— მართლა ეს თქვა მარინა პეტროვნამ, თუ პარასკევობით ნათესავებისთვის უფასო ცირკს აწყობს? — გაბრაზებულმა ალექსეიმ თეთრი კონვერტი ისეთი ძალით დაახეთქა სამზარეულოს მაგიდას, რომ გვერდით დაწყობილი ქვითრები სხვადასხვა მხარეს გაიფანტა.
იულია შეკრთა.
კონვერტი ტრიალით გადავიდა მაგიდაზე და გაჩერდა დაზიანებული სახურავის მქონე შაქრის ქილასთან.
ხუთი ათასი რუბლი.
ზოგისთვის ეს უმნიშვნელო თანხა იქნებოდა, მაგრამ მათთვის — მთელი კვირის სიმშვიდე. ერთი კვირა, როცა მაღაზიაში თითოეული პროდუქტის ფასის გადამოწმება არ მოუწევდათ და სალაროსთან არ იფიქრებდნენ, დარჩებოდათ თუ არა ფული პურზე, რძესა და კომუნალურ გადასახადებზე.
— რა მოხდა? — ფრთხილად ჰკითხა იულიამ.
თუმცა ქმრის სახის დანახვაზე ისედაც მიხვდა, რომ კარგი არაფერი მომხდარა.
ალექსეი მძიმედ დაეშვა სკამზე და სახეზე ხელი ჩამოისვა.
— რა მოხდა? დედაჩემი მოხდა. ხვალ სამოცი წლის ხდება და ისე იქცევა, თითქოს მთელი სამყარო მის იუბილეს უნდა აღნიშნავდეს. როგორც ყოველთვის, სერგეი იდეალური შვილია. წარმატებული, მდიდარი, ყველასთვის მისაბაძი. მე კი? ოჯახის იმედგაცრუება ვარ. და, თურმე, ამაში შენც ხარ დამნაშავე.
იულიამ წყლით სავსე ჭიქა დაუდგა.
— ზუსტად რა გითხრა?
ალექსეიმ მწარედ გაიცინა.
— მართლა გინდა გაიგო? თქვა, რომ სერგეი დედას პატივს სცემს, მე კი მხოლოდ სირცხვილი მომაქვს. თქვა, რომ სერგეის ცოლი ნამდვილი ქალბატონია, ჩემი ცოლი კი მხოლოდ ფასდაკლებებს დასდევს. მერე დაიწყო ჩვეულებრივი სია: ბინა არ გვაქვს, მანქანა არ გვყავს, მომავალი არ გაგვაჩნია. იქ ვიდექი, როგორც პატარა ბიჭი, რომელსაც დირექტორი საყვედურობს.
იულიამ ტუჩები ძლიერად მოკუმა.
საკუთარი შეურაცხყოფა ნაკლებად სტკიოდა.
ყველაზე მეტად ის აწუხებდა, თუ როგორ იტანდა ამას ალექსეი.
რადგან ეს პირველად არ ხდებოდა.
არც მეათედ.
არც მეასედ.
— ხვალ იქ წასვლა არ მინდა, — თქვა ალექსეიმ.
— მაშინ ნუ წახვალ.
მან გაკვირვებით შეხედა.
— რა?
— მე წავალ. საჩუქარს გადავცემ, დაბადების დღეს მივულოცავ და წამოვალ.
— რატომ?
— იმიტომ, რომ საკუთარი თვალით მინდა ვნახო.
— რა?
— მართლა ასეთია თუ არა ყველაფერი, როგორც შენ აღწერ.
მეორე დღეს იულია სამსახურს ადრე გამოეთხოვა.
გზად ყვავილების მაღაზიაში შევიდა და ქრიზანთემების თაიგული იყიდა. ძვირი არ იყო, მაგრამ ლამაზი და გამძლე ჩანდა.
როცა მარინა პეტროვნას სახლთან მივიდა, შესასვლელთან რამდენიმე მანქანა იდგა.
ერთმა მათგანმა მაშინვე მიიქცია მისი ყურადღება.
სერგეის შავი ჯიპი.
ბრწყინავდა.
ძვირი ჩანდა.
ზუსტად ისეთი, როგორიც მარინას უყვარდა ნათესავებისთვის საამაყოდ ჩვენება.
ბინიდან სიცილის ხმა ისმოდა.
იულიამ ზარი დარეკა.
რამდენიმე წამის შემდეგ კარი გაიღო.
ზღურბლზე მარინა პეტროვნა იდგა.
მუქ ლურჯ კაბაში.
იდეალური ვარცხნილობით.
უნაკლო მაკიაჟით.
მან იულია თავიდან ფეხებამდე შეათვალიერა.
— აჰ, შენ ხარ.
— საღამო მშვიდობისა. გილოცავთ დაბადების დღეს.
— ალექსეი სად არის?
— არ მოსულა.
მარინამ ხმამაღლა ამოიოხრა.
— მშვენიერია. თურმე საკუთარი შვილისთვისაც კი არ ვარ იმდენად მნიშვნელოვანი, რომ ჩემს იუბილეზე მოვიდეს.
ამ დროს დერეფანში ინგა გამოჩნდა.
ხელში ღვინის ჭიქა ეჭირა.
სახეზე კი ისეთი ღიმილი ჰქონდა, რომელიც გარედან თბილი ჩანდა, მაგრამ სინამდვილეში ყინულივით ცივი იყო.
— იულია! უკვე ვფიქრობდით, რომ სტუმრობაზეც ეკონომიის გაკეთება გადაწყვიტეთ.
— გამარჯობა, ინგა.
— შემოდი, თუ გინდა. თუმცა კარგი ადგილები უკვე დაკავებულია. შეიძლება სამზარეულოში პატარა სკამი დაგხვდეს.
რამდენიმე ნათესავმა სიცილი ვერ შეიკავა.
იულიას ლოყები აუწითლდა.
— დიდხანს არ დავრჩები.
— მით უკეთესი, — თქვა მარინამ. — აბა, სად არის ჩემი საჩუქარი?
მან ხელი გაუწოდა.
არა მისაღებად.
მოსათხოვად.
იულიამ ნელა შეახო ხელი ჩანთას.
შემდეგ გარშემო მიმოიხედა.
დაინახა ინგას კმაყოფილი ღიმილი.
ნათესავების ცნობისმოყვარე მზერა.
მარინას მოუთმენელი სახე.
და სწორედ იმ წამს რაღაც შეიცვალა.
არა ხმაურით.
არა დრამატულად.
უბრალოდ თითქოს შიგნით ჩამრთველი გადაირთო.
კონვერტის ამოღების ნაცვლად, მან ჩანთის ელვა შეკრა.
მკვეთრმა ხმამ დერეფანში სრული სიჩუმე ჩამოაგდო.
ყველა მას უყურებდა.
მარინა გაოცებით მიაშტერდა.
— ეს რას ნიშნავს?
იულიამ თავი ასწია.
— ამას თვითპატივისცემა ჰქვია.
სიჩუმე ჩამოვარდა.
— რა თქვი?
— საჩუქარს სიყვარულით აძლევენ, — მშვიდად უპასუხა იულიამ. — მას არ ითხოვენ. და მით უმეტეს, არ ართმევენ ადამიანს მას შემდეგ, რაც დაამცირეს.
მარინას სახე სიბრაზისგან გაუწითლდა.
— ახლავე მომეცი ეს ფული!
— არა.
— როგორ ბედავ?!
— იმიტომ, რომ ჩემმა ქმარმა ეს ფული იმისთვის არ გამოიმუშავა, რომ შემდეგ საკუთარი ფულითვე დაამცირონ.
ინგა წინ წამოვიდა.
— სცენას აწყობ.
— მართლა? — ჰკითხა იულიამ. — ჩემი აზრით, ეს სცენა უკვე წლებია გრძელდება.
— შენ ყოველთვის გშურდა.
იულიას გაეღიმა.
— რის? შენი უნარის, რომ ადამიანებს ღიმილით აყენებ შეურაცხყოფას?
ინგას ღიმილი სახიდან გაუქრა.
ამ დროს მისაღებიდან სერგეი გამოვიდა.
მაღალი.
ელეგანტური.
თავდაჯერებული.
ოჯახის საყვარელი შვილი.
— რა ხდება აქ?
— არაფერი განსაკუთრებული, — უპასუხა იულიამ. — უბრალოდ კიდევ ერთი ოჯახური შეკრება, სადაც მე და ალექსეის ჩვენს ადგილს გვახსენებენ.
სერგეიმ ამოიოხრა.
— იულია, დღეს ნუ გააკეთებ ამას. მიეცი დედას საჩუქარი და დავამთავროთ.
— რატომ?
— იმიტომ, რომ მისი დაბადების დღეა.
იულიას გაეცინა.
— ანუ დაბადების დღე ადამიანს უფლებას აძლევს, სხვებს ცუდად მოექცეს?
პასუხი არავის გაუცია.
რადგან ყველამ იცოდა, რომ მართალი იყო.
წლების განმავლობაში მარინა შვილებს ერთმანეთს ადარებდა.
ერთი გამარჯვებული იყო.
მეორე კი ვერასდროს იქნებოდა საკმარისად კარგი.
— იცით, რა არის ყველაზე სამწუხარო? — განაგრძო იულიამ. — როცა რამე ფუჭდება, ალექსეის ურეკავთ.
როცა საბუთებია მოსაგვარებელი, ისევ ალექსეის. როცა დახმარება გჭირდებათ, ისევ მას. მაგრამ მაინც ისე ექცევით, თითქოს არაფერს წარმოადგენდეს.
— წადი ჩემი სახლიდან! — იყვირა მარინამ.
— სიამოვნებით.
— და ფული დატოვე!
— არა.
იულია შემობრუნდა და კიბეებისკენ წავიდა.
უკან პროტესტის ხმები ისმოდა.
მაგრამ აღარ შეჩერებულა.
გარეთ წვიმა უკვე შეწყვეტილიყო.
ჰაერი მსუბუქი იყო.
თავისუფალი.
მან ტელეფონი ამოიღო და ალექსეის დაურეკა.
მან მაშინვე უპასუხა.
— აბა?
— ფული სახლში მოვიტანე.
რამდენიმე წამი სიჩუმე ჩამოვარდა.
— რა?
— არ მივეცი.
შემდეგ ალექსეის სიცილი მოესმა.
არა მწარე.
არა სევდიანი.
არამედ თავისუფალი და ბედნიერი.
ასე დიდი ხანია არ გაეცინა.
— იულია, — თქვა ბოლოს, — მგონი, ცხოვრებაში პირველად ვარ შენით ასე ამაყი.
სახლში რომ დაბრუნდა, ალექსეი კართან ელოდებოდა.
არაფერი უკითხავს.
უბრალოდ გულში ჩაიკრა.
და იმ ჩახუტებაში იულიამ ის იგრძნო, რაც დიდი ხნის განმავლობაში აკლდა.
სიმშვიდე.
იმ საღამოს ისინი პატარა სამზარეულოში ისხდნენ, ჩაის სვამდნენ და ტკბილეულს მიირთმევდნენ.
პირველად მრავალი წლის შემდეგ, აღარ საუბრობდნენ იმაზე, როგორ ესიამოვნებინათ სხვებისთვის.
საუბრობდნენ საკუთარ მომავალზე.
საკუთარ ოცნებებზე.
იმ ცხოვრებაზე, რომელიც მხოლოდ მათ ეკუთვნოდათ.
რადგან ზოგჯერ ყველაზე დიდი გამარჯვება შურისძიება არ არის.
ყველაზე დიდი გამარჯვება ის არის, როცა აღარ აძლევ უფლებას სხვებს, შენი ცხოვრება მართონ.
და იმ საღამოს იულიამ და ალექსეიმ ეს საბოლოოდ გააცნობიერეს.
