თავი პირველი: საიდუმლო მერხის ქვეშ
მზის სხივები ოუქვუდის დაწყებითი სკოლის მაღალ ფანჯრებში იღვრებოდა და კლასის გაპრიალებულ იატაკზე მოფარფატე ნაპერწკლებად აქცევდა მტვრის მარცვლებს.
კედლებზე თითებით დახატული ცისარტყელები და არათანაბრად ამოჭრილი ქაღალდის გულები ეკიდა — თითოეული პატარა ხელებისა და უფრო მარტივი საზრუნავების კვალი. ეს უნდა ყოფილიყო სრულიად ჩვეულებრივი სამშაბათი მშვიდ ამერიკულპატარა ქალაქში — ისეთი დღე, რომელიც კვალს არ ტოვებს.
მაგრამ ყველაზე საშიში ჭეშმარიტებები ხშირად სწორედ ჩვეულებრივ დღეებში იმალება.მარგარეტ კოგინსი უკვე ოცდაათ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ასწავლიდა საბავშვო ბაღში.
მან დიდი ხნით ადრე ისწავლა ნიშნების ამოცნობა, სანამ ისინი პრობლემად იქცეოდა: ბავშვი, რომელიც უეცრად აღარ იცინის; ის, ვინც ხმამაღალ ხმებზე კრთება; ის, ვინც ძალიან ადრე სწავლობს უხილავი გახდეს.
ის სურათებიან წიგნებს აწყობდა, როცა ეს ხმა გაიგონა.ისეთი სუსტი ხმა, რომ თითქმის ნათურების ზუზუნში იკარგებოდა. ტირილი.
მარგარეტი შეტრიალდა, ინსტინქტები გამძაფრდა. ოთახის ყველაზე პატარა მერხის ქვეშ ხუთი წლის ლილი როუზვუდი იყო მოკუნტული, მუხლები მჭიდროდ ჰქონდა მკერდთან მიკრული,
ხელები კი მუცელს იცავდა, თითქოს საკუთარ თავს ინარჩუნებდა. მისი ქერა თმა — რომელიც ჩვეულებრივ ვარდისფერი ლენტებით ლამაზად იყო ნაწნავი — ახლა გაშლილი და აბურდული ეკიდა. კაბა დაჭმუჭნული და ნაკერებთან გაცვეთილი ჰქონდა, თითქოს მასში ეძინა.
მარგარეტი ნელა დაიჩოქა, ფრთხილად, რომ არ შეეშინებინა.— ლილი, ძვირფასო, — თქვა მან ნაზად. — რას აკეთებ იქ ქვეშ?ლილიმ თავი არ ასწია. ცრემლები უხმოდ ჩამოსდიოდა ლოყებზე და იატაკზე ეცემოდა.
— მტკივა, — ჩაიჩურჩულა მან. — ძალიან მტკივა. მარგარეტმა გულში ნაცნობი კვანძი იგრძნო. უკვე კვირებია ლილი თავს არიდებდა ხალიჩაზე დაჯდომას, მოთხრობის დროს დაჭიმულად იდგა და შესვენებებზე იპარებოდა.
ზოგი მასწავლებელი ფიქრობდა, რომ ეს შფოთვა იყო. სხვები ამბობდნენ, რომ უბრალოდ მორცხვი იყო.მარგარეტმა იცოდა, რომ საქმე ამაზე სერიოზული იყო.
— შეგიძლია მაჩვენო, სად გტკივა? — ჰკითხა მან.ლილიმ თავი უცებ ასწია, პანიკა გაუკრთა სახეზე. ძლიერად გააქნია თავი.— არა. არ შემიძლია.
— რატომ?— იმიტომ, რომ ეს საიდუმლოა, — ჩურჩულით თქვა ლილიმ. — ბებო ამბობს, ზოგი საიდუმლო საიდუმლოდ უნდა დარჩეს.
ამ სიტყვებმა მარგარეტს ზურგში ცივი ჟრუანტელი გაუყარა.მან ლილის ხელი მოკიდა. ხელი სველი და კანკალებდა.— მედდასთან წავალთ, კარგი? — უთხრა მან.
ლილიმ სუსტად დაუქნია თავი და წამოდგომა სცადა.მაგრამ ფეხებმა უმტყუნა.იატაკზე ჩაიკეცა, სხეული დაუდუნდა.— ემა! — დაიყვირა მარგარეტმა. — მედდა მოიყვანე — ახლავე!
კლასი დადუმდა, ოცი პატარა სახე გაოცებისა და შიშისგან გაიყინა. მარგარეტმა ლილი მკლავებში აიყვანა. მისი კანი ზედმეტად ცივი იყო, ხოლო სხეული შემაშფოთებლად მსუბუქი. ტანსაცმელს მჟავე, ავადმყოფური სუნი ასდიოდა, რის გამოც მარგარეტს კუჭი შეეკუმშა.
— უსაფრთხოდ ხარ, — ჩასჩურჩულა მან და ლილის შუბლიდან თმა გადაუწია. — ამ საიდუმლოს მარტო აღარ ატარებ.მას ჯერ კიდევ არ ესმოდა, რამდენად ღრმად შეცვლიდა ეს დაპირება მათ ორივეს ცხოვრებას.
თავი მეორე: მიტოვებული სახლი: ნაშუადღევს სასწრაფო უკვე წასული იყო, ბავშვები ადრე გაუშვეს სახლში და კლასი უცნაურად ჩუმი დარჩა. მარგარეტი თავის მაგიდასთან იჯდა, ლილის თხელი საქაღალდე წინ ჰქონდა გაშლილი.
სამი თვის წინ ლილის ბებიამ, მარტა როუზვუდმა, თავად მიიყვანა ის სკოლაში. თავაზიანი იყო, სუსტი, ცოტა დაბნეული, მაგრამ ჯერ კიდევ გონებრივად გამართული. ლილის მამა „შორს იყო“. დედა კი „აღარ მონაწილეობდა“.
— ოჯახური საქმეები პირადულია, — უთქვამს მაშინ მარტას, დაძაბული ღიმილით. ახლა ეს სიტყვები სხვანაირად ჟღერდა.სკოლის შემდეგ მარგარეტი საქაღალდეში მითითებულ მისამართზე წავიდა.
სახლი ქალაქის განაპირას იდგა, ოდნავ ჩამოშვებული, საღებავი გრძელი ზოლებით ეფცქვნებოდა. ეზო ცარიელი იყო. არც სათამაშოები. არც ცარცით დახატული ნახატები. საფოსტო ყუთი გაუხსნელი წერილებით იყო სავსე.
კარი მარტამ გააღო, ლაქებიან ღამის პერანგში, ცარიელი მზერით.— ოჰ, — თქვა გაურკვევლად. — მოსვლა გინდოდათ?
შიგნით ჰაერი უყურადღებობისგან მძიმე იყო. ნიჟარაში ჭუჭყიანი ჭურჭელი ეწყო. იატაკზე ნესტიანი ტანსაცმლის გროვები ეყარა. იგივე მჟავე სუნი ყველგან ტრიალებდა.
— ლილი სად არის? — ნაზად ჰკითხა მარგარეტმა.— მეხმარება, — ჩაიბურტყუნა მარტამ. — ზოგჯერ რაღაცები მავიწყდება. ლილი ახსოვს.
დერეფანში პატარა ფიგურა გამოჩნდა. ლილი იდგა იქ, სასკოლო ტანსაცმელში, ხელში დასუფთავების ნაჭრების კონა ეჭირა. მარგარეტის დანახვაზე სახე გაუნათდა — მერე კი შიშისგან ჩამოენგრა.
— თქვენ არ მოხვედით, რომ წამიყვანოთ, ხომ? — სწრაფად ჰკითხა მან. — კარგი ვიყავი.მარგარეტი მუხლებზე დაეშვა.— როგორ კარგი, ლილი?
ლილიმ ხმა დაიწია.— როცა რამე ხდება, ვალაგებ. ბებოს ავიწყდება. მე ვასწორებ. ეს ჩვენი საიდუმლოა.სიმართლე მარგარეტს მთელი სიმკაცრით დაეჯახა.
ლილის არავინ უვლიდა.ის უბრალოდ გადარჩენას ცდილობდა.იგი უმკლავდებოდა ტკივილს, რომელსაც ვერ იგებდა. მალავდა შემთხვევებს. საკუთარ ტანსაცმელს რეცხავდა. ატარებდა სირცხვილს,
რომელიც არც ერთ ბავშვს არ უნდა ჰქონდეს — და ამავდროულად უვლიდა ბებიას, რომლის გონებაც დღითიდღე უფრო შორდებოდა რეალობას.
— რამდენი ხანია ასეა? — ჰკითხა მარგარეტმა, ხმა ძლივს უმორჩილდებოდა.ლილიმ მხრები აიჩეჩა.— ყოველთვის.
თავი მესამე: ბრძოლა ლილისთვის:მარგარეტს იმ ღამით არ უძინია.მეორე დილით ზარები დარეკა — სასწრაფო. ექიმებთან. სოციალური სამსახურის თანამშრომლებთან. ყველასთან, ვინც მოუსმენდა.
ექიმმა ლიზა ჩენმა ლილი იმავე დღეს გასინჯა. ლილი დაჭიმულად იჯდა საკვლევ მაგიდაზე, ხელები მუხლებზე ჰქონდა შეკრული.
— რა თუ გაფუჭებული ვარ? — ჩურჩულით იკითხა მან.მარგარეტმა ხელი მოჰკიდა.— არ ხარ გაფუჭებული. უბრალოდ მარტო იყავი.
დიაგნოზი სწრაფად დადგინდა: თანდაყოლილი მდგომარეობა — მტკივნეული, მაგრამ მკურნალობადი. ისეთი რამ, რასაც არც ერთ ბავშვს არ უნდა გაუმკლავდეს მარტო.
— აღარავითარი საიდუმლო, — თქვა ექიმმა ჩენმა ნაზად. — აღარავითარი ტკივილი.ლილიმ მაშინ იტირა — არა შიშისგან, არამედ შვებით.
სოციალურმა სამსახურმა ჩარევა დაიწყო. რამდენიმე დღეში მარტას მძიმე ინსულტი დაემართა. საჭირო გახდა სასწრაფო განთავსება.
როცა საქმის მწარმოებელმა ლილისკენ ხელი გაწოდა, გოგონა პანიკაში ჩავარდა და მთელი ძალით მარგარეტს ჩაეჭიდა.— ის უცხოებთან არ წავა, — მტკიცედ თქვა მარგარეტმა. — ჩემთან მოდის.და ასეც მოხდა.
თავი მეოთხე: არჩეული ოჯახი:ექვსი თვის შემდეგ მზის შუქმა გაანათა ჩუმი სასამართლო დარბაზი.ლილი მარგარეტის გვერდით იდგა ყვითელ კაბაში, ლოყები ჯანმრთელად ჰქონდა გაწითლებული, თითები კი მარგარეტის ხელში მჭიდროდ ჰქონდა ჩახლართული.
— ჰპირდებით, რომ ლილის ისე შეიყვარებთ და დაიცავთ, როგორც საკუთარ შვილს? — ჰკითხა მოსამართლემ.მარგარეტმა ცრემლები ჩაყლაპა. — ვპირდები.
უკანა რიგში ლილის მამა იჯდა ჩუმად, ახლახან გათავისუფლებული, და ბოლოს და ბოლოს მიხვდა, რომ სიყვარული ზოგჯერ უკან დახევას ნიშნავს.
ისინი სასამართლოდან ოჯახად გამოვიდნენ.მოვლის დაწესებულებაში მარტამ სუსტად გაიღიმა, როცა ლილიმ ჩაეხუტა.— ახლა სამუდამო ოჯახი მყავს, — ჩასჩურჩულა ლილიმ.
იმ ღამით, სუფთა თეთრეულში ჩაწოლილმა, სინათლით სავსე ოთახში, ლილიმ იკითხა:— ფიქრობ, ჩემს ისტორიას ბედნიერი დასასრული აქვს?
მარგარეტმა შუბლზე აკოცა.— ვფიქრობ, ის ახლა იწყება.ლილის პოვნით მარგარეტმა საკუთარი დანიშნულება იპოვა.და სახლში, სადაც საიდუმლოებს აღარ ჰქონდათ ადგილი, პატარა გოგონამ ბოლოს და ბოლოს თავისუფლება იპოვა.
