– თქვენ ნადეჟდა ილინიჩნნა ხართ? თარჯიმანი?
არტიომი კართან იდგა და ქალს თავიდან ფეხებამდე ათვალიერებდა. ის არ ჩქარობდა. მისი მზერა ნელა გადადიოდა ნაცრისფერ კოსტიუმზე, თხელჩარჩოიან სათვალეზე და ბოლოს შეჩერდა ოდნავ გაცვეთილ ჩანთაზე, რომელსაც ნადეჟდა უკვე რამდენიმე წელი თან ატარებდა.
მისი სახის გამომეტყველება ყველაფერს ამბობდა.
იმედგაცრუებული იყო.
– დიახ, – მშვიდად უპასუხა ნადეჟდამ და ხელი გაუწოდა. – დღევანდელი დღის კონტრაქტის მიხედვით მოვედი.
არტიომს კი ხელის ჩამორთმევა არ მიუღია.
ჯერ საათს დახედა, შემდეგ ისევ მას შეხედა.
– წავიდეთ. ბევრი დრო არ გვაქვს. დელეგაცია ორმოცი წუთის შემდეგ ჩამოვა.
ნადეჟდა უხმოდ გაჰყვა.
სასტუმროს საბანკეტო დარბაზი ისეთი იყო, თითქოს ძვირადღირებული ბიზნეს ჟურნალის გარეკანიდან გადმოეტანათ. უზარმაზარი ჭაღების შუქზე ბროლის ჭიქები ბრწყინავდა, თოვლივით თეთრ სუფრებზე კი ყველა დანა-ჩანგალი იდეალური სიზუსტით იყო განლაგებული. კედლებს მძიმე ფარდები ფარავდა, ჰაერში კი ძვირადღირებული სუნამოსა და ახალი ყვავილების სურნელი ერთმანეთში ირეოდა.
დარბაზის ცენტრში მთავარი მაგიდა იდგა.
თორმეტი ადამიანისთვის გაწყობილი.
ყველა ადგილი წინასწარ იყო განსაზღვრული.
სახელების ბარათები, დროშები, საქაღალდეები, ჩანაწერები.
იქ უნდა დამჯდარიყო პიოტრ ანდრეევიჩ ლიკოვი, კომპანიის დირექტორი. მის გვერდით კი — არაბული დელეგაციის ხელმძღვანელი, შეიხი, ასევე ორივე ქვეყნის ბიზნესმენები და ხელმძღვანელები.
და, რა თქმა უნდა, თარჯიმანი.
ასეთი დონის შეხვედრაზე თარჯიმანი უბრალოდ სიტყვებს არ თარგმნიდა.
ის ორ კულტურას შორის ხიდი იყო.
არასწორად შერჩეულ სიტყვას შეიძლებოდა გაუგებრობა გამოეწვია. არასწორ ინტონაციას კი — მრავალმილიონიანი შეთანხმების საფრთხეში ჩაგდება.
ნადეჟდა ჯერ კიდევ ფიქრობდა, რომ ალბათ მთავარ მაგიდასთან მიიყვანდნენ, როცა არტიომმა მას გვერდი აუარა.
ის წინ წავიდა.
პარტნიორი კომპანიების მაგიდებს ჩაუარა.
პრესისთვის განკუთვნილ ადგილებსაც გასცდა.
შემდეგ კი დარბაზის ბოლოში წაიყვანა.
სამზარეულოს კართან.
– აქ იქნება თქვენი ადგილი, – თქვა მან და სკამზე მიუთითა.
სკამი ჩაჭედილი იყო ელეგანტურ შავ კოსტიუმში გამოწყობილ მძღოლსა და ახალგაზრდა კოორდინატორ ქალს შორის.
რამდენიმე წამით ნადეჟდა უბრალოდ უყურებდა ამ ადგილს.
შემდეგ ნელა ასწია თავი.
– დარწმუნებული ხართ, რომ აქ უნდა დავჯდე?
არტიომი უკვე ტელეფონს ამოწმებდა.
– დიახ.
– მე თარჯიმანი ვარ და არა დამხმარე პერსონალი.
კაცმა მხრები აიჩეჩა.
– ჩვენ საკუთარი თარჯიმანი გვყავს. თქვენ მხოლოდ სათადარიგო ხართ. თუ რაიმე პრობლემა წარმოიქმნება, დაგიძახებთ.
ამ სიტყვებით შემოტრიალდა და წავიდა.
ნადეჟდა ჩუმად დაჯდა.
მის გვერდით მძღოლი ორაგულის ნაჭრებს მიირთმევდა და საერთოდ არ აწუხებდა შექმნილი სიტუაცია. კოორდინატორი ყურსასმენით მითითებებს აძლევდა, სამზარეულოდან კი შემწვარი ხახვისა და სანელებლების სურნელი გამოდიოდა.
ის მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საქმიანი შეხვედრის კიდეზე იჯდა.
უხილავი.
მიუხედავად იმისა, რომ თარჯიმნად ოცდახუთი წელი ემუშავა.
ამ ოცდახუთი წლის განმავლობაში ნადეჟდამ ისწავლა, რომ ყველაზე დიდი ღირებულება ხშირად ის არ არის, რასაც ადამიანები პირველივე შეხედვით ამჩნევენ.
მან კარიერა ოცდაშვიდი წლის ასაკში, 1991 წელს დაიწყო. იმ პერიოდში არაბული ენის ცოდნა იშვიათ და განსაკუთრებულ უნარად ითვლებოდა. მან მხოლოდ ყოველდღიური საუბარი არ ისწავლა. სწავლობდა კლასიკურ არაბულს. ლიტერატურას. პოეზიას. ისტორიულ და დიპლომატიურ ნიუანსებს.
მან იცოდა, რომ ერთი სიტყვის უკან ზოგჯერ საუკუნეების კულტურა იმალებოდა.
ის მონაწილეობდა ორასზე მეტ მაღალი დონის მოლაპარაკებაში.
სამი წელი კაიროში ცხოვრობდა.
ორი წელი — რიადში.
ამ სამუშაოზე ათი ათასი რუბლი აიღო.
არა იმიტომ, რომ მისი ფასი ეს იყო.
არამედ იმიტომ, რომ იანვარში სამი კვირის განმავლობაში ერთი შეკვეთაც კი არ მიუღია.
მაგრამ გადასახადები არ იცდიდნენ.
ნადეჟდამ ძველი ჩანთა გახსნა და საყვარელი წიგნი ამოიღო.
ალ-მუტანაბის ნაწარმოებების კრებული.
გაყვითლებულ ფურცლებს შორის ძველი სანიშნე იდო. მოგონება იმ დროიდან, როცა არავის მოუვიდოდა აზრად მისი ცოდნის ეჭვქვეშ დაყენება.
კითხვა დაიწყო.
რამდენიმე მაგიდის მოშორებით ახალგაზრდა ქალი თარგმანს იმეორებდა.
ალინა ოცდაექვსი წლის იყო. მას ელეგანტური სპილოსძვლისფერი კაბა ეცვა, მაღალქუსლიანი ფეხსაცმელი და იდეალური მაკიაჟი ჰქონდა. ტაბლეტში ბიზნეს ტერმინებს იმეორებდა და ჩუმად იმახსოვრებდა წინადადებებს.
– არტიომ! – დაუძახა მან. – რას ნიშნავს ზუსტად „მუშარაქა“?
კაცი არც კი გაჩერებულა.
– ეს მნიშვნელოვანი არ არის. ტექსტის მიხედვით თარგმნე.
ალინამ თავი დაუქნია.
მაგრამ ნადეჟდამ წიგნი დახურა.
მუშარაქა უბრალოდ პარტნიორობას არ ნიშნავდა.
ეს ისლამური ფინანსების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ცნება იყო.
საერთო საკუთრება.
საერთო მოგება.
საერთო ზარალი.
ერთი სიტყვა, რომელსაც შეეძლო მთლიანად შეეცვალა კონტრაქტის მნიშვნელობა.
ერთი სიტყვა, რომელსაც შეეძლო გადაეწყვიტა, მოლაპარაკების მაგიდასთან ნდობა გაჩნდებოდა თუ გაუგებრობა.
მაგრამ არავინ ჰკითხა მას.
არავის სურდა მისი აზრის მოსმენა.
ნადეჟდამ წიგნი დახურა და ჩუმად დააკვირდა დარბაზს.
ის ხედავდა თავდაჯერებულ ადამიანებს, რომლებსაც ეგონათ, ყველაფრისთვის მზად იყვნენ.
ხედავდა მათ, ვინც გარეგნობას აფასებდა და არა ცოდნას.
და გაახსენდა ძველი ფრაზა, რომელიც კაიროში ერთხელ მოისმინა:
„ვინც მხოლოდ ზედაპირს ხედავს, ადვილად შეიძლება სიღრმეში დაიკარგოს.“
ნადეჟდამ იცოდა, რომ მალე დადგებოდა მომენტი, როცა მათ ის დასჭირდებოდათ.
რადგან ყველაზე საშიში სიტუაცია არ არის მაშინ, როცა ვინმე შეცდომას უშვებს.
ყველაზე საშიშია მაშინ, როცა ყველა იმდენად დარწმუნებულია საკუთარ სიმართლეში, რომ შეცდომას ვეღარავინ ამჩნევს.
