ბასი სავსე იყო, თითქოს კონსერვის ყუთში sardine-ები ედოთ. ადამიანები ისე ახლოს იდგნენ ერთმანეთთან, რომ თითქმის ერთმანეთს სუნთქვას გრძნობდნენ.
ზოგიერთს ხელის ლითონის მიკარებას უჭერდა ძლიერად, სხვები კი თითოეული წრის დროს მსუბუქად მერყეობდნენ, ცდილობდნენ ბალანსის შენარჩუნებას.
ჩვეულებრივი დილის სიჩუმე მძვინვარებდა – ტკივილით, მძიმე, ქალაქური სიჩუმე. უმეტესობა ტელეფონებს აკვირდებოდა, ზოგიერთს კი ფანჯრიდან შემზარავი მზერა ჰქონდა.
გარე მხარე ნაცრისფერი ქუჩებით იშლებოდა. ნესტიანი ასფალტი ბზინავდა დილის სუსხში წვიმის შემდეგ, რამდენიმე ხე ნაზად ირხეოდა ქარის ზემოქმედებით.
ავტომობილები ნელა გადაადგილდებოდნენ გადასაჯვარედინებლებში, ტოვებდნენ თხელი წყლის ნაკადებს. ბასში სუნის ნაზავი – სველი ქურთუკები,
ბენზინი და სხვისი ძლიერ სუნამო – ქმნიდა იმ ნაცრისფერ ქალაქურ არომატს, რომელიც მხოლოდ საზოგადოებრივი ტრანსპორტისთვისაა დამახასიათებელი.
შემდეგ გაჩერებაზე ბასი ოდნავ ძროდა, შემდეგ გაჩერდა. კარები ღია იყო სიფრთხილით და ხმამაღლა, და მოხუცი ქალი ნელა ავიდა. დაახლოებით შვიდი წლის იქნებოდა.
იგი წესიერად აცვია იყო: ნათელი ქურთუკი, პატარა ელეგანტური ბერეტი და თხელი ჩარჩოიანი სათვალე, რაც მას ზრდილობიან და მოწესრიგებულ გამოხედვას აძლევდა. ხელში პატარა ჩანთა ეჭირა.
ის სიფრთხილით მოძრაობდა, თითქმის არ იცოდა როგორ დაედგა ფეხი. თითოეული ნაბიჯი გონივრულად ჰქონდა გადადგმული, თითქოს მიწას აცდიდა.
ნელ-ნელა გადიოდა მდგომი მგზავრების შორის, ჩუმად ბოდიშს უხდიდა და ეძებდა რაღაცას, რისთვისაც დაიჭერდა.საბოლოოდ მან მეტალის დანა დაიჭირა. იმავე წამს ბასი დაიძრა.
მოულოდნელი მოძრაობა ცოტა ხანს გაანაწყინა, და მან მკაცრად დაიჭირა დანა, რომ არ ჩამოვარდნოდა.მის გარშემო რამდენიმე ახალგაზრდა კაცი იჯდა.
ერთმა ყურადღებით ტელეფონს უყურებდა, თითქოს დღის ყველაზე მნიშვნელოვანი მესიჯი კითხულობდა. მეორემ თავი ფანჯარას მიადო და წვრილმანად დაიძინა.
მესამემ ფანჯარას მიაპყრო მზერა, მაგრამ რთული იყო იმის თქმა, რეალურად ხედავდა თუ არა რამეს.ვერც ერთი არ მოძრაობდა.
მოხუცი ქალის მზერა ასწორდა და ნელა გადაცურა სავარძლების რიგებზე, სანამ პატარა გოგოსზე არ შეჩერდა, რომელიც ფანჯრის ახლოს, დედასთან ერთად იჯდა.
გოგონა დაახლოებით ხუთი წლის იყო. ნათელი ყვითელი ქურთუკი ეცვა, რომელიც მკვეთრად გამოირჩეოდა სხვა მგზავრების მუქი ტანსაცმლის ფონზე.
მშვიდად იჯდა და ქუჩებს აკვირდებოდა ინტერესით, თითქოს ქალაქი მისთვის ახალი ფილმი ყოფილიყო.მოხუცი ქალმა ოდნავ მიახლოვა თავი მასთან და მშვიდი, თავაზიანი ხმით უთხრა:
— პატარა, გთხოვ, ადგილი მერგოს.გოგონა მოულოდნელად შეიშტვრა და შეჩერდა. ცოტა ხანს ჩუმად იყო, თითქოს ცდილობდა იგრძნო მიზეზი.
— რატომ? — ჰკითხა გულწრფელად.კიდევ რამდენიმე მგზავრმა დაიწყო საუბრის მოსმენა.მოხუცმა ქალმა ოდნავ გაუღიმა, თუმცა აშკარად ჩანდა, რომ დგომა მისთვის რთული იყო.
— იმიტომ, რომ ფეხები მტკივა, — მშვიდად უპასუხა.გოგონამ ცოტა დაიძაბა და ფიქრობს.— ბებო… როცა ახალგაზრდა იყავი, ყოველთვის ყველას ადგილის დატოვება მოგიხდია? — ჰკითხა მან ცოტა ხნის შემდეგ.
— რა თქმა უნდა, — უპასუხა ქალმა დაყოვნების გარეშე.— ყველას? — გაგრძელა გოგონამ. — კაცებს, ქალებს და ბავშვებსაც?— კი. ეს პატივისცემის ნიშანია, — თქვა მოხუცმა ქალმა თავდაჯერებულად.
ბასი ცოტათი ჩუმი გახდა. რამდენიმე მგზავრი ღიმილით უსმენდა. ვინმემ მხიარულად გაცვალა მზერა მეზობელთან.
გოგონა კიდევ რამდენიმე წამით შეხედა ქალს. თვალებში აშკარა იყო კონცენტრაცია, თითქოს ცდილობდა ძალიან მნიშვნელოვან დასკვნამდე მისულიყო. ცოტა ხნის შემდეგ ნელა დაუკრა თავი, თითქოს მივიდა დასკვნამდე.
მერე ისეთი სერიოზულობით თქვა, რომ მთელი ბასი ცოტა ხნით შეჩერდა:— ამიტომ მტკივა ახლა ფეხები. იმიტომ, რომ ყველას ადგილი მიანიჭეთ.
რამდენიმე წამით არავის არაფერი უთქვამს.ხალხი ერთმანეთს უყურებდა, თითქოს დრო სჭირდებოდათ სიტყვების მარტივი ლოგიკის გასაგებად.
შემდეგ ვინმემ ჩუმად ჩაიხარხარა. მეორე გამოიღო სიცილი. წამში მთელი ბასი გაიღიმა.ახალგაზრდა მგზავრები იცინოდნენ, მოხუცებიც, ხოლო მძღოლიც ჩაეღიმა უკანა სარკეში.
მაგრამ ყველაზე მეტად თავად მოხუცი ქალი იცინოდა. თავი გააქნია და თბილად გადაიხარხარა.გოგონას დედა ოდნავ გაწითლდა და სწრაფად შეხედა შვილს:— ლილი! ასე ზრდილობიანად არ უნდა ესაუბრო უფროსებს!
გოგონა დიდი, გულწრფელი თვალებით უყურებდა დედას.— მაგრამ დედა… ხომ არ ვცდები?დედა ამოიოხრა, მაგრამ პატარა ღიმილი ვერ დამალა. ნაზად გაწოდა ხელები.
— არა, საყვარელო, — ჩურჩულით უთხრა. — ზოგჯერ ჭეშმარიტებას მხოლოდ ცოტათი სხვაგვარად უნდა უთხრა. მოდი ჩემთან.მან ლილი თავის მკლავებში აიტაცა, ადგილი თავისუფალი დარჩა.
— გთხოვთ, დაჯექით, — უთხრა მოხუც ქალს.
ძალიან მადლობელმა ქალმა თავი დაუკრა და ნელა დასხა, აშკარად დამშვიდებულმა.ბასი კვლავ დაიძრა. მგზავრები ნელ-ნელა დაბრუნდნენ საკუთარ ფიქრებში, მაგრამ ბევრის სახეზე ღიმილი კიდევ დარჩა.
და პატარა ლილი, დედის მკლავებში ჯდომით, კვლავ იყურებოდა ფანჯრიდან ქალაქის სველი ქუჩებისკენ.და თითქოს სრულად დარწმუნებული იყო, რომ მან ახლა თქვა ყველაზე ლოგიკური რამ მთელს მსოფლიოში.
