– დედის დაკრძალვაზე არ წახვალ. მანქანა მე მჭირდება, – თქვა ქმარმა. ვერა ადგა, ჩანთა აიღო და წავიდა. სამუდამოდ.
ტელეფონი დადუმდა.
ვერა სამზარეულოს შუაში იდგა და ორივე ხელით მკერდთან იკრავდა ტელეფონს. დეიდა გალიამ ზუსტად ოთხი წუთი ილაპარაკა. მისი ხმა მშრალი იყო, საქმიანი, თითქმის დაუჯერებლად მშვიდი. მასში არც ერთი ცრემლი არ იგრძნობოდა.
– ვერა… დედაშენი ერთი საათის წინ გარდაიცვალა.
მხოლოდ ეს.
სამყარო ერთ წამში შეიცვალა.
მისი ქმარი, დანიელი, ამ დროს დივანზე იჯდა. ტელევიზორი ჩუმად მუშაობდა ფონად. ვერას დანახვაზე არც კი შემობრუნებულა.
– დანიელ… დეიდა გალიამ დამირეკა. დედა გარდაიცვალა.
კაცმა თავი დაუქნია.
თითით ტელეფონში რაღაცას ათვალიერებდა. შესაძლოა, სიახლეებს, შესაძლოა, შეტყობინებებს. უკვე აღარ ჰქონდა მნიშვნელობა.
– აჰა. ვწუხვარ.
ვერა უბრალოდ უყურებდა.
– უნდა წავიდე. ახლავე. გზა ორი საათია. მომეცი მანქანის გასაღები.
დანიელმა ამ დროს ტელეფონი გვერდზე გადადო. არა იმიტომ, რომ სიტუაციის სიმძიმე გაიაზრა. უბრალოდ ერთი სიტყვა გაიგონა:
მანქანა.
თავი ასწია, სახეზე მსუბუქი გაღიზიანება ეტყობოდა, თითქოს ვერა დედის სიკვდილზე კი არ ელაპარაკებოდა, არამედ სთხოვდა მძიმე კარადის გადაწევაში დახმარებას.
– არა. მანქანა მე მჭირდება. დედაჩემმა მთხოვა, ზინა დეიდასთან წავიყვანო. უკვე გასულ კვირას დავპირდი.
ვერა გაჩერდა.
სამზარეულოს შუქი ზურგს უნათებდა, სახე კი ჩრდილში ჰქონდა.
– გაიგე, რაც გითხარი?
– გავიგე. მაგრამ ის უკვე გარდაიცვალა. ასე სად გეჩქარება? ხვალ ავტობუსით წახვალ და მიხვალ. დედაჩემი კი ცოცხალია. მელოდება. მე კი დავპირდი.
ერთი წამი.
ორი.
სამი.
– ამას მართლა სერიოზულად ამბობ?
– სრულიად სერიოზულად. დედაჩემს ვერ მივატოვებ.
ვერა ნელა შევიდა მისაღებში. პირდაპირ ტელევიზორის წინ გაჩერდა. დანიელს იძულებით მოუწია მისთვის შეეხედა.
– ერთხელ გთხოვ რამეს. მხოლოდ ერთხელ. დაფიქრდი, რაც ახლა თქვი… და კიდევ ერთხელ მიპასუხე.
– ვერა, სცენებს ნუ აწყობ. უკვე აგიხსენი. დედაჩემი მელოდება, მე დავპირდი. გინდა, სიტყვა გავტეხო?
– მინდა, გახსოვდეს, ვისთან ცხოვრობ. და გაიგო, რას ნიშნავს ჩემთვის ეს დღე.
– მახსოვს. მაგრამ ყველაფერს თავისი რიგი აქვს. ცოცხლები უფრო მნიშვნელოვანია.
ვერა ნელა გასწორდა.
ისე შეხედა, თითქოს მასთან აღარ კამათობდა, არამედ ცდილობდა მისი სახე სამუდამოდ დაემახსოვრებინა.
მის თვალებში სიძულვილი არ იყო.
რაღაც გაცილებით საბოლოო.
– კარგი, – თქვა მან.
მისი ხმა მშვიდი იყო.
არ კანკალებდა. არ ტიროდა. არ ემუდარებოდა.
დანიელს კი ეს საერთოდ ვერ შეემჩნია. ის უკვე პულტისკენ იწვდიდა ხელს.
ვერა დერეფანში გავიდა.
კომოდის ზედა უჯრა გახსნა. ის, რომელსაც დანიელს შვიდი წლის განმავლობაში ერთხელაც არ შეხებია.
ამოიღო სქელი საქაღალდე.
შიგნით იყო:
მისი პასპორტი,
ბინის საკუთრების საბუთები,
მანქანის დოკუმენტები,
ბანკის საბუთები.
ყველაფერი მის სახელზე იყო.
ჩანთაში ჩადო.
ორივე მანქანის გასაღები აიღო.
ქურთუკი ჩაიცვა.
ფეხსაცმელი შეიკრა.
– სად მიდიხარ? – დაუყვირა უკან დანიელმა.
– დედას დავემშვიდობები.
– რითი? გითხარი, რომ მანქანა მჭირდება!
ვერამ კარი გააღო.
დანიელი უკვე დერეფანში იდგა. ფეხშიშველი, ხელში პულტით, ნაწყენი სახით, თითქოს ვერ ხვდებოდა, რატომ არ ემორჩილებოდა სამყარო მის სურვილებს.
– მანქანა ყოველთვის ჩემს სახელზე იყო. ბინაც. როცა დავბრუნდები, კარზე ახალი საკეტი იქნება. შენს ნივთებს შევკრავ. ან წაიღებ, ან გადავყრი.
– გაგიჟდი?
– არა. უბრალოდ პირველად ვლაპარაკობ გულწრფელად.
– ვერა, გაჩერდი! ამას ასე უბრალოდ ვერ გააკეთებ…
– დანიელ. დედა მომიკვდა. შენ კი მითხარი, რომ შენთვის მანქანა უფრო მნიშვნელოვანია, რადგან შენი დედის ჩაის დასალევად წაყვანა გინდა. ამის გაგონება საკმარისი იყო. ჩვენ შორის ყველაფერი დასრულდა.
კარი დაიხურა.
საკეტის ხმა გაისმა.
ერთი წუთის შემდეგ დანიელმა ფანჯრიდან დაინახა, როგორ მშვიდად ჩაჯდა ვერა მანქანაში.
არ ჩქარობდა.
უკან არ მოუხედავს.
ძრავა ჩართო და წავიდა.
დანიელი დერეფნის შუაში იდგა.
ვერას დაურეკა.
დიდხანს რეკავდა.
პასუხი არ იყო.
მისწერა:
„მანქანა დამიბრუნე. გაგიჟდი?“
შეტყობინება წაკითხული იყო.
პასუხი არ მოსულა.
კიდევ ერთი შეტყობინება:
„ნუ ხუმრობ. დედა მელოდება, უნდა წავიდე.“
წაკითხული.
სიჩუმე.
ოცი წუთის შემდეგ დედამ დაურეკა.
– დანიელ, როდის მოხვალ ჩემთან? ზინამ უკვე სუფრა გაშალა.
– დედა… პრობლემა მაქვს. ვერამ მანქანა წაიყვანა.
– როგორ წაიყვანა? ეგ ხომ ჩვენი საერთო მანქანაა!
– საბუთებით… მისი არის.
– და მერე? შენ მისი ქმარი ხარ! უთხარი, რომ დაგიბრუნოს!
– არ მპასუხობს.
დანიელი დივანზე ჩამოჯდა.
ოთახს გადახედა.
ყველაფერი ისევ ისეთი ჩანდა.
ავეჯი.
ფარდები.
თაროები.
მაგრამ ვერამ აქედან სამი რამ წაიღო, რაზეც ყველაფერი იდგა:
საბუთები,
გასაღებები,
და საკუთარი თავი.
როცა დედამ დაინახა, რომ ტაქსით მივიდა, კართან გაჩერდა.
– ტაქსი? მართლა? სად არის მანქანა?
– ვერასთან.
– მაშინ დაიბრუნე!
– წავიდა.
– სად?
– სამუდამოდ.
ქალი გაჩუმდა.
– რას ნიშნავს სამუდამოდ?
– იმას, რომ მიმატოვა. მითხრა, ორი დღე მაქვს ჩემი ნივთების წასაღებად. საკეტს გამოცვლის.
– რატომ?
დანიელმა თავი დახარა.
– იმიტომ, რომ ვუთხარი, დედის დაკრძალვაზე არ წასულიყო. იმიტომ, რომ მანქანა მე მჭირდებოდა.
დედამ ნელა შეხედა.
პირველად მის სახეზე გაუგებრობა აღარ იყო.
არამედ შოკი.
– დანიელ… მართლა უთხარი ეს?
– არ მეგონა, ასე თუ იმოქმედებდა.
– უნდა გეფიქრა! დედა მოუკვდა, შენ კი უთხარი, რომ დაელოდებინა?
– მაგრამ შენ მთხოვე, რომ წაგეყვანე!
– მე გთხოვე, რომ წაგეყვანე. არ მითხოვია, ცოლისთვის ხელი შეგეშალა დაკრძალვაზე წასვლაში!
ტაქსი ნელა მიდიოდა ქალაქში.
ტაქსომეტრი წკაპუნებდა.
ყოველი ციფრი დანიელს სულ უფრო ნაკლებ ფულს უტოვებდა.
როცა ზინა დეიდის სახლთან მივიდნენ, მრიცხველზე რვაასი რუბლი ეწერა.
უკან დაბრუნებაც იგივე დაჯდებოდა.
ეს იყო ყველაფერი, რაც მას დარჩა.
შესაძლოა, ერთი დღის საჭმლის ფული.
შესაძლოა.
დედა მანქანიდან გადავიდა.
შემობრუნდა.
– ახლა სად წახვალ?
დანიელი უბრალოდ იდგა.
– შენთან. თუ მიმიღებ.
ქალმა ამოიოხრა.
– ჩემთან მხოლოდ ერთი ოთახი და სამზარეულოა. საკუჭნაოში დასაკეცი საწოლი დგას.
– მაშინ იქ დავიძინებ.
ქალმა თავი გააქნია.
შევიდა.
კარი მის უკან დაიხურა.
დანიელი კი ქუჩაში დარჩა.
ჯიბეში რამდენიმე დაჭმუჭნული კუპიურით.
ანგარიშზე ნულით.
მის უკან კი ქალაქი, სადაც უკვე არც ერთი კვადრატული მეტრი აღარ ეკუთვნოდა.
ტელეფონი ამოიღო.
ვერას დაურეკა.
დიდხანს რეკავდა.
შემდეგ ავტომატურმა ხმამ თქვა:
„აბონენტი ამჟამად მიუწვდომელია.“
დანიელმა ტელეფონი გათიშა.
ხელებს დახედა.
ცარიელი იყო.
ზუსტად ისე, როგორც მისი ცხოვრება.
ამ დროს ვერა დედის ოთახში იდგა.
დეიდა გალია მის გვერდით იყო.
მეზობლები მის უკან.
ახლა მან გააკეთა ის, რაც უნდა გაეკეთებინა.
დედას დაემშვიდობა.
რადგან მისთვის გარდაცვლილებიც იმსახურებდნენ პატივისცემას.
შესაძლოა, უფრო მეტსაც კი, ვიდრე ის კაცი, რომელიც შვიდი წელი მის გვერდით ცხოვრობდა…
და მაინც ვერასოდეს გაიგო, ვინ იდგა მის გვერდით.
