– შვიდი წელია გითმენთ ამ სახლში! აქ წესებს მე ვადგენ! – გაბრაზებით წამოიძახა ვალენტინა ეგოროვნამ.
ოქსანამ ნელა დადო ჩამჩა. კვირა დღის სადილის სურნელი მთელ სამზარეულოს ავსებდა, სტუმრები უკვე დიდი მაგიდის გარშემო ისხდნენ. დედამთილი სამზარეულოს კართან იდგა სადღესასწაულო ტანსაცმელში, ბლუზის საყელოზე კი მბზინავი მინანქრის ჭრიჭინას ფორმის ბროსი უბრწყინავდა.
– წვნიანი გაცივდება, ვალენტინა ეგოროვნა, – მშვიდად თქვა ოქსანამ. – დაგისხათ?
– რა თქმა უნდა, დამისხი! ოღონდ თეფშები, როგორც ყოველთვის, ბოლომდე არ აავსო! ეს ჩემი სადღესასწაულო სუფრაა!
ოქსანა ისევ გაზქურას მიუბრუნდა.
შვიდი წლის განმავლობაში მან ეს სახლი შიგნიდანაც და გარედანაც შეისწავლა. იცოდა, რამდენად ცხელი უნდა ყოფილიყო წვნიანი. იცოდა, რომელი ჭიქიდან უყვარდა დედამთილს დალევა. იცოდა, როგორ მოემზადებინა საჭმელი ისე, რომ ვალენტინას საყვედური ვერ ეპოვა.
მხოლოდ ერთი რამ ვერ ისწავლა: დამცირების ჩუმად ატანა.
მაგიდასთან ვალენტინას და, ნინელი, თავის მეუღლესთან ერთად იჯდა, ასევე ქვედა სართულის მეზობელი ქალი და ოქსანას ქმარი, ტოლიკი.
ტოლიკი სკამის კიდეზე იჯდა, ახალი პერანგი ეცვა და ისეთი სერიოზული სახით უყურებდა მინერალური წყლის ბოთლის ეტიკეტს, თითქოს იქ სამყაროს უდიდესი საიდუმლო ეწერა.
– ტოლია, დამეხმარები პურის დაჭრაში? – დაუძახა ოქსანამ სამზარეულოდან.
– აცალე, იჯდეს! მთელი კვირა მუშაობდა! – მაშინვე უპასუხა დედამთილმა. – შენ ახალგაზრდა ხარ, გააკეთებ.
ტოლიკმა მადლიერად ისევ ბოთლს შეხედა.
ოქსანამ მწარედ გაიღიმა.
ის ითვლიდა. ყოველთვის ითვლიდა.
ბინის კომუნალური გადასახადები თვეში რამდენიმე ათასი რუბლი იყო – შვიდი წლის განმავლობაში ყოველ თვე თავად იხდიდა. პროდუქტებსაც თვითონ ყიდულობდა. საძინებლისა და მისაღები ოთახის რემონტიც თავად გადაიხადა. ორ სამსახურში მუშაობით 160 ათასი რუბლი შეაგროვა.
როცა ბინა გარემონტდა, ვალენტინამ მხოლოდ ეს უთხრა:
– ბოლოს და ბოლოს, რაღაცისთვის მაინც გამოგადგა.
ახლა კი იგივე ქალი ყველას წინაშე ამბობდა, რომ ოჯახს თავად ინახავდა.
– ჭამეთ, ჭამეთ! – ეუბნებოდა ვალენტინა სტუმრებს. – მე მიმაქვს აქ ყველაფერი ჩემს ზურგზე. პენსია პატარა მაქვს, მაგრამ ოჯახი დიდი.
ოქსანამ წვნიანის ჯამი მაგიდაზე დადგა და შემდეგ ყველაზე კიდეში დაჯდა.
ნინელმა გასინჯა წვნიანი.
– ძალიან გემრიელია. ვალია, ბოლოს და ბოლოს ისწავლე მომზადება.
ვალენტინამ მაშინვე ოქსანასკენ გაიშვირა ხელი.
– მე არ მომიმზადებია. მან. რაღაცას მაინც აკეთებს. მაგრამ შვიდი წელია აქ ცხოვრობენ, ყველაფერს მზამზარეულს იღებენ და ერთი მადლობაც კი არ მომისმენია!
მაგიდაზე სიჩუმე ჩამოწვა.
– ყველაფერს მზამზარეულს იღებენ… – ჩუმად გაიმეორა ოქსანამ.
– რა თქმა უნდა! – ხმა აუწია ვალენტინამ. – შეხედეთ მას! მე ვაძლევ მათ ჭერს თავზე! ჩემი სახლია, ჩემი წესებია!
ტოლიკმა ერთი წამით თავი ასწია.
– დედა… მაგიდასთან ნუ…
– რატომ? იქნებ ტყუილია? – გააგრძელა ქალმა. – ოქსანა, დაიმახსოვრე: ჩემს სახლში მე ვწყვეტ ყველაფერს! არ მოგწონს? წადი! ოღონდ სად წახვალ? არც სახლი გაქვს, არც ბინა!
შემდეგ კი დაამატა:
– მალე ორმოცდაექვსი წლის გახდები და შვილიც კი არ გაგიჩენია. სხვები უკვე შვილიშვილებს ზრდიან, შენ კი მხოლოდ მუშაობ!
ოქსანამ ნელა დადო კოვზი.
– ბავშვებო… – თქვა ჩუმად.
ის წამოდგა და დერეფანში გავიდა.
სტუმრებმა ერთმანეთს გადახედეს. ვალენტინა კმაყოფილი მიეყრდნო სკამს. ეგონა, რომ გაიმარჯვა.
ერთი წუთის შემდეგ ოქსანა დაბრუნდა.
ხელში თხელი საქაღალდე ეჭირა.
ის მაგიდაზე დადო.
– ეს რა არის? – გაურკვევლად იკითხა ვალენტინამ.
– სესხის დამტკიცება.
მან საქაღალდე გახსნა.
– ახალი აშენებული ოროთახიანი ბინა. პირველი შენატანი უკვე გადახდილია. ერთ თვეში გადავდივართ.
სიჩუმე ჩამოვარდა.
– პირველი რიცხვიდან კი საკუთარი ბინის კომუნალურ გადასახადებს თავად გადაიხდით, ვალენტინა ეგოროვნა, – მშვიდად თქვა ოქსანამ. – თქვენი ბინაა, თქვენი გადასახადებია.
ვალენტინა გაფითრდა.
– მაგრამ… თვეში რვა ათასი რუბლი?!
– ზუსტად რვა ათას ორასი იყო გასულ თვეში. გათბობის გამო გაიზარდა.
ოქსანამ გადასახადები ამოიღო.
– აი, შვიდი წლის ყველა გადახდა. შეხედეთ სახელებს. ყველგან ერთი და იგივე წერია.
დედამთილმა აკანკალებული ხელით ქაღალდებისკენ გაიწია.
მაგრამ გადასახადები არ აუღია.
სკამის საზურგეს ჩაეჭიდა.
– ეს განზრახ გააკეთე მათ წინაშე? – ბოლოს იკითხა.
ოქსანამ შეხედა.
– არა. თქვენ დაიწყეთ მათ წინაშე. მე მხოლოდ დავასრულე.
სტუმრები ნელ-ნელა წამოდგნენ.
იმ დღეს პირველად არავინ დაიცვა ვალენტინა.
ტოლიკი მხოლოდ იჯდა და მინერალური წყლის ბოთლს ძლიერად უჭერდა ხელს.
– შენ იცოდი? – ჰკითხა ოქსანამ.
კაცმა თავი დახარა.
– ოქსან… დედაჩემია. ვფიქრობდი, თავისით მოგვარდებოდა.
– მოგვარდა, – უპასუხა ოქსანამ. – ერთ თვეში.
მომდევნო კვირებში ვალენტინა მთლიანად შეიცვალა.
თავიდან ხვეწნა დაიწყო.
– ოქსანჩკა, შვილო, როგორ დავრჩები მარტო? ვინ მომიტანს წყალს?
– სოციალური დახმარება მოითხოვეთ, – უპასუხა ოქსანამ. – ან ტოლიკი გესტუმრებათ. ის თქვენი შვილია.
შემდეგ გაბრაზება დაიწყო.
– რემონტსაც აქ ტოვებთ?! ვინ გააკრა შპალერი?!
– მე, – თქვა ოქსანამ. – მაგრამ დატოვეთ. საჩუქარია.
დედამთილმა კარი ხმაურით მიხურა.
ერთი კვირის შემდეგ ოქსანამ გაიგონა, როგორ უყვებოდა ვალენტინა მეგობარს ტელეფონით:
– მე ვინახავდი მათ! მე ვიხდიდი ყველაფერს! მე გავარემონტე ბინა!
ოქსანა სამზარეულოში შევიდა.
ფანჯრის რაფიდან თავისი ჭიქა აიღო.
– ფინური შპალერის ერთი რულონი ორას ოთხმოცი რუბლი ღირდა. მოპირდაპირე მაღაზიიდან ვიყიდე. მე თვითონ გავაკარი. ქვითარი ჯერ კიდევ მაქვს.
და გავიდა.
პირველივე დღეს, როგორც დაჰპირდა, ისინი გადავიდნენ.
ახალ ბინაში ოქსანამ ხელსაწყოების ყუთი ამოიღო. კედელზე საკიდი დაამაგრა.
ზუსტად იმ სიმაღლეზე, როგორც მისთვის იყო მოსახერხებელი.
არა სხვისთვის.
არა დედამთილისთვის.
არამედ საკუთარი თავისთვის.
და როცა პირველი ხრახნი კედელში ჩაამაგრა, გაიღიმა და იცოდა:
ბოლოს და ბოლოს ცხოვრობდა ისეთ ადგილას, სადაც სტუმარი აღარ იყო.
არამედ საკუთარ სახლში იყო.
