ისინი შესასვლელთან მოხუც ქალს დასცინოდნენ. რამდენიმე წუთის შემდეგ მთელი დარბაზი გაჩუმდა
სიცილმა იმაზე მეტად მატკინა გული, ვიდრე ჩემი ჯოხის ხმა, როცა ის სველ ტროტუარს ეხებოდა.
— ბებო, მოხუცთა თავშესაფარი ორი ქუჩის იქით არის.
პირველმა დაცვის თანამშრომელმა ეს სიტყვები ფართო ღიმილით თქვა, თითქოს საღამოს საუკეთესო ხუმრობა მოეყოლა. მეორე, მაღალი და მელოტი კაცი, თავიდან ფეხებამდე შემათვალიერა.
მისი მზერა შეჩერდა ჩემს თეთრ ორთოპედიულ ფეხსაცმელზე, იისფერ ფლისის ქურთუკსა და პატარა წითელ ჩანთაზე, რომელიც მხარზე მქონდა გადაკიდებული.
— ან იქნებ შვილიშვილის მოსაყვანად მოხვედით? — დამცინავად თქვა მან. — შიგნით მხოლოდ სტუმრებს ვუშვებთ.
მათ თავებს ზემოთ გავიხედე.
შესასვლელის თავზე ახალი აბრა ანათებდა:
„შავი ლამპარი“
ერთ დროს იქ ეწერა:
„ელენას ლამპარი“
ეს ჩემი ქმარი იყო, რომელმაც პირველი ასოები საკუთარი ხელით დაამაგრა, მე კი თხუთმეტი წლის განმავლობაში ყოველ შაბათს ამ სცენაზე ვმღეროდი. დღეს იმ დროიდან მხოლოდ კედლებზე ჩამოკიდებული ფოტოები და მოგონებები დარჩა — მოგონებები, რომლებსაც კართან მდგომი არავინ ცნობდა.
შესასვლელის გვერდით დაკიდებულ პოსტერზე ორმოცი წლის წინანდელი ჩემი ფოტო იყო.
„დამფუძნებლების ხსოვნის საღამო. სპეციალური გამოსვლა: ელენა ზავადსკა.“
მათ აზრადაც არ მოსვლიათ, რომ პოსტერზე გამოსახული ახალგაზრდა ქალი და ჯოხით მდგომი მოხუცი ქალბატონი ერთი და იგივე ადამიანი იყო.
— დღეს საღამოს მე უნდა გამოვიდე სცენაზე — მშვიდად ვუთხარი.
ორივემ სიცილი დაიწყო.
— თქვენ? სცენაზე?
მტკიოდა არა ის, რომ ასაკი მქონდა.
სიბერე გულწრფელია.
ის ნელა მოდის და ძალას ცოტ-ცოტას გვართმევს.
ყველაზე მეტად კი მათი რწმენა მტკენდა, რომ ნაოჭებს ადამიანის მთელი ცხოვრების წაშლა შეეძლოთ.
— ჩემი სახელია ელენა ზავადსკა.
პირველმა დაცვის თანამშრომელმა სტუმრების სია გადაამოწმა.
— თქვენი სახელი აქ არ არის.
— უნდა იყოს.
— ამას ყველა ამბობს.
კარები გაიღო.
კლუბში ელეგანტურად ჩაცმული ახალგაზრდების ჯგუფი შევიდა. არავის შეუმოწმებია მათი მოსაწვევები. ღიმილით და ხუმრობით შეეგებნენ.
მე კი ისევ ტროტუარზე ვიდექი.
— გთხოვთ, დაურეკეთ მიხალ ზავადსკის — ვთხოვე. — ის ჩემი შვილიშვილია. დღევანდელ საღამოს ის აწყობს.
მელოტმა კაცმა ჩაიცინა.
— რა თქმა უნდა. მე კი ინგლისის მეფე ვარ.
ამ დროს კლუბიდან ჩემი შვილი, პაველი, გამოვიდა.
თვეები იყო, რაც არ მენახა.
— დედა? აქ რას აკეთებ?
— ვცდილობ, შიგნით შევიდე.
დაცვის თანამშრომლები მაშინვე სერიოზულები გახდნენ.
— ბატონო პაველ, ჩვენ არ ვიცოდით…
— არაფერია — გულგრილად უპასუხა მან.
არ უთქვამს მათთვის, რომ ბოდიში მოეხადათ.
არც უთქვამს:
„ეს ჩემი დედაა.“
უბრალოდ ჩათვალა, რომ საკითხი დასრულებული იყო.
— მიხალი უნდა მოსულიყო ჩემს წამოსაყვანად — ჩუმად ვთქვი.
— სპონსორებთან არის დაკავებული. სახლში დაგეცადა.
ამოვიოხრე.
— შენც არ პასუხობდი ჩემს ზარებს.
პაველმა ნერვიულად გაიხედა რიგში მდგომი ხალხისკენ.
— დედა… გთხოვ, სცენა არ მოაწყო.
მწარედ გამეღიმა.
— მთელი ცხოვრება მთხოვდი, სცენაზე ავსულიყავი. ახლა კი გეშინია, რომ იქიდან სიმართლეს ვიტყვი.
არაფერი უპასუხია.
შიგნით კლუბი განათებებში ბრწყინავდა.
კედლებზე ძველი ფოტოები ეკიდა.
ერთ-ერთ მათგანზე მიკროფონთან ვიდექი, ხოლო გვერდით ჰენრიკი ფორტეპიანოსთან იჯდა.
ფოტოს ქვემოთ ეწერა:
„ზავადსკების ოჯახის მემკვიდრეობა.
ეს სიტყვები დაცინვას ჰგავდა.
ცოტა ხანში ჩემთან მიხალი მოვიდა.
ელეგანტური კოსტიუმი.
ძვირადღირებული საათი.
დამუშავებული ღიმილი.
— ბებო! რა კარგია, რომ მოხვედი.
ლოყაზე მაკოცა, მაგრამ მისი მზერა მაშინვე სტუმრებისკენ გაიქცა.
— ცოტა ხანში სცენაზე გახვალ. ბაბუაზე რამდენიმე სიტყვას იტყვი და შემდეგ ფონდის დოკუმენტებს მოვაწერთ ხელს.
— რომელ დოკუმენტებს?
ერთი წამით გაჩერდა.
— ხომ ვისაუბრეთ? კლუბი ფონდის მართვაში გადავა.
— ასეთი საუბარი არ მახსოვს.
— შეიძლება დაგავიწყდა.
ეს ზედმეტად მშვიდად თქვა.
როგორც ადამიანს, რომელსაც ეს პასუხი დიდი ხნის წინ ჰქონდა მომზადებული.
უცებ ყველაფერი ერთმანეთთან შეერთდა.
უპასუხო ზარები.
დოკუმენტები, რომელთა ხელმოწერასაც მთხოვდნენ.
მინიშნებები, რომ ჩემი მეხსიერება უარესდებოდა.
მაგრამ მათ არ იცოდნენ, რომ ორი კვირით ადრე ჩემმა ყოფილმა გარდერობის თანამშრომელმა მომიტანა ელფოსტების ასლები და ხელშეკრულების პროექტი.
მე უკვე ვიცოდი, რომ ფონდი კლუბს მხოლოდ იმისთვის გადაიბარებდა, რომ შემდეგ უძრავი ქონების დეველოპერისთვის მიეყიდა.
ასევე ვიცოდი, რომ ცდილობდნენ, მე არაკომპეტენტურ ადამიანად წარმოვეჩინე.
განათება ჩაქრა.
წამყვანმა ჩემი გამოსვლა გამოაცხადა.
ნელა გავიარე დარბაზი.
ჩემი ჯოხის ყოველი დარტყმა ექოსავით ისმოდა.
მიკროფონთან გავჩერდი.
— საღამო მშვიდობისა.
დარბაზი დადუმდა.
— რამდენიმე წუთის წინ შესასვლელთან მკითხეს, ხომ არ შემეშალა ეს ადგილი მოხუცთა თავშესაფარში.
რამდენიმე ადამიანმა ნერვიულად გაიცინა.
— ამ ახალგაზრდებს არ ვადანაშაულებ. გაცილებით უარესია, როცა იგივე შეცდომას საკუთარი ოჯახი უშვებს.
დარბაზი მთლიანად გაჩუმდა.
ჩემს უკან ეკრანზე ფილმის ნაცვლად დოკუმენტები გამოჩნდა.
ელფოსტები.
ხელშეკრულებები.
შეტყობინებები.
ერთ-ერთში ეწერა:
„თუ ბებია წინააღმდეგობას დაიწყებს, ხაზი უნდა გავუსვათ მის მეხსიერების პრობლემებს.“
დარბაზში ჩურჩული გავრცელდა.
პაველი გაფითრდა.
მიხალი ადგილიდან წამოხტა.
— ბებო, გამორთე ეს!
მშვიდად შევხედე.
— არა.
— დღეს ყველამ სიმართლე უნდა მოისმინოს.
მოვუყევი, როგორ გავყიდეთ მე და ჰენრიკმა საქორწინო ბეჭდები, რათა ეს კლუბი გაგვეხსნა.
როგორ ვიბრძოდით წლების განმავლობაში თითოეული მონეტისთვის.
როგორ იყო ეს ადგილი ჩვენი სახლი და არა უბრალოდ ინვესტიცია.
შემდეგ კონვერტი ავწიე.
— ჩემმა ქმარმა მეორე ანდერძი დატოვა.
— თუ ოჯახის რომელიმე წევრი ჩემი თანხმობის გარეშე შეეცდება კლუბის გაყიდვას, წილები დამოუკიდებელ ხელოვნების ფონდს გადაეცემა.
დარბაზში გაოცებული შეძახილები გაისმა.
— ეს პირობა დღეს დილით ამოქმედდა.
მიხალი ისე გამოიყურებოდა, თითქოს მიწა ფეხქვეშ გამოეცალა.
პიანისტს ვთხოვე, ჩვენი ძველი სიმღერა დაეკრა.
პირველმა აკორდებმა დარბაზი აავსო.
თვალები დავხუჭე.
და სიმღერა დავიწყე.
ჩემი ხმა აღარ იყო ისეთი ძლიერი, როგორიც ადრე.
მაგრამ მასში მთელი ჩემი ცხოვრება იყო.
ყველა დანაკარგი.
ყველა გამარჯვება.
ყველა ცრემლი.
როცა დავასრულე, რამდენიმე წამით სრული სიჩუმე ჩამოწვა.
შემდეგ მოხუცი გარდერობის თანამშრომელი წამოდგა.
მის შემდეგ ძველი საქსოფონისტი.
შემდეგ სხვა სტუმრები.
რამდენიმე წამში მთელი დარბაზი ფეხზე იდგა და ტაშს უკრავდა.
არა პოსტერზე გამოსახულ ლეგენდას.
არამედ ქალს, რომელსაც რამდენიმე წუთის წინ კართან დასცინოდნენ.
რამდენიმე კვირის შემდეგ ფონდმა კლუბს ძველი სახელი დაუბრუნა:
„ელენას ლამპარი“
კლუბი კვლავ გახდა ხელოვანთა ადგილი და არა ვაჭრობის საგანი.
ერთ დღეს იგივე მელოტი დაცვის თანამშრომელი ბართან მოვიდა.
ხელში ქუდი ეჭირა.
— ქალბატონო ელენა… ბოდიშის მოხდა მინდა.
შევხედე.
— იმისთვის, რომ იფიქრე, ჩემი ნაოჭები ჩემი მთელი ისტორია იყო?
თავი დაუქნია.
თბილად გავუღიმე.
— შემდეგ ჯერზე ჯერ ადამიანი გაიცანი. მერე შეაფასე მისი ასაკი.
დღეს, როცა კლუბში შევდივარ, აღარავინ მეკითხება, ხომ არ შემეშალა ადგილი.
ჩემი ჯოხი ისევ აკაკუნებს იატაკზე.
იისფერი ქურთუკი ისევ მათბობს მხრებზე.
ხოლო შესასვლელთან ახალი ფოტო კიდია.
ის არ აჩვენებს წარსულის ახალგაზრდა გოგონას.
ის აჩვენებს მოხუც ქალს, რომელიც სცენაზე დგას დახუჭული თვალებით და ხელში მიკროფონი უჭირავს.
ფოტოს ქვემოთ მხოლოდ ერთი წინადადებაა:
„ხმა არასოდეს ბერდება, როცა მას სიმართლის თქმის გამბედაობა აქვს.“
