— შეწყვიტე პრინცესასავით მოქცევა! — მკაცრად თქვა ვიქტორმა და მაცივრიდან თავი არც კი მოუბრუნებია. — ამ ოჯახში სამი ადამიანი ვართ და ყველას ჭამა უნდა.
მარინა გაზქურასთან იდგა, ხელში ხის კოვზი ეჭირა და არაფერი უპასუხა.
ბევრს სიჩუმე სისუსტე ჰგონია. მარინამ კი იცოდა, რომ ზოგჯერ დუმილი საკუთარი თავის დაცვის ერთადერთი გზა იყო. წლების განმავლობაში მან ისწავლა, როდის არ ღირდა კამათი, როდის იყო ახსნა-განმარტება უსარგებლო და როდის იკარგებოდა სიტყვები იმ ადამიანებთან, რომლებსაც მოსმენა საერთოდ არ სურდათ.
სამწლიანმა ქორწინებამ მას ბევრი რამ ასწავლა.
დილით არ ეკამათა.
არ აეხსნა ის, რაც ისედაც ნათელი იყო.
არ მოეთხოვა გაგება მათგან, ვინც უკვე გადაწყვეტილი ჰქონდა, რომ ვერ გაიგებდა.
ადრე მაინც ცდილობდა.
ეუბნებოდა ვიქტორს, რომ დაიღალა. რომ უსამართლო იყო, როცა ყველა საქმე მის მხრებზე გადადიოდა. რომ თავს აღარ გრძნობდა ცოლად, არამედ ადამიანად, რომელიც მხოლოდ სხვებზე ზრუნვისთვის არსებობდა.
მაგრამ ყოველი საუბარი ერთნაირად მთავრდებოდა.
ვიქტორს ყოველთვის ჰქონდა გამართლება.
ხოლო მის დედას ყოველთვის ჰყავდა ვინმე დასადანაშაულებელი.
იმ დღეს ლუდმილა სტეპანოვნა სამზარეულოს მაგიდასთან იჯდა ისე, თითქოს დედოფალი ყოფილიყო საკუთარ ტახტზე.
სამოც წელს გადაცილებული, მსხვილი აღნაგობის ქალი, ნაცრისფრად შეღებილი, საგულდაგულოდ დავარცხნილი თმით და თითებზე მბზინავი ბეჭდებით, ოთახში შესვლისთანავე ყველაფერს იპყრობდა.
არა მხოლოდ ფიზიკურად.
არამედ ემოციურადაც.
მისი არსებობა ყოველთვის იგრძნობოდა.
იმ დღეს ის შუადღის პირველ საათზე მოვიდა.
დაურეკავად.
ცარიელი ხელებით.
მაგრამ უამრავი საყვედურით.
— სხვათა შორის, დილიდან არაფერი მიჭამია, — დრამატულად თქვა მან. — ვიტია, ხომ იცი, წნევასთან პრობლემები მაქვს.
ვიქტორმა მაშინვე თავი დაუქნია.
ოცდათოთხმეტი წლის ასაკშიც კი მან ზუსტად იცოდა, როდის ელოდა დედა მისგან მხარდაჭერას.
მარინამ ნელა გახსნა კარადა და ქვაბი გამოიღო.
რაღაც შიგნით შეეკუმშა.
ეს უკვე ბრაზი აღარ იყო.
ბრაზი დიდი ხნის წინ გაქრა.
ეს უფრო ღრმა რამ იყო.
ისეთი დაღლილობა, რომელიც ერთი ცუდი დღისგან არ ჩნდება, არამედ ასობით პატარა იმედგაცრუებისგან გროვდება. იმ დღეებისგან, როცა ადამიანი მუდმივად თმობს, მუდმივად ეგუება და მუდმივად ამბობს: „არაუშავს“, მაშინ როცა სინამდვილეში უკვე აღარაფერია კარგად.
— მთელი ოჯახისთვის მოამზადებ საჭმელს. შეწყვიტე ასეთი პრინცესასავით მოქცევა, — მტკიცედ თქვა ვიქტორმა.
მისი ხმა თხოვნას არ ჰგავდა.
უფრო განაჩენს ჰგავდა.
მარინამ შეხედა.
შემდეგ — დედამთილს, რომელიც უკვე ტელეფონში იყურებოდა, თითქოს ყველაფერი დიდი ხნის წინ გადაწყვეტილი იყო.
შემდეგ ისევ გაზქურას შეხედა.
— კარგი.
და დაიწყო მომზადება.
მაგრამ ამჯერად ისე აღარ მოამზადა, როგორც ყოველთვის.
არა სამი ადამიანისთვის.
არა იმისთვის, რომ ყველასთვის სასიამოვნო ყოფილიყო.
არა ისე, რომ საკუთარი თავი დაევიწყებინა.
მან ზუსტად ერთი პორცია მოამზადა.
საკუთარი თავისთვის.
ეს იყო ქათმის წვნიანი ლაფშით — უბრალო, თბილი და შინაური კერძი, ზუსტად ისეთი, როგორიც ბავშვობიდან უყვარდა. ეს არ იყო შურისძიება. ეს არ იყო პროტესტი.
ეს უბრალოდ პირველი შემთხვევა იყო დიდი ხნის შემდეგ, როცა საკუთარ თავს მნიშვნელობა მიანიჭა.
როცა წვნიანი მზად იყო, ღრმა თეფშში გადაიღო, პური დაჭრა, ყველაფერი ლანგარზე დადო და ოთახში შევიდა.
კარი არ მიუჯახუნებია.
არ უყვირია.
სცენა არ მოუწყია.
უბრალოდ დახურა.
რამდენიმე წამით სამზარეულოში სრული სიჩუმე ჩამოვარდა.
შემდეგ ლუდმილამ იკითხა:
— ეს რა იყო?
ერთი წუთის შემდეგ ვიქტორის ხმა გაისმა:
— მარინა!
მაგრამ ის უკვე ფანჯარასთან იჯდა და თავის წვნიანს ჭამდა.
გარეთ კაცი პატარა გოგონას ველოსიპედის ტარებას ასწავლიდა. ბავშვი ისევ და ისევ კარგავდა წონასწორობას, ეცემოდა და სიცილით დგებოდა ფეხზე. კაცი არ ყვიროდა.
არ აკრიტიკებდა.
უბრალოდ ეხმარებოდა.
მარინა დიდხანს უყურებდა მათ.
და რაღაც შეიცვალა მასში.
როცა ჭამა დაასრულა, თეფში სამზარეულოში დააბრუნა.
ვიქტორი და მისი დედა ისე უყურებდნენ, თითქოს რაღაც წარმოუდგენელი დანაშაული ჩაედინა.
— სერიოზულად ამბობ? — ჩუმად ჰკითხა ვიქტორმა.
— დიახ.
მან თეფში ნიჟარაში დადო.
— შენ თქვი, ოჯახისთვის მოამზადეო. მოვამზადე. მეც ამ ოჯახის ნაწილი ვარ.
— ნუ ატრიალებ ჩემს სიტყვებს.
— არაფერს ვატრიალებ. უბრალოდ დავიღალე.
ვიქტორმა გაუგებრად შეხედა.
— რით დაიღალე?
მარინამ პირდაპირ თვალებში შეხედა.
— იმით, რომ ვამზადებ ადამიანისთვის, რომელიც დაუპატიჟებლად მოდის, არასოდეს არაფერი მოაქვს, არასოდეს მადლობას ამბობს და მაინც ყოველთვის პოულობს რაღაცას, რაზეც უნდა გამაკრიტიკოს.
პირველად დიდი ხნის განმავლობაში ვიქტორს პასუხი არ ჰქონდა.
პირი გააღო.
შემდეგ ისევ დახურა.
მარინას გამარჯვების გრძნობა არ ჰქონია.
მისი დუმილით არ ტკბებოდა.
უბრალოდ უყურებდა კაცს მის წინ და ფიქრობდა, როდის გახდა ის მისთვის უცხო ადამიანი.
არა მტერი.
არა ცუდი ადამიანი.
უბრალოდ უცხო.
როგორც მატარებლის მგზავრი, რომელთანაც სამი წელი ერთი კუპე გაგიზიარებია.
მეორე დღეს მარინა სახლიდან გავიდა.
არა გაქცევის მიზნით.
უბრალოდ ჰაერი სჭირდებოდა.
ქალაქის ცენტრში პატარა კაფეში შევიდა, ლატე შეუკვეთა და ძველი ბლოკნოტი ამოიღო.
ეს ჩვევა სტუდენტობის დროიდან ჰქონდა. მაშინ ჟურნალისტობაზე ოცნებობდა.
მაგრამ ჟურნალისტი არასოდეს გამხდარა.
საბოლოოდ პატარა გამომცემლობაში რედაქტორად დაიწყო მუშაობა. ეს საქმე უყვარდა, რადგან იქ საკუთარ თავს ჰგავდა. იქ მისი აზრი ფასობდა.
მისი ხმა ისმოდა.
სახლში კი ეს ხმა ნელ-ნელა გაქრა.
ბლოკნოტი გახსნა და ერთი სიტყვა დაწერა:
საკმარისია.
დიდხანს უყურებდა ამ სიტყვას.
ეს არ იყო ყვირილი.
არც ბრაზი.
ეს იყო გადაწყვეტილება.
შემდეგ ძველ მეგობარს, ვერას, დაურეკა.
— შეგიძლია დამელაპარაკო?
— შენთვის ყოველთვის.
ისინი ქალაქის ცენტრში, ხალხმრავალ მოედანზე შეხვდნენ.
ვერამ პირველივე შეხედვით მიხვდა ყველაფერს.
— მომიყევი.
და მარინამ მოყოლა დაიწყო.
არა ერთბაშად.
ნელა.
როგორც მტკივნეული ეკლის ამოღება.
მოუყვა წვნიანზე.
დედამთილზე.
ვიქტორზე.
იმაზე, როგორ გადაიქცა მათი ქორწინება უბრალოდ ერთ ჭერქვეშ ცხოვრებად.
ვერა ჩუმად უსმენდა.
შემდეგ მხოლოდ ერთი კითხვა დაუსვა:
— ბინა ვისია?
— ჩემი. ბებია დამიტოვა.
ვერამ ნელა დაუქნია თავი.
— მაშინ იმაზე მეტი შესაძლებლობა გაქვს, ვიდრე გგონია.
იმ საღამოს მარინამ საკუთარ სახლს სხვანაირად შეხედა.
აღარ როგორც ადგილს, სადაც გამომწყვდეული იყო.
არამედ როგორც ადგილს, სადაც არჩევანი ჰქონდა.
მეორე დილით ყველაფერი შეიცვალა.
უცნობმა ნომერმა დაურეკა.
— მარინა სერგეევნა ვოლკოვას ვესაუბრები?
— დიახ.
— ნოტარიუსის ოფისიდან გირეკავთ. საქმე მემკვიდრეობას ეხება. შეგიძლიათ დღეს მოხვიდეთ?
მარინა საწოლის კიდეზე ჩამოჯდა.
— ვისი მემკვიდრეობაა?
პასუხმა გააჩუმა.
მისი დეიდა ზინაიდა პავლოვნა გარდაცვლილიყო.
დეიდა ზინა.
ნაზი ქალი, რომელიც წლებია არ ენახა.
ქალი, რომელიც წიგნებსა და მცენარეებს შორის ცხოვრობდა და არასოდეს წუწუნებდა.
ნოტარიუსთან მარინამ სიმართლე გაიგო.
დეიდას მისთვის დაეტოვებინა ბინა, მცირე საბანკო ანგარიში და აგარაკი.
— ეს სახლი სპეციალურად თქვენთვის შეაკეთა, — აუხსნა ნოტარიუსმა. — ამბობდა: „ჩემი დისშვილი მაშინ გამოიყენებს, როცა ბოლოს და ბოლოს გადაწყვეტს, საკუთარი ცხოვრებით იცხოვროს“.
მარინა საბუთებს უყურებდა.
პირველად დიდი ხნის შემდეგ იგრძნო ის, რაც თითქმის დავიწყებული ჰქონდა.
არჩევანის თავისუფლება.
როცა სახლში დაბრუნდა, ლუდმილა სტეპანოვნა ელოდა.
ისევ.
— სად იყავი? — მკაცრად ჰკითხა დედამთილმა.
მარინამ მშვიდად დადო ჩანთა.
— მემკვიდრეობას ვაგვარებდი.
— რა მემკვიდრეობას?
— ბინა და სახლი დამრჩა.
სიჩუმე მაშინვე ჩამოწვა.
ლუდმილას სახე შეიცვალა.
ეს სიხარული არ იყო.
არც სიამაყე.
ეს გათვლა იყო.
— ბინა? კარგია?
და იმ წამს მარინამ საბოლოოდ გაიგო.
ყველას არ უხარია, როცა შენ რაღაც კარგი გემართება.
ზოგი მხოლოდ ფიქრობს, რა სარგებელი შეიძლება მიიღოს.
იმ დღეს მარინამ გადაწყვეტილება მიიღო.
ის აღარ იქნებოდა მეორეხარისხოვანი პერსონაჟი სხვის ცხოვრებაში.
ის საბოლოოდ გახდებოდა მთავარი გმირი საკუთარ ისტორიაში.
