„დააბრუნეთ თავის ადგილზე“ — სიდედრი, რომელსაც წლების განმავლობაში რძლის სახლი საკუთრად მიაჩნდა
— თამარა პეტროვნა, დააბრუნეთ თავის ადგილზე. ეს ნივთი თქვენი არ არის, — თქვა ალინამ ისეთი სიმშვიდით, რომ ოთახში ჰაერიც კი გაიყინა.
მის დედამთილს ხელში პატარა, მუქი ხის სამკაულის ყუთი ეჭირა.
ღია სახურავიდან ვერცხლის ჩანგლები, დანები და კოვზები ლამპის შუქზე ბრწყინავდა.
— რა მოხდა, ალინა! — ხელი ჩაიქნია თამარა პეტროვნამ. — უბრალოდ იუბილეზე წავიღებდი. მხოლოდ ერთი საღამოთი.
— არა.
— მერე დავაბრუნებდი.
— მაშინ კატას რატომ უთხარით, რომ შეიძლება მისთვისაც მიგეცათ?
კატამ უხერხულად კარისკენ გაიხედა.
— დედა, მე არაფერი მითხოვია.
ალინას თავისი მაზლის ცოლისკენ არც კი გაუხედავს. ის ყუთს უყურებდა.
ვერცხლის ნაკრები მისი ბებიისგან დარჩენილი მემკვიდრეობა იყო.
და სწორედ იმ მომენტში მიხვდა: საქმე დიდი ხანია აღარ ეხებოდა არც ყავის პატარა ჭურჭელს, არც საცხობ ფორმას და არც რამდენიმე ფინჯანს.
საქმე ეხებოდა იმას, რომ ვიღაც წლების განმავლობაში საკუთარ სახლში ისე იქცეოდა, თითქოს უფლება ჰქონდა გადაეწყვიტა, რომელი ნივთი ვის ეკუთვნოდა.
ხუთი წლით ადრე ალინა ჯერ კიდევ მარტო ცხოვრობდა თავის ბინაში.
ფართო, ოროთახიანი ბინა მან მაქსიმის გაცნობამდე რამდენიმე წლით ადრე შეიძინა. მრავალი წელი იხდიდა იპოთეკას, ბევრ რამეზე უარი თქვა და ნელ-ნელა, ფრთხილად მოაწყო სახლი.
ზედმეტ ნივთებს არ ყიდულობდა.
თუ რაიმე ჭურჭელი სჭირდებოდა, დღეების განმავლობაში ადარებდა ფასებსა და ხარისხს. თუ ავეჯს არჩევდა, ჯერ კარგად ფიქრობდა, ნამდვილად სჭირდებოდა თუ არა.
ყველაფერს თავისი ადგილი ჰქონდა.
და ყველა ნივთს თავისი ისტორია ჰქონდა.
მაგალითად, ფაიფურის ფინჯნები კარადაში მას შემდეგ აღმოჩნდა, რაც მან თავისი პირველი დიდი შენაძენი გააკეთა. ბებიის ვერცხლის ნაკრებს კი ისე უფრთხილდებოდა, თითქოს წარსულის ერთი პატარა ნაწილი უკან დაუბრუნდა.
მაქსიმი მოგვიანებით გადავიდა მასთან.
რვა თვის განმავლობაში ხვდებოდნენ ერთმანეთს, სანამ მამაკაცი რამდენიმე ყუთით, ტანსაცმლით, სამუშაო ნივთებითა და კომპიუტერით მის სახლში გადავიდოდა.
მაქსიმს არასოდეს მოუჩვენებია, თითქოს ბინა მისი იყო.
ყოველ შემთხვევაში, თავიდან.
შემდეგ ისინი დაქორწინდნენ.
პრობლემები კი მაშინ დაიწყო, როდესაც თამარა პეტროვნამ სათადარიგო გასაღები მიიღო.
მაქსიმმა მას გასაღები მაშინ მისცა, როცა რამდენიმე დღით გაემგზავრნენ. დედამისს მცენარეები უნდა მოერწყა და ახლახან შეკეთებული ონკანი უნდა შეემოწმებინა.
მაგრამ გასაღები აღარ დაუბრუნებია.
ალინამ ეს მხოლოდ რამდენიმე კვირის შემდეგ გაიგო.
— რატომ აქვს მას ჯერ კიდევ? — იკითხა მან.
— დედას ალბათ დაავიწყდა დაბრუნება.
— მაშინ სთხოვე.
— რა თქმა უნდა. მერე.
ეს „მერე“ თვეების განმავლობაში გაგრძელდა.
თავიდან თამარა პეტროვნა მოსვლამდე რეკავდა.
შემდეგ უკვე მხოლოდ ატყობინებდა, რომ მათთან მოდიოდა.
მოგვიანებით კი უბრალოდ კარს აღებდა.
— ვიცოდი, რომ სახლში იყავით, — ამბობდა იგი.
სხვა დროს სახლში არავინ იყო.
მაგრამ ესეც დაბრკოლებას არ წარმოადგენდა.
ალინა სულ უფრო ხშირად ამჩნევდა, რომ ვიღაც კარადებს უცვლიდა ადგილს, საკუჭნაოდან რაღაცას იღებდა ან მაცივარში საკვებს სხვაგან აწყობდა.
ერთ დღეს კი საცხობი ფორმა გაქრა.
— დედამ წაიღო, — თქვა მაქსიმმა.
— როდის?
— არ ვიცი.
— და რატომ?
— სჭირდებოდა.
ალინამ თამარა პეტროვნას დაურეკა.
— როდის დააბრუნებთ?
— მერე, როცა აგარაკზე წავალთ.
— ახლა მჭირდება.
— სხვა გამოიყენე.
— სხვა არ მაქვს.
— მაშინ იყიდე. დიდი ამბავი არ არის.
ეს ფრაზა მოგვიანებით კიდევ უამრავჯერ გაისმა.
„დიდი ამბავი არ არის.“
როდესაც საცხობი ფორმა თითქმის ერთი თვის შემდეგ დაბრუნდა, დაკაწრული იყო და ზედ დამწვარი ცხიმის ლაქები დარჩენოდა.
თამარა პეტროვნას ბოდიშიც კი არ მოუხდია.
— ნივთები გამოყენებისთვისაა, — თქვა მან.
იმ დროს ალინა ისევ გაჩუმდა.
შემდეგ ოთხი ფაიფურის ფინჯანი გაქრა.
— კატასთან არის, — აცნობა მაქსიმმა.
— რატომ?
— დედამ მისცა.
— ჩემი ფინჯნები?
— ალინა, გთხოვ. მხოლოდ ოთხი ფინჯანია.
ერთ-ერთი ფინჯანი მოგვიანებით გაიბზარა.
ერთ ფინჯანქვეშა ლამბაქს კი ნატეხი მოსტყდა.
მაშინ ალინამ პირველად თქვა:
— ამიერიდან ჩემი ნებართვის გარეშე სახლიდან აღარაფერი წაიღოთ.
თამარა პეტროვნამ თავი დაუქნია.
— კარგი.
ერთი კვირის შემდეგ ხელის მიქსერი გაქრა.
— კრემი უნდა მომემზადებინა, — განმარტა მან.
— თქვენც გაქვთ მიქსერი.
— ჩემი გაფუჭებულია.
— როდის დააბრუნებთ?
— როცა მოვიცლი.
— დღეს.
— ნუ მბრძანებლობ!
— მაშინ ჩემს ნივთებს ნუ წაიღებთ.
მიქსერი საღამოს დაბრუნდა.
და მაქსიმმა, რა თქმა უნდა, ისევ დედამისი შეიბრალა.
— ეწყინა.
ალინამ უბრალოდ შეხედა.
— მე კი მაშინ მეწყინა, როცა რაღაც მჭირდებოდა და ვერ ვიპოვე.
თვეები გადიოდა.
ნივთები კი კვლავ მოგზაურობდნენ.
ერთი დასაკეცი მაგიდა თამარა პეტროვნას ძმასთან აღმოჩნდა.
ტანსაცმლის ორთქლის აპარატი — კატასთან.
ახალი ქვაბი — დედამთილთან.
პირსახოცების ნაკრები — რომელიღაც შორეულ ნათესავთან.
პატარა მაგიდის სანათიც გაქრა.
ბოლოს ალინამ რვეული აიღო.
არა იმიტომ, რომ ყველა კოვზის დათვლა უნდოდა.
ის იმიტომ იწერდა, რომ როდესაც მომხდარს აპროტესტებდა, მაქსიმი ყოველთვის ერთსა და იმავეს ამბობდა:
— ეს უბრალოდ წვრილმანია.
ამიტომ ალინამ „წვრილმანების“ ჩაწერა დაიწყო.
თარიღი.
ნივთი.
ვინ წაიღო.
სად იყო.
დაბრუნდა თუ არა.
აგვისტოს შუა რიცხვებისთვის სია ორ სრულ გვერდს შეადგენდა.
და სწორედ მაშინ დადგა ვერცხლის ნაკრების ჯერი.
ოჯახური ვახშამი მაქსიმმა მოაწყო.
ალინას წინააღმდეგი არაფერი ჰქონდა.
მოსულიყვნენ მშობლები, კატა და ნათესავები.
იქნებ ახლა ყველაფერი კარგად ყოფილიყო.
ექვს საათზე სტუმრები მოვიდნენ.
იცინოდნენ, საუბრობდნენ, ვახშმობდნენ.
თამარა პეტროვნა, რა თქმა უნდა, აკრიტიკებდა საჭმელს, თეფშებს და იმასაც კი, თუ როდის უნდა მიეტანათ ხორცი.
ალინა ამჯერადაც არ კამათობდა.
ვახშმის შემდეგ ნარჩენების ალაგება დაიწყო და სამზარეულოში შევიდა.
როდესაც დაბრუნდა, თამარა პეტროვნა აღარ ჩანდა.
არც კატა იჯდა მაგიდასთან.
საძინებლის კარი ოდნავ ღია იყო.
ალინა იქ მივიდა.
და გაჩერდა.
თამარა პეტროვნა კარადასთან იდგა.
ხელში ბებიის ვერცხლის ნაკრები ეჭირა.
— იუბილეზე შესანიშნავად გამოჩნდება, — თქვა დედამთილმა. — მე ასეთი ლამაზი ნაკრები არ მაქვს. მერე შეიძლება კატასაც მივცე.
კატას ფერი დაეკარგა.
— დედა, დააბრუნე.
თამარა პეტროვნა შემოტრიალდა.
ალინა კი ოთახში შევიდა.
— თამარა პეტროვნა, დააბრუნეთ თავის ადგილზე.
დედამთილმა გადაიხარხარა.
— ოჰ, ისევ ნუ დავიწყებთ!
— დააბრუნეთ.
— მხოლოდ ერთი საღამოთი წავიღებდი.
— არა.
— დავაბრუნებდი.
— უკვე გადაწყვიტეთ, რომ კატას მისცემდით.
— რატომ იქცევი ისე, თითქოს რაღაც საშინელება გავაკეთე?
ალინამ თვალებში შეხედა.
— იმიტომ, რომ ჩემი ბებიის ვერცხლი ჩვენი საძინებლიდან ნებართვის გარეშე აიღეთ და ჩანთაში ჩასადებად მოამზადეთ.
ამ დროს მაქსიმიც გამოჩნდა.
— რა ხდება?
თამარა პეტროვნამ მაშინვე თქვა:
— შენი ცოლი დანა-ჩანგლის ნაკრების გამო სცენას აწყობს.
მაქსიმმა ალინას შეხედა.
— ამას მოგვიანებით ვერ განვიხილავთ?
ალინას არაფერი უპასუხია.
მან კარადის მეორე კარი გააღო.
— შეხედე.
მაქსიმი მივიდა.
ცარიელი თაროები.
— აქ ფაიფურის ნაკრები იდო, — თქვა ალინამ. — ოთხი ფინჯანი გაქრა. ორი დაზიანებული დამიბრუნდა.
შემდეგ სხვა თაროზე მიუთითა.
— აქ საცხობი ფორმა იდო.
შემდეგ შემდეგზე.
— აქ ტანსაცმლის ორთქლის აპარატი.
კედელთან არსებულ ცარიელ ადგილას მიუთითა:
— აქ დასაკეცი მაგიდა იდგა.
მაქსიმმა ნელ-ნელა დაიწყო ყველაფრის გაცნობიერება.
— და ეს?
ალინამ რვეული ამოიღო.
— ყველაფერი ჩაწერილია.
მაქსიმმა გახსნა.
კითხულობდა.
პირველ გვერდს.
მეორეს.
ბოლოს უკვე ხმა აღარ ამოუღია.
თამარა პეტროვნამ ნერვიულად ამოიოხრა.
— ახლა ეს ყველაფერი ნამდვილად სასაცილოა.
მაგრამ ალინამ მხოლოდ ეს თქვა:
— ერთი ნივთი თავისთავად შეიძლება უმნიშვნელო იყოს. მაგრამ როდესაც ადამიანი ისევ და ისევ ნებართვის გარეშე იღებს სხვის ნივთებს, საქმე უკვე ნივთებს აღარ ეხება.
სიჩუმე ჩამოწვა.
ბოლოს მაქსიმმა დედას შეხედა.
— დედა. დააბრუნე.
თამარა პეტროვნა გაოგნებული მიაჩერდა.
— შენც მის წინააღმდეგ ხარ?
— შენს წინააღმდეგ არ ვარ. უბრალოდ ეს შენი საკუთრება არ არის.
დედამთილმა ნელა დააბრუნა ყუთი თაროზე.
ალინამ კარადა დახურა.
შემდეგ ხელი გაუწოდა.
— გასაღებიც მომეცით.
თამარა პეტროვნა გაქვავდა.
— რომელი გასაღები?
— ბინის გასაღები.
— მაქსიმმა მომცა!
— ახლა მე გთხოვთ, დამიბრუნოთ.
— შენი შვილის დედა ვარ!
— მე კი ამ ბინის მფლობელი ვარ. ნათესაობა სახლში შესვლის უფლებას არ ნიშნავს.
ყველამ მაქსიმს შეხედა.
მამაკაცმა მძიმედ ამოიოხრა.
— დედა, მიეცი გასაღები.
თამარა პეტროვნას სახე გაუწითლდა.
მაგრამ გასაღები ამოიღო.
კომოდაზე დააგდო.
ალინამ აიღო.
მეორე დღეს კარზე ახალი საკეტი დააყენეს.
მაქსიმი დაეხმარა.
— დედას აღარასდროს მივცემ გასაღებს, — თქვა მან.
— არავის, — უპასუხა ალინამ, — ჩემი თანხმობის გარეშე.
მაქსიმმა თავი დაუქნია.
მომდევნო დღეებში ნივთებმა ნელ-ნელა დაიწყეს დაბრუნება.
კატამ მოიტანა ტანსაცმლის ორთქლის აპარატი, სამი ფინჯანი და ორი ლამბაქი.
მეოთხე ფინჯანი გატეხილი იყო.
— მაპატიე, — თქვა მან. — მართლა მეგონა, დედამ ნებართვა მიიღო.
მოგვიანებით დაბრუნდა დასაკეცი მაგიდა.
ყავის პატარა ჭურჭელი.
ქვაბი.
პირსახოცები.
თითქმის ყველაფერი.
რაც აღარ დაბრუნებულა, ის თამარა პეტროვნამ თავად ჩაანაცვლა.
არა იმიტომ, რომ უცებ აზრი შეიცვალა.
არამედ იმიტომ, რომ ბოლოს მიხვდა: ალინა აღარ გაჩუმდებოდა.
რამდენიმე დღის შემდეგ თამარა პეტროვნა სახლის წინ იდგა.
დარეკა.
— ალინა? შეიძლება ამოვიდე?
ალინამ საათს შეხედა.
— ჯერ ადრეა. შვიდ საათზე შევთანხმდით.
— კარგი. დაველოდები.
ალინა რამდენიმე წამით ჩუმად დარჩა.
ადრე თამარა პეტროვნა უბრალოდ კარს გააღებდა.
ახლა კი ელოდებოდა.
შვიდ საათზე ალინამ კარი გაუღო.
დედამთილმა დაბრუნებული პირსახოცები გადასცა.
შემდეგ ჰკითხა:
— მომავალ შაბათს დიდი საცხობი ტაფა დამჭირდება. მათხოვებთ?
ალინამ თავი დაუქნია.
— დიახ. მე მოგცემთ.
თამარა პეტროვნას არც ერთი კარადა არ გაუხსნია.
საძინებელში არ შესულა.
თავისთვის არაფერი მოუძებნია.
უბრალოდ მადლობა თქვა და წავიდა.
მაქსიმმა კარის დაკეტვის შემდეგ გაიღიმა.
— როგორც ჩანს, ბოლოს და ბოლოს გაიგო.
ალინამ პირსახოცები თავის ადგილზე დააბრუნა.
— ახლა არ გაუგია.
— აბა?
— ახლა პირველად მოჰყვა შედეგი იმას, რომ მანამდე ვერ გაიგო.
შემოდგომაზე ალინამ ბებიის ვერცხლის ნაკრები გამოიღო.
სადილად მისი დეიდა უნდა მოსულიყო.
ალინამ ნელა გაშალა სუფრა.
ძველი ვერცხლის კოვზები თეფშების გვერდით დააწყო.
თითოეული ნივთი ფრთხილად თავის ადგილას დადო.
იმ საღამოს არავის გაუხსნია კარადა ნებართვის გარეშე.
და ალინა რაღაცას მიხვდა.
საზღვრების დაწესება არ ნიშნავდა, რომ მას ოჯახი არ უყვარდა.
ეს არ ნიშნავდა, რომ ეგოისტი იყო.
და არც იმას ნიშნავდა, რომ ყველა წვრილმანიდან კონფლიქტის შექმნა სურდა.
ეს მხოლოდ იმას ნიშნავდა, რომ მან საკუთარ თავს აღარ მოსთხოვა გაჩუმება მხოლოდ იმისთვის, რომ სხვებს თავი კომფორტულად ეგრძნოთ.
ზოგჯერ ერთი წინადადებაც საკმარისია.
არა ხმამაღალი.
არა შეურაცხმყოფელი.
არა მუქარის შემცველი.
უბრალოდ მკაფიო:
— დააბრუნეთ თავის ადგილზე. ეს ნივთი თქვენი არ არის.
