაში ვერავინ გახდება შენი უფროსი…
თუ თავად არ მისცემ მას ამის უფლებას და საკუთარ ხელში არ ჩააბარებ გასაღებებს.
