მთელი ზაფხული მარტო ვმუშაობდი ბაღში… შემდეგ კი ჩემი ნათესავები ორი მანქანით და ცარიელი ვედროებით მოვიდნენ, რომ მოსავალი გაენაწილებინათ. 😳
ძველ, გაცვეთილ აივანზე ვიდექი, იმ ადგილას, სადაც ოდესღაც მე და ჩემი მეუღლე დილით ერთად ვსვამდით ყავას. სახლი თითქმის ისეთივე დარჩენილიყო, როგორიც ადრე იყო. ხის იატაკი ყოველ ნაბიჯზე ჭრიალებდა, კედლებზე ისევ ეკიდა გაფერმკრთალებული შპალერი, ფანჯრის ქვეშ კი ჩვენი ძველი კატა ზარმაცად იწვა გაცვეთილ პლედზე და ეძინა.
მისაღები ოთახის შუაში იდგა მაგიდა, დაფარული ცვილისებრი სუფრით. მის გარშემო ხის ყუთები იყო ჩამწკრივებული.
ისინი სავსე იყო უზარმაზარი, ხორციანი პომიდვრებით. მუქი წითელი „ხარის გულის“ პომიდვრები ბრწყინავდნენ, გვერდით კი იდო მკვრივი „სანკას“ ჯიშის პომიდვრები, რომელთა კანი აქა-იქ დამწიფებისგან გასკდომოდა. მთელ ოთახს ავსებდა ახალი პომიდვრისა და მწვანე ღეროების განუმეორებელი სურნელი.
გვერდით სამშენებლო პლასტმასის ვედროებში წითელი და მწვანე წიწაკები ეწყო, კუთხეში კი მუყაოს ყუთებში ლურჯი ნაფიფქიანი ქლიავები ელოდებოდა დამუშავებას.
ყველა მათ უყურებდა.
არა მე.
მოსავალს.
ოცი წლის წინ მე და ჩემმა მეუღლემ, მისიმ, ეს პატარა ნაკვეთი ვიყიდეთ. მაშინ ახალგაზრდები ვიყავით, სავსე ოცნებებით. გვჯეროდა, რომ აქ ერთად დავბერდებოდით.
შემდეგ მისი გარდაიცვალა.
სამი წელი საერთოდ ვერ შევძელი აქ მოსვლა. ბალახმა ღობე დაფარა, ფარდულის სახურავი დაიბზარა, ბაღი კი ნელ-ნელა ნამდვილ ჯუნგლად გადაიქცა.
მაგრამ ერთ გაზაფხულს ძველი რეზინის ჩექმები ამოვიღე, სამუშაო ხელთათმანები ვიყიდე და ისევ დავბრუნდი.
ჩემი უმცროსი და ელლა და ჩემი რძალი ალინა მაშინ დიდი ენთუზიაზმით მპირდებოდნენ.
— ეს შესანიშნავი გადაწყვეტილებაა! მიწასთან მუშაობა ადამიანს კურნავს! ყოველ შაბათ-კვირას მოვალთ დასახმარებლად. კვლებს გავთხრით, გამხმარ ტოტებს გავიტანთ და მალე ყველაფერი მოწესრიგდება!
მე დავუჯერე.
მარტში ჩემი ბინის ყველა ფანჯრის რაფაზე იდგა ჭიქები პატარა ნერგებით. ვასუფთავებდი მიწას, ვრგავდი ნერგებს, დავაყენე სპეციალური ნათურები და ყოველ საღამოს ისე ვუვლიდი მათ, თითქოს ჩემი შვილები ყოფილიყვნენ.
მაისის დასაწყისში ჩემმა ვაჟმა, დენისმა, ნერგები ბაღში წამოიღო.
— დედა, ახლა უნდა წავიდე. მანქანის მუხრუჭები ჭრიალებს. შაბათს ნიჩბით დავბრუნდები!
შუბლზე მაკოცა.
და წავიდა.
ის შაბათი არასოდეს დადგა.
ნიჩბის ნაცვლად ალინამ ფოტო გამომიგზავნა სოჭიდან. ისინი პალმების ქვეშ იღიმოდნენ, ხელში ქაღალდის ჭიქებით ყავა ეჭირათ.
„ბოლო წუთის მოგზაურობა. უნდა გამოგვეყენებინა შესაძლებლობა.“
ელლამ კი მითხრა, რომ შაკიკი ჰქონდა.
მე კი მარტო დავრჩი.
წელამდე ამოსულ ბალახში.
არ მიტირია.
ფარდულში შევედი.
ძველი ნიჩაბი ავიღე.
და მუშაობა დავიწყე.
დილით ორი საათი.
საღამოს კიდევ ორი.
როცა თავი საშინლად მტკიოდა, წამალს ვსვამდი. როცა ზურგი ისე მტკიოდა, თითქოს ტყდებოდა, ხუთი წუთით ამობრუნებულ ემალის ვედროზე ვჯდებოდი.
შემდეგ ისევ ვაგრძელებდი.
მაისის ბოლოს ბოლოს და ბოლოს პირველი სტაფილოს რიგები ამოვიდა.
ფოტო გადავუღე.
ელლას გავუგზავნე.
მისი პასუხი მხოლოდ ერთი წინადადება იყო:
— ოღონდ ქიმიკატები არ გამოიყენო! ჩვენ ბიო ბოსტნეული გვინდა! და კიდევ სამი რიგი კამა დათესე, ზამთრისთვის ბევრი დაგვჭირდება.
არც ერთი კითხვა.
არც:
„როგორ ხარ?“
„ზურგი ხომ არ გტკივა?“
„დახმარება ხომ არ გჭირდება?“
მხოლოდ მოთხოვნები.
ზაფხული კი უფრო და უფრო რთული ხდებოდა.
ივლისში სიცხე ისეთი ძლიერი იყო, რომ მიწის ზემოთ ჰაერი კანკალებდა.
ყაბაყის ფოთლები შუადღისთვის უკვე ჩამოყრილი იყო.
სარეველა ისე იზრდებოდა, თითქოს მისთვის ხელფასი გადაეხადათ.
კარტოფილის ხოჭოებმა კარტოფილის ნაკვეთი გაანადგურეს.
მე კი დილის ოთხის ნახევარზე უკვე მისის ძველ რეზინის ჩექმებს ვიცვამდი, რომ მზის ამოსვლამდე რაც შეიძლება მეტი მომესწრო.
შუადღისას ხშირად პირდაპირ ვერანდაზე ვეცემოდი.
უბრალოდ ვიწექი.
ფუტკრების ზუზუნს ვუსმენდი.
და ვცდილობდი, სუნთქვა აღმედგინა.
ერთ შაბათს დენისი და ალინა ბოლოს და ბოლოს მოვიდნენ.
ალინამ ბაღი შემოიარა.
— ვაუ… ერთი სარეველაც კი არ არის!
შემდეგ მარწყვისკენ გაიხედა.
— მაგრამ რატომ არის ასეთი პატარა? დიმის ხომ მთელი ვედრო უნდოდა სახლში წაეღო.
— სეზონი დასრულებულია, — ვუთხარი. — მოდი, დამეხმარე კრეფაში, ორნი უფრო სწრაფად მოვრჩებით.
ალინამ შეშინებულმა შემომხედა.
— არა, არა! ხომ იცი, როგორი მგრძნობიარე კანი მაქვს? ხელებს გავიფუჭებ.
არ დამეხმარა.
ისინი ტბაზე წავიდნენ საბანაოდ.
მე კი ოთხზე დავდიოდი მარწყვის რიგებში და ჩემი შვილიშვილისთვის ყველაზე ლამაზ ნაყოფს ვარჩევდი.
ორი საათის განმავლობაში.
როცა დაბრუნდნენ, ალინას მზის კრემისა და ტბის წყლის სუნი ასდიოდა.
ყუთი აიღო.
მადლობაც ძლივს მითხრა.
— მადლობა, დედა. უნდა წავიდეთ, საცობი იქნება.
მაგიდაზე დარჩა სამი თეფში ნახევრად შეჭმული ცივი წვნიანი.
და უამრავი კრაზანა.
აგვისტოში იმდენად დავიკელი, რომ მეზობელმა ქალმა ერთხელ გადმომძახა:
— რაია! ბოლოს როდის ჩაიხედე სარკეში?
იმ საღამოს ჩავიხედე.
საკუთარი თავი ძლივს ვიცანი.
მზისგან დამწვარი მხრები.
შავი კანი კისერზე.
დასკდომილი ხელები, საიდანაც ვერც პემზა და ვერც ლიმონი მიწას ვეღარ აშორებდა.
მიუხედავად ამისა…
მეორე დღეს ისევ ვიმუშავე.
რადგან მეგონა…
რომ ოჯახი ჩემს შრომას დააფასებდა.
აგვისტოს ბოლო შაბათს ორი მანქანა ერთდროულად შემოვიდა ეზოში.
წითელი ჰიუნდაი.
და დენისის კია.
შორიდანვე დავინახე საბარგულები.
ცარიელი ვედროები.
პლასტმასის ყუთები.
სახურავიანი კონტეინერები.
დასახმარებლად არ მოსულან.
წასაღებად მოვიდნენ.
— ვაუ! — გაიცინა ელლას ქმარმა. — ეს მთელი არმიისთვის საკმარისია!
— გზაში უკვე შევთანხმდით, — თქვა ელლამ. — დღეს ყველაფერს ავკრეფთ და სამართლიანად გავიყოფთ. ჩვენ გვინდა ოთხი ყუთი პომიდორი და ორი ვედრო ქლიავი.
— ჩვენ კი ბევრი წიწაკა გვჭირდება, — დაამატა ალინამ და უკვე ხელით არჩევდა.
შემდეგ უკმაყოფილოდ თქვა:
— სხვათა შორის, რატომ არის ეს პომიდვრები ასეთი მტვრიანი? შეგეძლოთ გაგესუფთავებინათ. მანქანის ღია ფერის სალონს დასვრის.
იმ წამს ჩემში რაღაც საბოლოოდ გატყდა.
ნელა დავდე სეკატორი მაგიდაზე.
ყველა გაჩუმდა.
— სამართლიანად გინდათ გაყოფა?
თავი დაუქნიეს.
— კარგი.
დენის…
გახსოვს მაისი?
როცა მითხარი, მხოლოდ მუხრუჭები უნდა შეგეკეთებინა?
და აღარ დაბრუნებულხარ?
— დედა…
— ალინა.
გახსოვს, როცა მარწყვის კრეფა არ გინდოდა, რადგან ხელების გაფუჭების გეშინოდა?
მაგრამ ჭამა პრობლემა არ ყოფილა.
ალინა გაწითლდა.
— ეს შეურაცხყოფაა!
— ელლა.
გახსოვს შენი ბიო კამა?
სამი დღე ვამზადებდი ხახვის ფოთლების ნაყენს, რომ ბუგრებს არ გაენადგურებინათ.
სად იყავი?
ტბაზე.
მუსიკას უსმენდი.
იცინოდი.
მე კი ყოველ საღამოს ოცდახუთი ვედრო წყალი მომქონდა.
სიჩუმე ჩამოწვა.
ისეთი ღრმა, რომ მხოლოდ ერთი ბუზის ზუზუნი ისმოდა.
ბოლოს ელლა აფეთქდა.
— ამდენი საყვედური რამდენიმე პომიდვრის გამო? ბაზარში ვიყიდით!
შევხედე.
შემდეგ ჭიშკრისკენ მივუთითე.
— ზუსტად.
იქ იყიდეთ.
ჩემი აქ დარჩება.
რამდენიმე წუთში ყველა წავიდა.
დენისმა უკან მოიხედა და მითხრა:
— დედა, ამ ბაღებმა სულ გაგაგიჟა.
მას შემდეგ ორი თვე გავიდა.
ელლასთან აღარ ვლაპარაკობ.
ის დედაჩვენს უყვება, რომ ძუნწი გავხდი.
ჩემი ვაჟი კვირაობით მირეკავს.
საუბარი ორმოცი წამი გრძელდება.
— გამარჯობა, დედა. ყველაფერი კარგადაა? კარგი. ვმუშაობ. ნახვამდის.
ამბობენ, რომ ალინა ახლა ბოსტნეულს მხოლოდ მაღაზიაში ყიდულობს.
და ყოველ ოჯახურ სადილზე ამბობს:
— ჩვენ მოწყალებას არ ვიღებთ.
ახლა საღამოობით ვერანდის საფეხურებზე ვჯდები.
ვუსმენ ქარის ხმას, რომელიც ფიჭვებს შორის მოძრაობს.
ვუყურებ ზამთრისთვის მომზადებულ შავ მიწას.
ზურგი აღარ მტკივა.
აღარავინ მწერს, რა დავრგო, რა გავყინო ან რა შევინახო ზამთრისთვის.
სიჩუმეა.
და სიმშვიდე.
მაგრამ ზოგჯერ ისევ ვუსვამ საკუთარ თავს იმავე კითხვას.
**ღირდა კი?**
რადგან მოსავალი საბოლოოდ შევინარჩუნე.
მაგრამ გზაში…
დაკარგე ჩემი და.
და შესაძლოა…
ჩემი შვილიც.
