— ეს ჩვენი პატარა დამლაგებელია. საავადმყოფოში იატაკებს წმენდს. ასე ირჩენს თავს.
თამარა იგნატიევნამ ამაყად გადაიხედა საჭმლით გადატვირთული სუფრისკენ, თითქოს რაღაც განსაკუთრებულად სასაცილო ეთქვას.
ოჯახის წევრებს გაეცინათ.
ვიღაცამ დამადასტურებლად ჩაიბურტყუნა კიდეც.
მარინამ კი ჩუმად დადგა მძიმე ჩაიდანი მაგიდაზე. შემდეგ თავის ჩვეულ ადგილს დაუბრუნდა — მაგიდის ყველაზე ბოლოში, სადაც უკვე წლებია სვამდნენ.
არავინ მიმართავდა.
არავინ ეკითხებოდა, როგორ იყო.
ოჯახი ახალი აგარაკისა და სიძის ძვირადღირებული მანქანის შესახებ საუბრობდა.
მარინა ამას უკვე შეჩვეული იყო.
თორმეტი წლის განმავლობაში მან ისწავლა, როგორ მოეჩვენებინა თავი ისე, თითქოს შეურაცხმყოფელ სიტყვებს ვერ ისმენდა.
— გულთან ახლოს ნუ მიიტან, მარინოჩკა! — ხელი ჩაიქნია თამარამ. — შენი საქმეც მნიშვნელოვანია. ვიღაცამ ხომ უნდა გაიტანოს პაციენტების ჭუჭყიანი თეთრეული.
მარინამ მხოლოდ თავი დაუქნია.
ჩაი დაისხა.
არ შეპასუხებია.
დიდი ხნის წინ მიხვდა, რომ ამ ოჯახში სიმართლეს ფასი არ ჰქონდა, როცა ის მისი პირიდან მოდიოდა.
თუმცა თორმეტი წლის წინ, როდესაც ანდრეიმ ის ცოლად მოიყვანა, მარინამ სრულიად სხვა რამ თქვა.
— ექიმი ვარ. რეგიონულ სამედიცინო ცენტრში ვმუშაობ.
მაგრამ თამარამ მხოლოდ ერთი სიტყვა გაიგონა.
„საავადმყოფო“.
დაინახა მოკრძალებული პალტო, ხანგრძლივი მორიგეობებით გაცვეთილი ფეხსაცმელი და მაშინვე გამოიტანა საკუთარი განაჩენი.
იმ დღიდან მარინა ოჯახის თვალში „დამლაგებელი“ გახდა.
ასე უფრო მარტივი იყო.
არ იყო საჭირო კითხვების დასმა.
არ იყო საჭირო დაფიქრება.
არ იყო საჭირო იმის აღიარება, რომ ქალი, რომელსაც ზემოდან უყურებდნენ, სინამდვილეში მათზე გაცილებით მეტს მიაღწია.
და გარკვეული პერიოდის შემდეგ მარინამ თავის მართლება შეწყვიტა.
მას უკვე თოთხმეტი წელი ჰქონდა გატარებული სამედიცინო სფეროში.
მას სიცოცხლეები ჰქონდა გადარჩენილი.
დედებს ყველაზე რთულ წუთებში ეხმარებოდა.
ბავშვები მოავლინა ქვეყანას მაშინაც კი, როცა კარგ დასასრულს თითქმის აღარავინ ელოდა.
სამი წლის წინ კი ის პერინატალური ცენტრის მთავარი ექიმი გახდა.
მაგრამ სახლში ამის შესახებ არასოდეს საუბრობდა.
აზრს ვეღარ ხედავდა.
სამსახურში მას სრულიად სხვაგვარად ეპყრობოდნენ.
— დილა მშვიდობისა, მარინა სერგეევნა!
ახალგაზრდა ექიმები მის აზრს ელოდნენ.
ექთნები იწეოდნენ, როცა დერეფანში ჩაივლიდა.
რეზიდენტები რჩევისთვის მას მიმართავდნენ.
თუ გართულება წარმოიქმნებოდა, მას ურეკავდნენ.
თუ ვინმე პანიკაში ვარდებოდა, მარინას რამდენიმე მშვიდი სიტყვა საკმარისი იყო, რომ მას სიმშვიდე დაებრუნებინა და კვლავ თავდაჯერებულად ემუშავა.
მაგრამ მისმა ოჯახმა ამის შესახებ არაფერი იცოდა.
ან შესაძლოა უბრალოდ არ სურდათ ცოდნა.
ანდრეიც კი ვერ ბედავდა დედისთვის წინააღმდეგობის გაწევას.
— ანდრეი, რატომ არ ეუბნები ბოლოს და ბოლოს, რას ვაკეთებ სინამდვილეში?
კაცმა მხოლოდ მხრები აიჩეჩა.
— თავი დაანებე, მარინა. რა მნიშვნელობა აქვს, რას ფიქრობს? ჩვენ ორმა ხომ ვიცით სიმართლე.
მარინა დიდხანს უყურებდა ქმარს.
შემდეგ კი ჩუმად შებრუნდა.
იცოდა, რომ ანდრეი დედას ვერასოდეს დაუპირისპირდებოდა.
ამიტომაც დარჩა სიჩუმე.
და დარჩა დამცირებაც.
ოჯახის საყვარელი კი თამარას ქალიშვილი, ვერა, იყო.
ვერა ბუღალტრად მუშაობდა და დედის აზრით, უბრალოდ სრულყოფილი იყო.
— ჩემი ვეროჩკას გარეშე მთელი კომპანია დაინგრეოდა!
ვერა ყოველთვის მაგიდის საპატიო ადგილას იჯდა.
საუკეთესო ლუკმები მას ხვდებოდა.
ყველა ინტერესით უსმენდა მის ისტორიებს.
მარინას არ შურდა.
ამის საჭიროება არ ჰქონდა.
მას სხვა ცხოვრება ჰქონდა.
ცხოვრება, რომლის შესახებაც ამ ადამიანებმა არაფერი იცოდნენ.
შემდეგ კი დადგა დღე, რომელმაც ყველაფერი შეცვალა.
თამარას უმცროსი ვაჟი, კოსტია, გვიან დაქორწინდა.
როდესაც მან ოქსანა მოიყვანა ცოლად, ოჯახმა საბოლოოდ იგრძნო, რომ დიდი ხნის ნანატრი სასიხარულო ამბავი დადგა.
ახალგაზრდა ქალი ორსულად იყო.
ყველა ბედნიერი იყო.
მაგრამ ორსულობა კარგად არ მიმდინარეობდა.
ოქსანა მხოლოდ ორსულობის ოცდამეორე კვირაში იყო, როცა ძლიერად დაეწყო შეშუპება, სუნთქვა გაუჭირდა და მუდმივად დაღლილობას გრძნობდა.
მარინამ ეს მაშინვე შეამჩნია.
ერთი შეხედვაც საკმარისი იყო.
ფერმკრთალი სახე.
გაძნელებული სუნთქვა.
ხელი, რომელიც ისევ და ისევ წელის ქვედა ნაწილს ეხებოდა.
როგორც ექიმმა, მარინამ იცოდა, რომ ამ ნიშნებისთვის ყურადღება უნდა მიექციათ.
— რაც შეიძლება მალე მიდი შენს ექიმთან, — ჩუმად უთხრა მან. — წნევა უნდა გაგიზომონ. და თუ მდგომარეობა გაუარესდება, მაშინვე საავადმყოფოში წადი.
თამარამ გაიგონა.
და, რა თქმა უნდა, კომენტარის გარეშე ვერ დატოვა.
— ისევ შენი საავადმყოფოს საშინელებათა ისტორიებით იწყებ? — დასცინა მან. — დამლაგებელი ექიმობას როდის დაიწყე?
მარინას პასუხი არ გაუცია.
უბრალოდ ოქსანას შეხედა.
— გთხოვ. არ დაელოდო.
ოქსანამ თავი დაუქნია.
მაგრამ აშკარად ჩანდა, რომ უფრო თამარას მოსმენას აპირებდა.
იმ საღამოს მარინამ დიდხანს ვერ დაიძინა.
ცუდი წინათგრძნობა გულს უჭერდა.
როგორც ექიმმა, მან იცოდა, როგორ ამოეცნო საფრთხე მანამდე, სანამ ის აშკარა გახდებოდა.
და სწორედ ამას გრძნობდა ახლა.
რაღაც რიგზე ვერ იყო.
ერთი კვირის შემდეგ, ღამის სამ საათამდე რამდენიმე წუთით ადრე, ტელეფონმა დარეკა.
ანდრეი შეშინებული წამოხტა.
— ალო? რა მოხდა? სად წაიყვანეს?
მარინა უკვე წამომჯდარი იყო საწოლში.
ქმრის ხმიდან მაშინვე მიხვდა.
რაღაც მოხდა.
— ოქსანას სისხლდენა აქვს, — თქვა ანდრეიმ აკანკალებული ხმით. — სასწრაფო გამოიძახეს. ოცდათორმეტი კვირისაა…
მარინა უკვე იცვამდა.
— სად მიჰყავთ?
— პერინატალურ ცენტრში.
მარინა ერთი წამით გაჩერდა.
პერინატალურ ცენტრში.
მის სამუშაო ადგილზე.
იმ ადგილას, სადაც ყველა იცნობდა.
იმ ადგილას, სადაც არავინ უწოდებდა დამლაგებელს.
ოცი წუთის შემდეგ ისინი იქ იყვნენ.
თამარა და ვერაც თითქმის მათთან ერთად მივიდნენ.
თამარას სახე შიშისგან ნაცრისფერი ჰქონდა.
— სად არის ოქსანა? რატომ არავინ არაფერს მეუბნება?!
რეგისტრატურასთან მორიგე ექთანმა თავი ასწია.
შემდეგ მარინა დაინახა.
მაშინვე წამოდგა.
— მარინა სერგეევნა! კარგია, რომ მოხვედით. ოქსანა უკვე საოპერაციოში გადაიყვანეს. თქვენ გელოდებიან.
თამარა გაშეშდა.
თითქოს უცებ ვეღარ გაეგო, რა მოისმინა.
— მარინა… სერგეევნა?
მარინამ უბრალოდ თავი დაუქნია.
შემდეგ დერეფანში გაუყვა გზას.
— საღამო მშვიდობისა, მარინა სერგეევნა! — დაუძახა დაცვის თანამშრომელმა. — გვიანი მორიგეობაა?
— საღამო მშვიდობისა, პაველ პავლოვიჩ. სამსახური არ იცდის.
დაცვის თანამშრომელი მაშინვე გვერდზე გადგა და კარი გაუღო.
თამარა ყველაფერს ხედავდა.
ექთანი გზიდან გადგა.
ახალგაზრდა ექიმმა მას პატივისცემით მიესალმა.
ყველა იცნობდა.
ყველამ იცოდა, ვინ იყო.
და თამარამ ნელ-ნელა დაიწყო გაგება.
ქალი, რომელსაც თორმეტი წლის განმავლობაში ზემოდან უყურებდა…
ეს „დამლაგებელი“…
სინამდვილეში მთელი ცენტრის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ადამიანი იყო.
მოსაცდელში კოსტია თავჩარგული იჯდა.
ვერა ჩუმად იჯდა მის გვერდით.
თამარამ კი ცხოვრებაში პირველად არ იცოდა, რა უნდა ეთქვა.
მარინა საოპერაციოს კარს მიღმა გაუჩინარდა.
წუთები გადიოდა.
შემდეგ საათები.
ბოლოს თამარამ ჩუმად იკითხა:
— ის მართლა… აქ უფროსია?
ანდრეიმ თავი ასწია.
და ალბათ ცხოვრებაში პირველად არ შეეშინდა დედის.
— დიახ, დედა.
ცოტა ხნით გაჩუმდა.
— მარინა აქ მთავარი ექიმია. უკვე სამი წელია.
თამარამ თვალები დახარა.
— შენ ეს იცოდი?
— რა თქმა უნდა, ვიცოდი. ხომ გითხარი კიდეც.
მათ შორის მძიმე სიჩუმე ჩამოწვა.
თამარას გონებაში ბოლო თორმეტი წლის სურათებმა გაიელვა.
კუთხეში მიჩენილი მარინა.
დაურეცხავი ჭურჭელი.
დამცინავი სიცილი.
სიტყვა „დამლაგებელი“.
ახლა კი მისი ვაჟის ცოლისა და ჯერ კიდევ დაუბადებელი შვილიშვილის სიცოცხლე სწორედ ამ ქალის ხელში იყო.
საოპერაციოში მარინას ხმა მშვიდად ისმოდა.
— წნევა?
— სტაბილურდება.
— კარგი. გავაგრძელოთ.
არ ყვიროდა.
არ პანიკობდა.
არც სხვებს აძლევდა პანიკის საშუალებას.
ყოველ მოძრაობას თავისი დანიშნულება ჰქონდა.
ყოველი წამი მნიშვნელოვანი იყო.
და უცებ ოთახში თხელი, მაგრამ ძლიერი ტირილი გაისმა.
სიცოცხლის მომთხოვნი ტირილი.
ბავშვი დაიბადა.
დაძაბულობა ერთ წამში გაქრა.
მაგრამ მარინა არ განძრეულა.
სამუშაო ჯერ არ დასრულებულიყო.
მხოლოდ მას შემდეგ დაიხია უკან, როცა დარწმუნდა, რომ ოქსანა საფრთხეს გადაურჩა.
გარეთ ყველა დერეფანს შეჰყურებდა.
კოსტია წინ და უკან დადიოდა.
ვერა ნერვიულად აწვდიდა დედას წყლის ჭიქას.
თამარა კი ჩუმად იკრავდა ხელში ცხვირსახოცს.
ბოლოს კარი გაიღო.
მორიგე ექიმი გამოვიდა.
— ყველაფერი კარგად არის. ბიჭი დაიბადა. სამი კილო და ორასი გრამი.
კოსტიამ სახეზე ხელები აიფარა.
— ოქსანა?
— ისიც კარგად არის. დროულად მოიყვანეთ. კიდევ ცოტა რომ დაგეცადათ, მდგომარეობა შეიძლება სერიოზული გამხდარიყო.
ექიმმა დაამატა:
— ოპერაციას მარინა სერგეევნა ხელმძღვანელობდა.
თამარამ თავი სწრაფად ასწია.
— მარინამ გადაარჩინა ისინი?
ექიმმა შეხედა.
— მარინა სერგეევნა. ჩვენი მთავარი ექიმი.
შემდეგ კი უბრალოდ წავიდა.
თამარა ადგილზე დარჩა.
თითქოს მის შიგნით რაღაც მოულოდნელად ჩამოინგრა.
ერთი საათის შემდეგ მარინა დერეფანში გამოვიდა.
დაღლილი იყო.
თმა ქირურგიული ქუდის ქვეშიდან გამოსცლოდა.
მაგრამ მისი მზერა კვლავ მშვიდი იყო.
— ყველაფერი კარგადაა. ოქსანამ უნდა დაისვენოს. ბავშვი ჯანმრთელია და მეთვალყურეობის ქვეშ იმყოფება. საფრთხემ ჩაიარა.
კოსტია მისკენ გაიქცა.
— მადლობა…
ანდრეიმ კი ამაყად დაადო ხელი ცოლის მხარზე.
თამარა ნელა წამოდგა.
მარინასკენ ერთი ნაბიჯი გადადგა.
შემდეგ კიდევ ერთი.
მის წინ გაჩერდა.
მათ შორის თორმეტი წლის დაცინვა, ზიზღი და სისასტიკე იდგა.
თამარას ტუჩები აუკანკალდა.
— მარინა…
ხმა ჩაუწყდა.
— მე… არ ვიცოდი.
თვალებში ცრემლები ჩაუდგა.
— მაპატიე. მოხუცი სულელი ვიყავი.
მარინა დიდხანს უყურებდა.
შემდეგ დაღლილად გაიღიმა.
არ შეახსენა „დამლაგებელი“.
არ უხსენებია კუთხეში გატარებული სადილები.
არ ჩამოუთვლია ყველა შეურაცხყოფა.
უბრალოდ უთხრა:
— სახლში წადით, თამარა იგნატიევნა. დაისვენეთ. ხვალ უკვე შეგიძლიათ შვილიშვილის მონახულება.
თამარამ თავი დაუქნია.
და ამჯერად დუმდა არა იმიტომ, რომ მარინას ზემოდან უყურებდა.
არამედ იმიტომ, რომ პირველად ცხოვრებაში სიტყვები აღარ ჰქონდა.
გარეთ ნელ-ნელა თენდებოდა.
პერინატალური ცენტრის ფანჯრებიდან დილის პირველი სხივები შემოდიოდა.
მარინა ფანჯარასთან იდგა.
დერეფანი ახლა ჩუმი იყო.
საოპერაციოს კარს მიღმა ახალშობილი მშვიდად სუნთქავდა.
და ალბათ იმ დილით ყველამ საბოლოოდ გაიგო:
არ აქვს მნიშვნელობა, რა ტანსაცმელი აცვია ადამიანს, რა მანქანით დადის ან რა იარლიყს მიაკრავენ სხვები.
ადამიანის ნამდვილი ღირებულება მაშინ ვლინდება, როცა სხვისი სიცოცხლე მის ხელშია.
თორმეტი წლის განმავლობაში მარინა ოჯახის თვალში მხოლოდ „დამლაგებელი“ იყო.
მაგრამ იმ ღამეს, როცა ყოველი წამი გადამწყვეტი იყო, მთელი სამშობიარო მის წინაშე საპატიოდ დადგა.
