მეცნიერების სამყაროში დროდადრო ისეთ აღმოჩენებს ვაწყდებით, რომლებიც არა მხოლოდ ახალ ცოდნას გვაძლევს, არამედ ძველ, პასუხგაუცემელ კითხვებსაც ხსნის. ასეთი შემთხვევა მოხდა ახლახან, როდესაც მკვლევრებმა არქტიკის სქელი,
შეუბრალებელი ყინულის ქვეშ ათწლეულების განმავლობაში დაკარგული თვითმფრინავი აღმოაჩინეს. თუმცა ის, რაც ბორტზე დახვდათ, ყოველგვარ წარმოდგენას აღემატებოდა.რეისი 2A219 1983 წლის 4 დეკემბერს გაუჩინარდა, როდესაც ჩრდილოეთ განედებზე გადაფრენას ახორციელებდა.
ბორტზე 150 ადამიანი იმყოფებოდა — მგზავრები და ეკიპაჟი, რომელთაგან ბევრი, შესაძლოა, ჩვეულებრივ მგზავრობას გეგმავდა, არ იცოდნენ, რომ სიცოცხლის ბოლო საათებს ატარებდნენ. ბოლო რადიოგზავნილი 23:47 საათზე მიიღეს.
მასში პანიკა არ იგრძნობოდა და არც საგანგაშო სიგნალი ისმოდა — შემდეგ კი უეცრად სრული სიჩუმე ჩამოვარდა. თვითმფრინავი უბრალოდ გაქრა რადარებიდან, თითქოს ბნელმა, ყინულოვანმა ცამ გადაყლაპა.
საძიებო ოპერაციები დაუყოვნებლივ დაიწყო, თუმცა არქტიკის მკაცრი ამინდი, მძვინვარე ქარიშხლები და იმ დროის ტექნოლოგიური შეზღუდვები ზუსტი ადგილმდებარეობის დადგენას თითქმის შეუძლებელს ხდიდა. თვეობით გაგრძელებული ძიების შემდეგ ხელისუფლებამ იძულებული გახდა იმედი დაეკარგა.
ეს შემთხვევა ნელ-ნელა ლეგენდად იქცა და ავიაციის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე იდუმალ გაუჩინარებად მოიხსენიებოდა.ათწლეულები გავიდა და ისტორია თითქმის დავიწყებას მიეცა — სანამ 2024 წლის იანვარი არ დადგა.
მაშინ თანამედროვე თანამგზავრული ტექნოლოგიების დახმარებით ყინულის ქვეშ აღმოაჩინეს უცნაური ანომალია: არარეგულარული ფორმის მეტალის ობიექტი, რომელიც ბუნებრივ წარმონაქმნებს არ ჰგავდა. კოორდინატების ანალიზის შემდეგ ეჭვი აღარ არსებობდა: ექსპედიცია უნდა დაწყებულიყო.
კვლევითი ჯგუფი რთულ პირობებში მივიდა ადგილზე. ყინულის სისქე და უკიდურესი სიცივე სერიოზულ გამოწვევას წარმოადგენდა, მაგრამ საბოლოოდ ობიექტამდე მისვლა შეძლეს. რაც ყინულის ქვეშ იყო დამალული, ნამდვილად რეისი 2A219-ის ნამსხვრევები აღმოჩნდა — მისი გაუჩინარებიდან თითქმის 40 წლის შემდეგ.
თვითმფრინავი დაახლოებით 24 მეტრის სიღრმეზე მდებარეობდა და -38°C-ის მუდმივმა ტემპერატურამ შიგა სივრცე თითქმის სრულყოფილად შეინარჩუნა. მკვლევრები ერთგვარ „დროის კაფსულაში“ შევიდნენ: სალონი ისე გამოიყურებოდა, თითქოს დრო ერთ წამში გაჩერდა.
სავარძლები, ბარგი, პირადი ნივთები — ყველაფერი თავის ადგილზე იყო.კორიდორში ჩემოდნები ეყარა, სავარძლებს შორის ბავშვების სათამაშოები იყო გაფანტული, ხოლო დოკუმენტები ხელუხლებლად იდო, თითქოს მხოლოდ გუშინ დაეტოვებინათ.
ეს სურათი ერთდროულად შთამბეჭდავი და შემზარავი იყო.თუმცა ყველაზე შოკისმომგვრელი აღმოჩენა ბორტგამცილებლის დღიური გახდა. ერთი შეხედვით, ჩვეულებრივი ჩანაწერები იყო — მაგრამ მალევე გაირკვა, რომ ისინი ფრენამდე კი არა, კატასტროფის შემდეგ იყო დაწერილი.
დღიურის მიხედვით, ავარიას რამდენიმე ადამიანი გადაურჩა. გადარჩენილები დღეების განმავლობაში იბრძოდნენ სიცოცხლისთვის გაყინულ, მტრულ გარემოში. ისინი ცდილობდნენ საკვების განაწილებას, ზრუნავდნენ დაშავებულებზე და ყველაფერს აკეთებდნენ, რომ იმედი შეენარჩუნებინათ.
ჩანაწერებიდან ირკვევა, რომ ბორტის ექიმი იმპროვიზებულ მკურნალობას ატარებდა, ხოლო კაპიტანი, კატასტროფის შემდეგაც, ცდილობდა სიტუაციის კოორდინაციას. გადარჩენილებმა სტრატეგიები შეიმუშავეს: როგორ დაეზოგათ რესურსები,
როგორ დაეცვათ თავი სიცივისგან და როგორ გაეძლოთ დახმარების მოსვლამდე — რომელიც, სამწუხაროდ, არასდროს მივიდა.მკვლევრებმა შავი ყუთიც აღმოაჩინეს, ძირითადი ნამსხვრევებისგან განცალკევებით. მონაცემების ანალიზმა საბოლოოდ ტრაგედიის მიზეზს მოჰფინა ნათელი.
თვითმფრინავი 10 500 მეტრის სიმაღლეზე ძლიერ ტურბულენტურ ზონაში აღმოჩნდა. ტემპერატურის უეცარმა ცვლილებამ ძრავებზე სწრაფი და მძიმე ყინვის წარმოქმნა გამოიწვია, ხოლო თვითმფრინავის სტრუქტურა ექსტრემალური დატვირთვის ქვეშ მოექცა.
პილოტებმა მაქსიმალურად სცადეს სიტუაციის კონტროლი, მაგრამ საბოლოოდ მართვა დაკარგეს. ექსპერტების თქმით, კატასტროფა იშვიათი ატმოსფერული მოვლენისა და თვითმფრინავის ტექნიკური მოწყვლადობის საბედისწერო შეჯახების შედეგი იყო.
თითქოს ესეც არ კმაროდა, ექსპედიციის გუნდს ადგილზე კიდევ ერთი საფრთხე შეექმნა. ახლომახლო თეთრი დათვების ოჯახი გამოჩნდა, რომელიც ინტერესით აკვირდებოდა სამუშაოებს. მიუხედავად იმისა, რომ ცხოველები არ შეტევიან, მათი არსებობა მუდმივ დაძაბულობას ქმნიდა და ექსპედიციას ართულებდა.
რეისი 2A219-ის ისტორია ამით საბოლოოდ დასრულდა. საიდუმლო, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში აწუხებდა სამყაროს, პასუხი მიიღო. აღმოჩენამ არა მხოლოდ წარსულის ნაწილი ამოატივტივა, არამედ მნიშვნელოვანი გაკვეთილებიც მოგვცა მომავლისთვის.
მკვლევრების თქმით, ეს შემთხვევა ხელს შეუწყობს ექსტრემალური ამინდის ზემოქმედების უკეთ გააზრებას ავიაციაზე და უფრო განვითარებული უსაფრთხოების სისტემების შექმნას. მიუხედავად იმისა, რომ ტრაგედიის მეხსიერება სამუდამოდ დარჩება,
მიღებული ცოდნა შესაძლოა დაეხმაროს მომავალში მსგავსი კატასტროფების თავიდან აცილებას.და, შესაძლოა, ეს არის ერთადერთი ნუგეში ასეთი ისტორიის დასასრულს: რომ წარსულის ტკივილი უშედეგო არ ყოფილა.