ჩემთვის საზაფხულო სახლი ყოველთვის ბევრად მეტს ნიშნავდა, ვიდრე უბრალოდ უძრავი ქონება. ეს არ იყო უბრალოდ ძველი ხის სახლი მშვიდი სოფლის განაპირას. ეს იყო ჩემი თავშესაფარი — ადგილი, სადაც ვიმალებოდი მაშინ, როცა ქალაქი ზედმეტად ხმაურიანი ხდებოდა, ადამიანები ზედმეტად ბევრს ითხოვდნენ, ხოლო ცხოვრება აუტანლად მძიმედ მეჩვენებოდა.
ყოველ ჯერზე, როცა ველურ ვაზით დაფარულ ძველ ჭიშკარს ვაღებდი, თითქოს რაღაც შიგნით მეშვებოდა. ჰაერი იქ უფრო სუფთა იყო. დრო უფრო ნელა გადიოდა. იქ ბოლოს და ბოლოს თავისუფლად ვსუნთქავდი.
ეს სახლი ბებიის ბებიისგან მქონდა მემკვიდრეობით მიღებული. როდესაც მრავალი წლის შემდეგ პირველად დავინახე, ის თითქმის აღარ ჰგავდა იმ ადგილს, რომელიც ბავშვობიდან მახსოვდა. ხის მორები დროისა და ამინდისგან ნაცრისფრად იყო ქცეული, სახურავი რამდენიმე ადგილას ჩაზნექილი, ხოლო ბაღი ველურ, გაუვალ ჯუნგლად იყო ქცეული.
უმეტესობა ამას უბრალოდ ნანგრევებად ჩათვლიდა.
მე კი შესაძლებლობას ვხედავდი.
ხუთი წლის განმავლობაში თითქმის ყველა თავისუფალ შაბათ-კვირას აქ ვატარებდი. სხვები ზღვაზე ისვენებდნენ ან სასტუმროებში მიდიოდნენ, მე კი აქ ვმუშაობდი — საღებავით ხელებგადაღლილი, მტვრიანი და დაღლილი.
ვაკეთებდი ღობეებს, ვალესავდი ძველ იატაკს, ვცვლიდი დამპალ კოჭებს და ვღებავდი კედლებს. ვრგავდი ყვავილებს, ბუჩქებსა და ხეხილს. ნელ-ნელა, ნაბიჯ-ნაბიჯ, მიტოვებული სახლი ისევ სახლად იქცა.
თითოეულ კუთხეში ჩემი შრომის კვალი იყო.
მოსაზღვრე ჟოლოს ბუჩქები ჩემი ხელით მქონდა დარგული. ბილიკს გასწვრივ ივნისში პიონები ყვაოდა და ჰაერს ტკბილი სურნელით ავსებდა. ვერანდაზე ჩემ მიერ გაკეთებულ ყუთებში ლავანდა და პიტნა იზრდებოდა.
საღამოობით იქ ვჯდებოდი ფინჯანი ჩაით და ვუსმენდი ჩიტების ხმას, როცა ქარი ხეებს არხევდა.
ეს ადგილი იცნობდა ჩემს სიხარულსაც და ჩემს დაღლილობასაც.
მას უნახავს ჩემი ცრემლები მძიმე დღეების შემდეგ და ჩემი მშვიდი, ბედნიერი წუთები. აქ ნამდვილად მე ვიყავი.
ჩემი ქმარი, იგორი, ხანდახან მეხმარებოდა, თუმცა ენთუზიაზმს ვერ დაარქმევდი. მას უფრო უყვარდა მწვადის შეწვა, ცივი ლუდის დალევა და ჰამაკში წოლა, ვიდრე ბაღში მუშაობა ან შეკეთება. ამაზე არ ვბრაზობდი — ყველა ერთნაირად ვერ შეიყვარებდა ამ ადგილს.
მაგრამ ჩემთვის ეს სახლი ჩემი სულის ნაწილი იყო.
ალბათ ამიტომაც მაშინვე ცუდი წინათგრძნობა გამიჩნდა, როცა ერთ დღეს ტელეფონი დარეკა.
ეკრანზე ერთი სახელი გამოჩნდა.
სვეტლანა.
იგორის და ყოველთვის განსაკუთრებული ნიჭით გამოირჩეოდა — სხვების გამოყენება ძალიან მარტივად გამოსდიოდა. თხოვნას ისე აყალიბებდა, თითქოს თავად გეხმარებოდა. ცოტას გასცემდა, ბევრს კი ითხოვდა. ხოლო უარის შემთხვევაში მაშინვე ნაწყენდებოდა.
ჩვენი ურთიერთობა ყოველთვის დაძაბული იყო.
იშვიათად ვსაუბრობდით და ყოველი საუბრის შემდეგ უსიამოვნო გემო მრჩებოდა.
— მარინოჩკა, საყვარელო! — ჩაიწკრიალა ტელეფონში.
მისი ხმა იმდენად ტკბილი იყო, რომ მაშინვე ეჭვი გამიჩნდა.
— გამარჯობა, სვეტა. რა ხდება?
— არაფერი სერიოზული, — თქვა მსუბუქად. — უბრალოდ პატარა პრობლემა გვაქვს. ზღვისპირა დასვენება ჩაიშალა. ბავშვები იმედგაცრუებულები არიან, ვადიკი ცუდ ხასიათზეა, დედას კი სუფთა ჰაერი სჭირდება. ამიტომ ვიფიქრეთ, შენს აგარაკზე ერთი კვირით ჩამოვიდეთ.
გავშეშდი.
არა იმდენად თხოვნის გამო.
არამედ იმის გამო, როგორ თქვა.
ეს არ იყო კითხვა.
არ იყო გაურკვევლობა.
ეს უკვე მიღებული გადაწყვეტილება იყო.
— იგორმა თქვა, რომ წინააღმდეგი არ იქნები, — დაამატა მან.
შიგნით ბრაზი წამომივიდა.
ჩემი ქმარი ისევ ისე — ჩემ გარეშე — იღებდა გადაწყვეტილებებს.
ფანჯრიდან გავიხედე. ბაღი ოქროსფერ შუქში იბანებოდა. ყველაფერი ყვაოდა, ყველაფერი მშვიდი იყო, ყველაფერი ჩემი იყო.
არ მინდოდა სტუმრები.
მინდოდა სიჩუმე.
მინდოდა სიმშვიდე.
მინდოდა, ბოლოს და ბოლოს, ჩემი შრომის შედეგით დავმტკბარიყავი.
მაგრამ კონფლიქტი არ მიყვარდა.
ხანგრძლივი დუმილის შემდეგ ამოვიოხრე.
— კარგი, ჩამოდით.
მის ხმაში მაშინვე გამარჯვება გაისმა.
— ვიცოდი, რომ დაგვთანხმდებოდი! ისე ჩუმად ვიქნებით, ვერც კი შეგვამჩნევ!
დღეს ვიცი, რომ ეს სიტყვები გაფრთხილება უნდა ყოფილიყო.
მეორე დღეს მთელი დღე ვამზადებდი სახლს. ვასუფთავებდი, თეთრეულს ვცვლიდი, პროდუქტებს ვყიდულობდი — ხორცი, ბოსტნეული, ხილი, ბავშვებისთვის ტკბილეული.
კარადიდან პატარა ქილა შავი, ძვირადღირებული ხიზილალაც კი გამოვიღე, რომელსაც განსაკუთრებული დღისთვის ვინახავდი.
სადღაც გულში მჯეროდა, რომ ყველაფერი კარგად ჩაივლიდა.
იქნებ სვეტლანა შეიცვალა.
იქნებ მადლიერი იქნებოდა.
იქნებ ნორმალური სტუმრებივით მოიქცეოდნენ.
საღამოს ძრავის ხმა გავიგე.
ჭიშკართან ღიმილით გავედი.
მაგრამ ღიმილი მაშინვე გამიქრა.
ჩვეულებრივი მანქანის ნაცვლად უზარმაზარი მიკროავტობუსი შემოვიდა ეზოში.
კარი გაიღო.
და დაიწყო შემოჭრა.
პირველი სვეტლანა გადმოხტა, კაშკაშა კაბით.
— მოვედით! — დაიყვირა მხიარულად.
შემდეგ ვადიკი — ლუდის ყუთით.
და ბოლოს სამი ყვირილი ბიჭი, რომლებიც პირდაპირ ბაღში შევარდნენ.
პირდაპირ ჩემს პიონებში.
ხის მტვრევადი ხმა გავიგე.
გული ჩამწყდა.
მაგრამ ეს მხოლოდ დასაწყისი იყო.
ნელა გადმოვიდა დედამთილი, თამარა პეტროვნა.
და მარტო არ იყო.
მის გვერდით უცნობი ქალი იდგა.
თვალები დავახამხამე.
— სვეტა, — ვთქვი ნელა, — ექვს ადამიანზე შევთანხმდით. ეს ვინ არის?
— ო, ეს ლარისაა, — ხელი აიქნია მან. — დედას მეგობარია სანატორიუმიდან. რთულ პერიოდშია, ამიტომ წამოვიყვანეთ. რა პრობლემაა?
ის ისე იღიმოდა, თითქოს არაფერი განსაკუთრებული ხდებოდა.
მაგრამ პრობლემა არ იყო დამატებით ადამიანში.
პრობლემა ის იყო, რომ არავინ მეკითხებოდა.
არავინ ითვალისწინებდა ჩემს აზრს.
ისინი ისე იქცეოდნენ, თითქოს ეს სახლი მათი იყო.
თითქოს ჩემი შრომა, ჩემი წლები და ჩემი ძალისხმევა არაფერს ნიშნავდა.
უცებ ბაღიდან ძლიერი ხმა გაისმა.
ერთ-ერთმა ბიჭმა ბურთი პირდაპირ ფანჯარაში გაარტყა.
— დედა! გავტეხე! — დაიყვირა ამაყად.
სვეტლანამ არც კი შეხედა.
უბრალოდ გაიცინა.
და მე ვიდექი ჩემს საკუთარ ბაღში, უცხო ადამიანებით გარშემორტყმული, რომლებიც ჩემს ყვავილებს თელავდნენ და ჩემს სახლს დასასვენებელ ბაზად მიიჩნევდნენ.
ჰაერში ისევ ლავანდის სუნი იდგა.
ჩიტები ისევ მღეროდნენ.
მზის ჩასვლა ოქროსფრად აფერადებდა ცას.
მაგრამ პირველად ვიგრძენი, რომ ეს ადგილი აღარ იყო ჩემი თავშესაფარი.
ეს იყო ალყაში მოქცეული ტერიტორია.
და როცა ვუყურებდი, როგორ შემოჰქონდათ ჩემ სახლში სიცილით ბარგი, მივხვდი — ეს კვირა ყველაფერს შეცვლიდა.
არა მხოლოდ ჩემს ურთიერთობას იგორის ოჯახთან.
არამედ თავად მეც.
