„აი, შენი საჩუქარი!” — იცინოდა სიდედრი, როცა ვერანდას ანადგურებდა. მაგრამ მისი ქედმაღლობა ერთ წამში გაქრა, როცა ღობის წინ პოლიციის მანქანა გაჩერდა
დილით სიჩუმე ყურისწამღებმა, მკვეთრმა ტკაცუნმა დაარღვია.
ხმა ისეთი ძლიერი იყო, თითქოს ქვემოთ უზარმაზარი კარადა დაეცა იატაკზე. რამდენიმე წამში მინის მსხვრევის ხმა გაისმა, შემდეგ კი რაღაც მძიმე საგნის ყრუ დარტყმა.
სვეტლანა მაშინვე წამოჯდა საწოლში. საბანი იატაკზე ჩამოუვარდა. მის გვერდით ქმარი, დენისიც, შეშინებული წამოხტა და დაბნეულმა სახეზე ხელი მოისვა.
– რა იყო ეს? – იკითხა ხრინწიანი ხმით, როცა ფარდებს შორის შემოსულ მზის სხივებს შეხედა.
ხმები ქვემოდან, მათი ახლად მოჭიქული ვერანდიდან მოდიოდა.
სვეტლანას ჩუსტების ძებნაც კი არ დაუწყია. ფეხშიშველი, პიჟამით, დერეფანში გავარდა. კიბის სიცივე ფეხებში იგრძნო, ჰაერში კი ერთმანეთში ირეოდა სველი მიწის, დამტვრეული მცენარეებისა და ახლად დასველებული ხის სუნი.
რაც ქვემოთ დაინახა, ადგილზე გააშეშა.
ვერანდის შუაგულში თამარა ვასილიევნა იდგა.
დენისის დედა მძიმედ სუნთქავდა, ხელში კი გრძელი ტარით უზარმაზარი ლითონის თოხი ეჭირა. აშკარა იყო, რომ ის ღია ფარდულიდან გამოეტანა.
მის გარშემო ყველაფერი ნანგრევებად იყო ქცეული.
იშვიათი გვიმრების დამტვრეული ღეროები, მიმოფანტული მიწა, იტალიური თიხის ქოთნების ბასრი ნამსხვრევები იატაკს ფარავდა.
სვეტლანა ამ მცენარეებს წლების განმავლობაში აგროვებდა.
მის ფეხებთან კი ძველი ანტიკვარული კომოდი შუაზე გატეხილი ეგდო. ის ავეჯი, რომლის აღდგენასაც მან მთელი თვე საკუთარი ხელით მოანდომა. სპილოსძვლისფერი დივნის ბალიშები ტალახიანი ფეხსაცმლის კვალით იყო დაფარული.
– დედა?! – დენისის ხმა აკანკალდა, როცა კიბიდან ჩამოვიდა. – რას აკეთებ?!
თამარა ნელა შემობრუნდა.
ადრე ის ყოველთვის იდეალურად გამოიყურებოდა. როგორც ყოფილი სკოლის დირექტორის მოადგილე, ყოველთვის ელეგანტურ კოსტიუმებში დადიოდა, მოწესრიგებული ვარცხნილობითა და მკაცრი მზერით.
ახლა კი მისი ჭაღარა თმა შუბლზე ეკვროდა, სახე ბრაზისგან აწითლებოდა, ხელში კი ისევ მჭიდროდ ეჭირა თოხი.
ის ნელა დაეყრდნო ტარს და დამცინავად გაიცინა.
– აჰ, გაიღვიძეთ, ჩემო პატარა მტრედებო! – თქვა ირონიულად. – ვიფიქრე, თქვენთან წესრიგს დავამყარებ. თუ საკუთარ დედას დაბადების დღეზე არ ეპატიჟებით, მაშინ თვითონ მოვალ!
მან თოხი ასწია.
– აი, შენი საჩუქარი!
და სიცილით კიდევ ერთხელ დაარტყა.
ლითონი მინის მაგიდას დაეცა. მომდევნო წამს პატარა მინის ნამსხვრევები ახალ დაგებულ იატაკზე გაიფანტა.
სვეტლანა უბრალოდ იდგა.
არ ყვიროდა.
არ ტიროდა.
არ კამათობდა.
რაღაც უცნაური სიმშვიდე დაეუფლა.
სამი წლის ქორწინების ყველა ტკივილი ერთ წამში გაახსენდა.
სამი წლის შეურაცხყოფა.
სამი წლის ჩაყლაპული ცრემლები.
სამი წელი, როცა თამარა ყოველთვის ისე ელაპარაკებოდა, თითქოს უცხო და უღირსი ადამიანი ყოფილიყო.
ეს სახლი სვეტლანას ოცნება იყო.
მან ის საკუთარი დანაზოგით იყიდა. ღამეებს სახელოსნოში ატარებდა, ძველ ავეჯს აღადგენდა, ყოველ ფულს აგროვებდა, რათა ჰქონოდა ადგილი, სადაც ბოლოს და ბოლოს მშვიდად იგრძნობდა თავს.
დენისიც ბევრს მუშაობდა. კაფელს აგებდა, კედლებს ხეხავდა, ყოველდღე სამშენებლო მტვერს სუნთქავდა.
ეს მათი სახლი იყო.
მაგრამ თამარა თავიდანვე მხოლოდ დასცინოდა.
– ეს სახლი კი არა, ძველი ბეღელია, – ამბობდა ის ხშირად.
როცა დენისის მამა გარდაიცვალა, ქალმა მთელი თავისი მაკონტროლებელი ხასიათი შვილის ოჯახზე გადაიტანა.
ნებისმიერ დროს მოდიოდა მათ ქალაქის ბინაში საკუთარი გასაღებით, ცვლიდა სამზარეულოს განლაგებას, ალაგებდა ჭურჭელს და თან იმეორებდა:
– შენს ცოლს სახლიც კი არ შეუძლია სწორად მართოს.
გუშინ სვეტლანას 35 წელი შეუსრულდა.
მას მშვიდი ზეიმი სურდა. შემწვარი ბოსტნეული, სასიამოვნო მუსიკა, რამდენიმე მეგობარი ქალი.
არ სურდა კრიტიკა.
არ სურდა უკმაყოფილო მზერა.
არ სურდა თამარას კიდევ ერთი ლექციის მოსმენა.
დენისიც დაეთანხმა და ტელეფონით სთხოვა დედას, ამჯერად არ მოსულიყო.
ალბათ სწორედ ამან შეურაცხყო მისი სიამაყე იმდენად, რომ დილით შურისძიება გადაწყვიტა.
– დედა, დადე თოხი, – ფრთხილად უთხრა დენისმა და მიუახლოვდა. – დამშვიდდი. რატომ აკეთებ ამას?
თამარამ გაიცინა.
– რატომ? იმიტომ, რომ ეს სახლი ჩემს გამო დგას! ჩემს გარეშე შენც არაფერი იქნებოდი!
შემდეგ სვეტლანასკენ გაიშვირა ხელი.
– ამ ქალს კი ჰგონია, რომ აქ ყველაფრის უფროსია!
სვეტლანამ გატეხილ ქოთანს გადააბიჯა.
– დაასრულეთ, თამარა ვასილიევნა?
მისი ხმა იმდენად მშვიდი იყო, რომ დენისიც კი გაოცდა.
სიდედრი ამას არ ელოდა.
ის ელოდა ტირილს.
ყვირილს.
დანგრევას.
მაგრამ სვეტლანა უბრალოდ იდგა მის წინ, ხელებგადაჯვარედინებული.
– რა? – შეუღრინა თამარამ. – სულ ეს არის? ახლა უკვე იცი, როგორი გრძნობაა, როცა ვიღაც გაჩვენებს, სად არის შენი ადგილი?
სვეტლანამ პასუხი არ გასცა.
ის შესასვლელ კარადასთან მივიდა, ტელეფონი აიღო და ნომერი აკრიფა.
დენისმა ხელი მოჰკიდა.
– სვეტლანა… ნუ.
მის თვალებში მუდარა ჩანდა.
– ჩვენ თვითონ მოვაგვარებთ. ის უბრალოდ გაბრაზებული იყო.
სვეტლანამ ნელა მოაშორებინა მისი ხელი.
– ჩემი მოთმინება ამოიწურა, დენის.
მან ზარის ღილაკს დააჭირა.
– გამარჯობა. მინდა პოლიციის გამოძახება. მსურს შევიტანო განცხადება კერძო ტერიტორიაზე უკანონო შეჭრისა და განზრახ ქონების დაზიანების შესახებ.
ვერანდაზე უცებ სიჩუმე ჩამოვარდა.
თამარა გაფითრდა.
– შენ… შენ პოლიცია გამომიძახე?!
თოხი ხელიდან გაუვარდა.
– საკუთარ სიდედრს?!
დენისმა თავი დახარა.
დიდხანს უყურებდა ნანგრევებს.
შემდეგ ჩუმად თქვა:
– დედა… შენ ჩვენი სახლი გაანადგურე.
თამარას ხმა აუკანკალდა.
– მაგრამ მე ხომ ოჯახი ვარ! ოჯახი პოლიციას არ იძახებს!
სვეტლანამ ცივად უპასუხა:
– ოჯახიც არ ანადგურებს სხვის სახლს.
ორმოცი წუთის შემდეგ პოლიცია მოვიდა.
როცა თამარამ ფორმიანები დაინახა, მისგან მთელი თავდაჯერება გაქრა.
– ეს მხოლოდ გაუგებრობაა! – სცადა თავის დაცვა. – მე ხომ მისი დედა ვარ!
პოლიციელმა განადგურებულ ვერანდას გადახედა.
– დედის სტატუსი არ გაძლევთ უფლებას, სხვისი ქონება გაანადგუროთ.
სვეტლანამ დოკუმენტები ამოიღო.
– სახლი ჩემს სახელზეა. მისი შეძენა ქორწინებამდე მოხდა.
შემდეგ ტელეფონი აიღო.
– და კიდევ არის რაღაც.
მან კამერის ჩანაწერები გახსნა.
ვიდეოზე ყველაფერი ჩანდა.
როგორ დაამტვრია თამარამ ჭიშკარი.
როგორ შევიდა ფარდულში.
როგორ აიღო თოხი.
როგორ განზრახ დაამტვრია ავეჯი და მცენარეები.
ყველა სიტყვაც ისმოდა.
პოლიციელები ერთმანეთს გადახედეს.
– ეს საკმარისი მტკიცებულებაა.
თამარას სახიდან ქედმაღლობა გაქრა.
მის ადგილას შიში გამოჩნდა.
შემდეგი თვეები რთული აღმოჩნდა.
ქმრის ნათესავები სვეტლანას ადანაშაულებდნენ.
ამბობდნენ, რომ ოჯახის წევრს უნდა აპატიო.
მაგრამ დენისმა საბოლოოდ არჩევანი გააკეთა.
მან დედა კი არ აირჩია.
მან აირჩია ოჯახი, რომელიც მან და სვეტლანამ ერთად შექმნეს.
სასამართლომ საბოლოოდ თამარას ზიანის ანაზღაურება დააკისრა.
დერეფანში ქალმა ცრემლიანი თვალებით შეხედა შვილს.
– დამეხმარები გადახდაში? მარტო ვერ დამტოვებ!
დენისი დიდხანს უყურებდა მას.
– როცა ჩვენი სახლი გაანადგურე, არ გიფიქრია, რა მოხდებოდა შემდეგ.
გაჩუმდა.
– ახლა კი შედეგები უნდა მიიღო.
თამარამ მწარედ გაიცინა.
– ერთი ქალის გამო მტოვებ?
დენისმა თავი გააქნია.
– არა ერთი ქალის გამო.
– ჩემი ოჯახის გამო.
მან სვეტლანას ხელი მოჰკიდა და ერთად დატოვეს სასამართლოს შენობა.
მოგვიანებით ვერანდა თავიდან ააშენეს.
ახალი მაგიდა იყიდეს.
ახალი მცენარეები დარგეს.
სვეტლანამ კი ძველი ავეჯის აღდგენა განაგრძო.
სიდედრი მათ ცხოვრებაში აღარ გამოჩენილა.
და როცა ზოგჯერ გვიმრებს რწყავდა, ყოველთვის ახსენდებოდა ის დილა.
მინის მსხვრევის ხმა.
განადგურება.
ტკივილი.
მაგრამ ახლა უკვე იცოდა:
ის „საჩუქარი“, რომელიც თამარამ მისცა, საბოლოოდ ყველაზე მნიშვნელოვან გაკვეთილად იქცა.
მან ასწავლა მათ, რომ სახლს მხოლოდ კედლები არ იცავს.
არამედ საზღვრებიც.
