იმ დღეს ნალექი არ შეწყვეტილა. მძიმე წვეთები მანქანის საქარე მინას ეცემოდა, შუშის საწმენდების დაძაბულ რიტმში იშლებოდა და გარეთ სამყაროს ნაცრისფერსა და უფორმოს ხდიდა. ელანას მოგვიანებით თითქმის აღარ ახსოვდა სირენები, არც ყვირილი, არც ის მომენტი, როცა მისმა მუხლებმა სველ ასფალტზე ძალა დაკარგა.
რაც ახსოვდა, იყო მარკის სახე — სისხლით დაფარული. დამსხვრეული. და უკანა სავარძელი, სადაც ბავშვი აღარ იჯდა.
მისი რვა წლის შვილის, ეთანის სიკვდილის შემდეგ, ელანას ცხოვრება თითქოს გაჩერდა. თითქოს ვიღაცამ დრო შეაჩერა და მისგან სითბო მთლიანად ამოიღო. სახლი სიჩუმით აივსო — არა მშვიდი სიჩუმით, არამედ მძიმე, დამთრგუნველი, თითქმის შემზარავი სიჩუმით.
ეთანის ფეხსაცმელები ისევ მოწესრიგებულად იდგა კართან. მისი საყვარელი სვიტერი ისევ ეკიდა სკამის საზურგეზე. ზოგჯერ ელანას ეჩვენებოდა, რომ ღამით დერეფანში მისი ნაბიჯების ხმა ესმოდა — მაგრამ ეს მხოლოდ წამიერი ილუზია იყო, რომელიც მაშინვე ქრება რეალობის სიმძიმეში.
მარკი ცდილობდა გაგრძელებას. მაინც ცდილობდა. ამბობდა თერაპიას, გამოჯანმრთელებას, „ნაბიჯ-ნაბიჯ“ წინსვლას. მაგრამ ელანას ეს სიტყვა აღარ შეეძლო მოესმინა. „გამოჯანმრთელება“ მისთვის ღალატს ჰგავდა — თითქოს ეთანის დავიწყება იყო საჭირო, რომ გადარჩენილიყო.
მხოლოდ ნოა — მათი ხუთი წლის შვილი — უცნაურად შეცვლილი ჩანდა. თავიდან ზედმეტად მშვიდი იყო. ბავშვისთვის უჩვეულოდ მშვიდი. შემდეგ კი დაიწყო რაღაცების თქმა, რაც ელანას ღამეებს უფხიზლებდა.
ეს დაიწყო ჩვეულებრივ სამშაბათს. ნოა სამზარეულოს მაგიდასთან იჯდა, ფეხები სკამიდან ეკიდა და გულგრილად ურევდა კოვზს მარცვლეულში.
— დედა? — უცებ თქვა მან.
ელანამ დაღლილად ასწია თავი.
— ჰო, პატარავ?
— ეთანი გუშინ ბაღში იყო.
ოთახი თითქოს გაიყინა.
მარკმა მაშინვე უპასუხა:
— შენ ის სიზმარში ნახე.
მაგრამ ნოა თავს აქნევდა — ნელა, სერიოზულად.
— არა. მართლა იყო. ღობესთან იდგა. თქვა, რომ დედამ აღარ უნდა იტიროს.
ელანას მუცელი შეეკუმშა. არა თავად სიტყვების გამო — არამედ იმით, როგორ ამბობდა ამას ბავშვი. არა ფანტაზიით. არა თამაშით. თითქმის როგორც რეალურ ფაქტს.
ამ დღიდან ისტორიები გაგრძელდა.
ეთანი თითქოს დაემშვიდობა. ეთანი თითქოს ელაპარაკებოდა. ეთანი თითქოს ამბობდა, რომ ყველაფერი კარგად იქნებოდა.
და ყოველ ჯერზე ელანას შიში ძლიერდებოდა.
მარკი ამტკიცებდა, რომ ნოა უბრალოდ ცდილობდა დაკარგვის გააზრებას. ბავშვები სხვანაირად გადაურჩებიან ტკივილს — ისინი ისტორიებს ქმნიან, როცა სიმართლე ზედმეტად მძიმეა.
მაგრამ ელანა ამას აღარ ენდობოდა.
ნოგა ფანჯარასთან დგომას დაიწყო, თითქოს ვინმეს ელოდა. ზოგჯერ უმიზეზოდ იღიმებოდა ბაღის მიმართულებით. ერთხელაც შუაღამისას ჩურჩულით თქვა: „ახლა არა, ეთან.“
შიში ნელა, უხმოდ ეხვეოდა ელანას.
შემდეგ კი სასაფლაოს დღე დადგა.
ცა დაბლა ეკიდა, შავი საფლავის ქვებს შორის ქარი დადიოდა. ნოა მის ხელს ძლიერად ეჭიდებოდა, როცა ეთანის საფლავთან იდგნენ.
ელანა დაიხარა და სველი ფოთლები ფრთხილად მოაცილა ქვას. ეს პატარა მოძრაობაც კი საკმარისი იყო, რომ გული შეეკუმშა.
უცებ ნოა გაჩუმდა.
— დედა?
— ჰო?
ბავშვი ქვაზე უყურებდა.
— ეთანი იქ შიგნით არ არის.
ელანას სუნთქვა შეეკრა.
— რა თქვი?
ნოა მაღლა ახედა. ხმა თითქმის ჩურჩული იყო.
— მან მითხრა, რომ იქ არ არის.
ელანას ზურგზე ცივი ჟრუანტელი აუვარდა.
მომდევნო დღეებში ნოა შფოთიანი გახდა. კითხვებზე შიშით რეაგირებდა. ღამით კი ერთ დღეს ელანას ხელი ძლიერად ჩაჰკიდა:
— არ უნდა მეთქვა… — ჩაიჩურჩულა.
— რა?
— ეთანმა მითხრა, რომ ეს საიდუმლოა.
იმ წამს ელანაში რაღაც გატყდა — არა მხოლოდ მწუხარება, არამედ შიში.
ვიღაც მის შვილთან საუბრობდა.
ვიღაც ეთანის სახელს იყენებდა.
მეორე დილით ელანა ბაღში წავიდა.
