არ ვტიროდი. მხოლოდ ყურებში დარჩენილი მკვეთრი, ჯიუტი ზუზუნი მიტრიალებდა, თითქოს სხეულმა თავად გადაწყვიტა, რომ ეს ხმაური სიჩუმეზე უფრო პატიოსანი იყო. ოთახში სინათლე არ იცვლებოდა
— არც დილა იყო და არც საღამო, რაღაც შუაში გაჩერებული დრო, სადაც ადამიანი პირველად ხვდება, რომ მისი ცხოვრება აღარ გრძელდება ისე, როგორც გუშინ.
ტელეფონის ეკრანი ისევ ანათებდა.
ვიტალის შეტყობინება.
„დედა, ბოდიში, დღეს არ მოდი. ვერონიკა ამბობს, რომ შენი ადგილი არ არის ამ საღამოს ატმოსფეროში. არ ხარ დაპატიჟებული, ჩემი ცოლი წინააღმდეგია. მერე ტორტით შემოგივლით.“
სიტყვები არ იკითხებოდა — იდგა. ცივი, დასრულებული, როგორც კარი, რომელიც შიგნიდან დაიკეტა და გასაღებიც აღარ დატოვა.
ზინაიდა პეტროვნა მქვია. 68 წლის ვარ. ყოფილი მთავარი ბუღალტერი. ქალი, რომელმაც მთელი ცხოვრება ციფრებს ასწავლა სიმართლე ეთქვათ მაშინაც კი, როცა ადამიანები იტყუებოდნენ.
სარკეს მივუახლოვდი. იქ არ იდგა არც შეურაცხყოფილი დედა და არც დამცირებული ქალი. მხოლოდ ადამიანი, რომელიც ზედმეტად დიდხანს ელოდა, რომ სხვები მიხვდებოდნენ მის მნიშვნელობას.
თმა მოწესრიგებული მქონდა, როგორც ყოველთვის — ეს იყო ჩემი ერთადერთი ფორმა ქაოსის წინააღმდეგ. ტანსაცმელი უბრალო, მაგრამ ზუსტად შერჩეული, თითქოს გარეგნობით მაინც ვცდილობდი წესრიგის შენარჩუნებას იქ, სადაც ყველაფერი უკვე ირღვეოდა.
— არ ვჯდები… — ჩავილაპარაკე ისე, თითქოს ვიღაც უხილავმა კომისიამ საბოლოო შეფასება მომცა.
და უცებ ძალიან მკაფიოდ გავიაზრე: ისინი ჩემ გარეშე აგრძელებდნენ ცხოვრებას, მაგრამ ჩემი ფულით.
სახლი, რომელშიც ვიტალი ცხოვრობდა, ჩემი აშენებული იყო. არა მხოლოდ ფინანსურად — თითოეული გადაწყვეტილება ჩემს თავში იყო გავლილი როგორც ბალანსი, რისკი, პასუხისმგებლობა. დივანი,
რომელზეც ის იჯდა, მანქანა, რომლითაც ვერონიკა ქალაქში მოძრაობდა, სკოლა, სადაც შვილიშვილი სწავლობდა, სპა-აბონემენტები, დაზღვევები, სესხები — ყველაფერი ერთი დიდი, უხილავი სისტემის ნაწილი იყო, რომელსაც მე ვმართავდი ისე, რომ არავის ეგონა, რომ მართვა საერთოდ არსებობდა.
სამზარეულოში გავედი. „შავი რვეული“ მაგიდაზე იდო. წლებია ყველაფერს ვიწერდი. არა იმიტომ, რომ მეხსიერებას არ ვენდობოდი — არამედ იმიტომ, რომ მეხსიერება ემოციას ამახინჯებს, ციფრი კი არაფერს პატიობს.
ბანკის აპლიკაცია გავხსენი.
174 ავტომატური ჩამოჭრა.
რიცხვი არ ჰგავდა ოჯახს. ჰგავდა სისტემას, რომელიც დიდი ხანია თვითონვე ამოწმებს საკუთარ თავს და აღარავის ეკითხება, სწორია თუ არა.
თითით თითო ხაზს ჩავუყევი. თითოეული მათგანი პატარა ძაფი იყო, რომლითაც წლებია ჩემი ცხოვრება სხვის ცხოვრებაში იყო ჩაბმული.
— არ ვარ დაპატიჟებული… — ისევ ჩავილაპარაკე. — მაშინ არც მე ვიქნები ამ სისტემაში.
პირველი ღილაკი.
„გაჩერება.“
და უცებ რაღაც გაიწყვიტა. არა ხმაურით — არამედ სიჩუმით.
მეორე.
მესამე.
შემდეგ უკვე აღარ ითვლიდა გონება. მხოლოდ მოძრაობდა ხელი — ზუსტი, ცივი, თითქმის ბუღალტრული, მაგრამ პირველად ცხოვრებაში არა ვალდებულებით, არამედ არჩევანით.
სესხი — შეჩერდა.
მანქანის დაზღვევა — გაუქმდა.
სკოლის გადასახადი — შეწყდა.
კონტრაქტები — დაიხურა ისე, თითქოს დიდი რვეულის ფურცლები ერთმანეთზე ეწყობოდა და საბოლოოდ ვიღაც ბოლო გვერდს ხურავდა.
და მერე შვილიშვილის ბარათი.
გავჩერდი.
ეს გაჩერება ყველაზე მძიმე იყო. არა იმიტომ, რომ გადაწყვეტილება რთული იყო, არამედ იმიტომ, რომ აქ პირველად უნდა დამეჯერებინა: სიყვარული არ არის ავტომატური გადახდა.
მისი ხმა გამახსენდა: „ბა, უბრალოდ ჩარიცხე რა…“
და ეკრანზე დავაჭირე:
**ბარათის დაბლოკვა. მიზეზი: ნდობის დაკარგვა.**
სიტყვა „ნდობა“ უცნაურად ცარიელი ჩანდა — თითქოს მთელი მისი მნიშვნელობა წლების განმავლობაში გადახდებში დაიშალა.
ოცი წუთში ყველაფერი დასრულდა.
ტელეფონი ჯერ ჩუმად იყო. შემდეგ დაიწყო მოძრაობა მეორე მხარეს — თითქოს იქ, სადაც ჩემი ფული წყვეტდა არსებობას, ცხოვრება პირველად იწყებოდა პანიკით.
„ბარათი არ მუშაობს!“
„სესხი არ გაიარა!“
„დედა, რა გააკეთე?!“
მე ჩაი მოვიდუღე. ბერგამოტის. ყოველთვის ერთნაირად, როცა რაღაც მთავრდება ისე, რომ ვერავინ ამჩნევს დასაწყისს.
და დაველოდე.
დილით კარზე ზარი ისეთი იყო, თითქოს თვითონ სისტემა აკაკუნებდა ჩემთან დაბრუნებას.
ვიტალი იდგა პირველმა. დაღლილი, გაფითრებული, თვალებში დაბნეულობა და გაბრაზება ერთდროულად. ვერონიკა მის უკან — მკაცრი, შეკრული, თითქოს ჯერ კიდევ არ სჯეროდა, რომ ეს რეალური იყო.
— დედა! რა გააკეთე?! — მისი ხმა კარს აჭრიდა.
— დილა მშვიდობისა. ფეხსაცმელი გაიხადეთ.
— ფეხსაცმლის დრო არაა! ყველაფერი გაჩერდა!
— ვიცი, — ვუპასუხე მშვიდად. — მე გავაჩერე.
სიჩუმე წამით უფრო ხმამაღალი გახდა, ვიდრე ნებისმიერი ყვირილი.
ვიტალი დაჯდა ისე, თითქოს იატაკმა ძალა წაართვა.
— ჩვენ ოჯახი ვართ…
— დიახ, — შევხედე. — მაგრამ მხოლოდ მაშინ, როცა ვიხდიდი, ამას გახსენებდათ.
ვერონიკა ნაბიჯით წინ წამოვიდა.
— მშობლის ვალია დახმარება!
— დახმარება ნიშნავს გვერდში დგომას, — ვუთხარი. — არა მთლიანად სხვისი ცხოვრების ჩანაცვლებას.
საქაღალდე გამოვიღე.
— ეს არის სახლის ჩუქების გაუქმება.
ვიტალიმ ფერი დაკარგა.
— ამას ვერ იზამ.
— უკვე გავაკეთე.
ვერონიკამ პირველად დაკარგა ის დარწმუნებულობა, რომ ყველაფერი მაინც მათ სასარგებლოდ დასრულდებოდა.
— ეს შურისძიებაა.
შევხედე და პირველად დიდი ხნის შემდეგ არ ვიგრძენი არც შიში და არც ბრაზი.
— არა. ეს საზღვარია.
ისინი წავიდნენ. ჯერ სიტყვებით, შემდეგ ხმაურით, შემდეგ დაღლილი უძლურებით. კარი რომ დაიხურა, არ გამჭირვებია. პირიქით — თითქოს რაღაც ზედმეტი ჩამოვარდა მხრებიდან.
სიჩუმე აღარ იყო სიცარიელე. იყო სივრცე.
სამი თვის შემდეგ მატარებელში ვიჯექი.
მოსკვა–ვლადივოსტოკი. გრძელი ხაზი, სადაც დრო აღარ არის საათებად დაყოფილი, მხოლოდ მოძრაობად.
ფანჯრის მიღმა ტყეები იცვლებოდა, ქალაქები იკარგებოდა, და ყოველი კილომეტრი თითქოს ჩემში რაღაც ძველს შლიდა.
ბაიკალზე მივდიოდი.
ყოველთვის მინდოდა იქ წასვლა. მაგრამ ყოველთვის სხვისი გადახდები უფრო „სასწრაფო“ იყო, ვიდრე ჩემი სურვილი.
ახლა პირველად ჩემი დრო არავის ეკუთვნოდა.
ტელეფონი ვიბრირებდა.
ფოტო: შვილიშვილი ავტოსამრეცხაოში, სველი ტანსაცმლით, დაღლილი, მაგრამ უკვე სხვა თვალით.
„ბა, ვმუშაობ. ფული სხვანაირად მოდის. მაპატიე.“
დიდხანს ვუყურებდი.
და პირველად არ მინდოდა არც დაბრუნება, არც შერიგება, არც გამართლება.
მხოლოდ სიმშვიდე.
„ეს შენი პირველი ნამდვილი ფულია,“ მივწერე. „და ეს ნიშნავს, რომ ახლა იწყებ ცხოვრებას.“
მატარებელი მიდიოდა.
ბაიკალი წინ იყო — ცივი, უზარმაზარი, მშვიდი.
და პირველად ცხოვრებაში მე აღარ ვიყავი სხვისი სისტემის ნაწილი.
მხოლოდ ჩემი ცხოვრების ავტორი.
