— „შენ ჩემი საცოლე აღარ ხარ!“ — იყვირა მატვეიმ ისე ხმამაღლა, რომ მთელი ქუჩის ბოლოს ძაღლებმაც კი ყეფა დაიწყეს. — აღარაფერი მსურს მოსმენა! თვალს მომაშორე, უსირცხვილო ქალო!
დარია გაყინულივით იდგა ვერანდაზე, ძველ წინსაფარს ისე ჩაბღუჯავდა, თითები სულ გაუთეთრდა. თხელი რეზინის ჩუსტებში ფეხები გაუყინდა — ახლახან იატაკი მოწმინდა და ცივი წყალი ჯერ კიდევ არ გაშრობოდა.
— მოტია… რას ამბობ? — ხმა ჩაუწყდა. — რა უსირცხვილო? ექვსი თვე გელოდი… სახლიდან თითქმის არ გავდიოდი…
— გელოდი?! — მატვეიმ ბრაზით მანქანის ძველ ბორბალს ფეხი დაარტყა. — დედაჩემმა ყველაფერი მომიყვა! შენ და ანატოლი ავტოფარეხებთან! მთელი სოფელი გხედავთო!
დარიას სახე გაუფითრდა.— ის მთვრალი იყო! — წამოიძახა. — მაღაზიასთან გამაჩერა, ქურთუკში ხელი მკრა! ძლივს დავუსხლტი! შენ კი მას უფრო ენდობი, ვიდრე მე?!
— დედაჩემს ვენდობი! — მოუჭრა მან და მანქანის კარი მიიჯახუნა.ძრავა დაიღრიალა, მანქანა ადგილიდან მოწყვიტა და ქვები დარიასკენ მიაყარა.
დარია მარტო დარჩა, თვალები ტალახში ჩავარდნილ ჩანთაზე ჰქონდა მიბჯენილი. მკერდში ისეთი ტკივილი დაებადა, თითქოს შიგნით ჟანგიანი ლურსმანი ჩააჭედეს.
ანტონინა სერგეევნა ყოველთვის იცოდა, რა სურდა.და კიდევ უფრო კარგად — როგორ მიეღო ის.დარია მის შვილისთვის „შესაფერისი“ არ იყო: ღარიბი, უბრალო, არასაკმარისი.
ამიტომ, როცა მატვეი სახლში არ იყო, მან ყველაფერი წინასწარ დაგეგმა.ბოთლი არაყი, რამდენიმე სიტყვა — და ანატოლი სიამოვნებით დათანხმდა.
სცენა რამდენიმე წუთში დასრულდა.მაგრამ ეს საკმარისი იყო.მეორე დილით ანტონინა უკვე ტირილით რეკავდა:— შვილო… არ მინდოდა მეთქვა… მაგრამ იძულებული ვიყავი…
მატვეიმ დაიჯერა.და იმ წამს ყველაფერი დაინგრა.ცოტა ხანში მან ცოლად სხვა ქალი მოიყვანა.ვერა გახდა მისი მეუღლე — მშვიდი, დამჯერე, კარგი ოჯახიდან. ზუსტად ისეთი, როგორიც ანტონინას უნდოდა.
მაგრამ ერთი რამ აკლდა — სიყვარული.ქორწილი მდიდრული იყო, სუფრები სავსე, სტუმრები მხიარულობდნენ. მაგრამ მატვეი სვამდა, ვერა კი დუმდა.მათი ცხოვრება მოწესრიგებული იყო… მაგრამ ცარიელი.
ორი შვილი შეეძინათ.მაგრამ სახლში სიცილი არასდროს ისმოდა.დარია მარტო დარჩა.და დედა გახდა.როცა მისი ვაჟი დაიბადა, სოფელი ერთსა და იმავეს იმეორებდა:— მამას ჰგავსო.
დენისი გაიზარდა ძლიერი და პასუხისმგებელი. ბავშვობიდანვე ეხმარებოდა დედას და არასდროს წუწუნებდა.წლები გავიდა.მაგრამ წარსული არ ქრება — ის უბრალოდ ელოდება.ვერა დაავადდა.
თავიდან ხველა, შემდეგ სისუსტე. ექიმები ცოტას ამბობდნენ, მაგრამ მათი თვალები ყველაფერს ამხელდა.ბოლოს ისინი სოფელში დაბრუნდნენ.
იქ, სადაც ყველაფერი დაიმსხვრა.ერთ ზაფხულის საღამოს ვერა დარიასთან მივიდა.ძლივს იდგა ფეხზე.— ყველაფერი ვიცი… დიდი ხანია, — თქვა მშვიდად.
დარია ჩუმად იყო.— ჩემი ქმარი ძილში შენს სახელს ამბობს, — განაგრძო ვერამ. — შენი შვილიც ვნახე… უარყოფა შეუძლებელია.სიჩუმე ჩამოვარდა.
— ბევრი დრო აღარ მაქვს, — თქვა ბოლოს. — მაგრამ გთხოვ… თუ ჩემი შვილები შენთან მოვლენ, ნუ მოიშორებ.დარიამ ნელა დაუქნია თავი.ვერა შემოდგომაზე გარდაიცვალა.
ჩუმად.თითქოს უბრალოდ ჩაეძინა.მატვეი დაიმსხვრა.სახლი დაცარიელდა, დღეები აირია.მაგრამ ყველაზე მძიმე ჯერ წინ იყო.სიმართლის მიღება.
ერთ დღეს მან დენისი დაინახა ჭიშკართან.მივიდა.დაეხმარა.უსიტყვოდ.და უცებ:— მამა, მარილი მომაწოდე.ერთი სიტყვა.უბრალო.ბუნებრივი.და ყველაფერი შეცვალა.იმ დღიდან მატვეი ისევ იწყებს მოსვლას.
ჯერ დასახმარებლად.შემდეგ — დარჩენად.ბავშვები დარიასთან თავს სახლში გრძნობენ. და ის ყველას ერთნაირად უვლის.სახლი ნელ-ნელა ცოცხლდება.
სითბოთი.სიცილით.როცა ანტონინამ გაიგო, გაბრაზდა.— რას აკეთებ?! — ჩურჩულით კიოდა. — იქ მიგყავს?!მაგრამ ამჯერად მატვეი აღარ უკან დაიხია.
— ყველაფერი ვიცი, — მშვიდად თქვა. — რაც გააკეთე… არ გეპატიება.და წავიდა.სამუდამოდ.ერთ კვირა დღეს კატია დარიას კარზე დააკაკუნა.
ხელში ველური ყვავილები ეჭირა.— დეიდა დარია… — მორცხვად თქვა. — რაღაც უნდა გკითხოთ…დარია დაიხარა.— რა?— ჩვენი დედა გახდები?კითხვა უბრალო იყო.
ნამდვილი.და შეუქცევადი.დარიას თვალები ცრემლით აევსო.— არასდროს მიგატოვებთ, — ჩურჩულით თქვა.იმ საღამოს ისინი ერთად ისხდნენ ვერანდაზე.
ლაპარაკობდნენ.იცინოდნენ.ოჯახი იყვნენ.ქუჩის მეორე მხარეს მარტო ქალი იდგა.ანტონინა.ჩუმად.და პირველად ცხოვრებაში მიხვდა:არავინ წაართვა მას ოჯახი.მან თავად გაანადგურა.და ახლა უკვე გვიანი იყო მისი დაბრუნება.
