ჩემი შვილი უკვე უცხო ადამიანებს დაატარებდა ჩემს ბინაში — შემდეგ კი გავიგონე, რას ამბობდა ჩემზე
დანიელი ყოველთვის თავისი გასაღებით აღებდა ჩემი ბინის კარს.
არ მირეკავდა. არ აკაკუნებდა. უბრალოდ გასაღებს საკეტში ატრიალებდა, შემოდიოდა და ისე იქცეოდა, თითქოს ჯერ კიდევ მას ეკუთვნოდა ამ სახლის ნაწილი.
დიდხანს ეს არ მაღიზიანებდა.
მაინც ჩემი შვილი იყო. ჩემი ერთადერთი შვილი.
მაგრამ გარკვეული დროის შემდეგ რაღაც შევამჩნიე.
ის უკვე ისე აღარ ათვალიერებდა ბინას, როგორც ადამიანი, რომელიც დედასთან სტუმრად მოდის.
ის ისე იყურებოდა გარშემო, თითქოს აფასებდა, აქ რის შეცვლა შეიძლებოდა.
მთელი ცხოვრება მუზეუმებსა და ძველ სასახლეებში ექსკურსიებს ვატარებდი. ვისწავლე ადამიანების სახეების, მოძრაობებისა და ხმის უმცირესი ცვლილებების შემჩნევა.
და დანიელის ქცევა სულ უფრო მეტად მაფრთხობდა.
ბალაშიხაში, ერთ-ერთ ძველ სახლში მდებარე ეს ოროთახიანი ბინა მე და ჩემმა ქმარმა ერთად ვიყიდეთ. მის შესაძენად ძალიან ბევრი ვიშრომეთ. მაშინ ფულის გადადება ადვილი არ იყო, მაგრამ ყოველ თვე ცოტ-ცოტას მაინც ვინახავდით.
ჩემი ქმარი მაშინ გარდაიცვალა, როცა დანიელი თვრამეტი წლის იყო.
მას შემდეგ მარტო ვცხოვრობდი.
დანიელი მოგვიანებით დაქორწინდა და მეუღლესთან, ალიონასთან ერთად, ნაქირავებ ბინაში გადავიდა. საწყობში დაცვის თანამშრომლად მუშაობდა და, მართალია, ცუდად არ გამოიმუშავებდა, მაგრამ მათი ფული ყოველთვის სადღაც ქრებოდა.
ალიონა ორ სამსახურში მუშაობდა.
დანიელი კი დროდადრო მირეკავდა.
– დედა, ხელფასამდე ცოტა დახმარება გვჭირდება…
მე კი ვაძლევდი.
ერთხელაც არ დაუბრუნებია.
ერთხელ, როცა ვუთხარი, რომ იქნებ მასაც აეღო დამატებითი სამსახური, გაბრაზებულმა მიპასუხა:
– დღეს ნორმალური სამსახურის პოვნა შეუძლებელია! თინეიჯერივით კურიერად მუშაობას არ დავიწყებ!
არ შევკამათებივარ.
თუ ასე ფიქრობდა, მისი საქმე იყო.
ერთ საღამოს კი ისევ მოულოდნელად მოვიდა.
გასაღების გადატრიალების ხმა გავიგე.
დანიელი შემოვიდა, ქურთუკი გაიხადა და უსიტყვოდ მისაღებ ოთახში შემოვიდა.
ჩემ გვერდით დივანზე ჩამოჯდა და ოთახს მოავლო თვალი.
მაგრამ მე არ მიყურებდა.
ავეჯს ათვალიერებდა.
– დედა, ეს კარადა რატომ გაქვს ჯერ კიდევ?
– იმიტომ, რომ მომწონს, – ვუპასუხე.
– რას ამბობ. შეხედე, რამდენად ძველია! უნდა გადააგდო. შპალერიც უნდა გამოცვალო. კარნიზიც მრუდედ კიდია.
წამოდგა და ისევ დაიწყო ოთახის დათვალიერება.
კომოდს ხელი დაადო.
კედელს დაუკაკუნა.
ჭერს ახედა.
შემდეგ სამზარეულოში გავიდა.
– ფილებიც საშინელებაა. ნიჟარაც უნდა შეიცვალოს. აქ, ფაქტობრივად, ყველაფრის რემონტი შეიძლება.
გავუღიმე.
– დანიელ, შემთხვევით ხომ არ გეგმავ საკუთარ ბინას?
შემომხედა.
– დედა, უბრალოდ დახმარებას ვცდილობ.
– მაშინ შენს ნაქირავებ ბინას მიხედე.
ჩემი პასუხი არ მოეწონა.
რამდენიმე წუთში წავიდა.
მეორე საღამოს დამირეკა.
მისი ხმით პირველივე წამს მივხვდი, რომ უბრალოდ სასაუბროდ არ მირეკავდა.
– დედა, ოდესმე გიფიქრია, რომ ბინა გაყიდო?
– არა.
– ჩემი აზრით, უნდა გაყიდო.
– რატომ?
– შენ რაში გჭირდება ორი ოთახი? მარტო ხარ. იყიდდი პატარა ერთოთახიან ბინას, სადმე უფრო იაფ უბანში. დარჩენილი თანხით კი…
გაჩუმდა.
– დარჩენილი თანხით რა?
– ჩვენთვის ცოტა დახმარება იქნებოდა, პირველადი შენატანისთვის.
რამდენიმე წამით ორივე გავჩუმდით.
– დანიელ, – ბოლოს ვუთხარი, – ეს ბინა მე და მამაშენმა ერთად ვიყიდეთ.
– ვიცი.
– ორივემ ვიშრომეთ მისთვის.
– ვიცი, დედა.
– მაშინ რატომ ფიქრობ, რომ შენ გეკუთვნის?
– არ მითქვამს, რომ მეკუთვნის!
– მაგრამ ზუსტად ისე ლაპარაკობ, თითქოს გეკუთვნოდეს.
– დედა, ჩვენ ოჯახი გვყავს! შენ კი ასეთი დიდი ბინა არ გჭირდება.
– თქვენ გჭირდებათ ჩემი ბინა?
ზარი გათიშა.
იმ ღამეს დიდხანს ვერ დავიძინე.
მეორე დღეს ყველაფერი ჩემს თანამშრომელ ალას მოვუყევი.
ის ჩუმად მისმენდა.
შემდეგ ამოიოხრა.
– იცი, ჩემმა კატკამაც იგივე გააკეთა აგარაკთან დაკავშირებით.
– და რა მოხდა?
– თვეების განმავლობაში ცდილობდა, რომ მისთვის გადამეფორმებინა. არ გავაკეთე.
– ახლა?
ალამ მწარედ გაიღიმა.
– ახლა ისე იქცევა, თითქოს მისი დედა საერთოდ აღარ ვიყო.
სახლში დაბრუნებისას მთელი გზა ამაზე ვფიქრობდი.
ნუთუ შეიძლება ერთ დღეს მეც დავკარგო ჩემი შვილი ჩემი ბინის გამო?
ამის დაჯერება არ მინდოდა.
მაგრამ რამდენიმე დღის შემდეგ ისეთი რამ მოხდა, რამაც ყველა ეჭვი გამიფანტა.
იმ დღეს სამსახურიდან ჩვეულებრივზე ადრე დავბრუნდი.
კართანვე უცნაური შეგრძნება დამეუფლა.
ჩემი გასაღებით გავაღე.
დერეფანში დანიელის ფეხსაცმელი იდგა.
მის გვერდით კი ორი უცნობი ადამიანის ფეხსაცმელი.
გავჩერდი.
მისაღებიდან საუბრის ხმა ისმოდა.
– ეს ტიხარი მარტივად შეიძლება დაინგრეს, – თავდაჯერებულად ამბობდა დანიელი. – და მაშინ უზარმაზარი მისაღები გამოვა. ასე გაცილებით ძვირი ეღირება.
მამაკაცის ხმა გაისმა:
– დედამისი?
დანიელს გაეცინა.
– რა უნდა დაემართოს?
მოკლე სიჩუმე ჩამოვარდა.
შემდეგ გავიგონე:
– **დედა მაინც მალე…**
წინადადების დასრულება ვერ მოასწრო.
მისაღების კარი შევაღე.
სამივე ადამიანი ჩემკენ შემოტრიალდა.
დანიელს სახე ერთ წამში გაფითრდა.
ქალს ტელეფონი ეჭირა ხელში. ის ჩემს მისაღებს უღებდა ფოტოებს.
ჩემ ავეჯს.
ჩემ კედლებს.
ჩემ სახლს.
– დედა… აქ რას აკეთებ? – მკითხა დანიელმა.
შევხედე.
– მე? ჩემს საკუთარ ბინაში?
ქალმა დაბნეულად დაუშვა ტელეფონი.
მამაკაცმა ერთი ნაბიჯით უკან დაიხია.
მე კი გავუღიმე.
– რადგან ყველანი აქ ხართ, ნება მომეცით, თავად დაგათვალიერებინოთ. მთელი ცხოვრება გიდად ვმუშაობდი. ალბათ ახლაც შემიძლია რაიმე საინტერესო გაჩვენოთ.
დანიელმა შემაწყვეტინა:
– დედა, ეს ის არ არის, რაც გგონია!
– სწორედ ის არის.
მამაკაცისკენ შევბრუნდი.
– ეს ბინა ჩემი საკუთრებაა. მე და ჩემმა ქმარმა ერთად ვიყიდეთ. დანიელს აქ არანაირი წილი არ აქვს. აქ რეგისტრირებული არ არის და მე მისთვის არასოდეს მიმიცია უფლება, რომ ეს ბინა გაეყიდა.
მამაკაცი დანიელს შეხედა.
– შენ მითხარი, რომ…
– რა გითხრა? – ვკითხე.
დანიელი გაჩუმდა.
– თქვა, რომ დედას მალე რა დაემართებოდა? – მშვიდად ვკითხე. – მოვკვდებოდი? მოხუცთა თავშესაფარში გადავიდოდი? თუ უბრალოდ „გავქრებოდი“ მისი გზიდან?
– დედა, საკმარისია! – კბილებში გამოსცრა.
– არა. ჯერ არ არის საკმარისი.
ქალს შევხედე.
– თქვენ ამ ბინის სანახავად მოხვედით, ხომ ასეა?
ქალმა თავი დამიქნია.
– მაშინ ერთი რამ უნდა იცოდეთ. ჩემი შვილი საწყობში დაცვის თანამშრომლად მუშაობს. ნაქირავებ ბინაში ცხოვრობს. მისი ცოლი ორ სამსახურში მუშაობს. დანიელი კი დროდადრო ჩემგან ფულს სესხულობს.
დანიელს სახე აეწვა.
– დედა, შეწყვიტე!
– რატომ? გრცხვენია?
მამაკაცმა თავი გააქნია.
– დანიელ, ამის შესახებ ჩვენთვის სხვაგვარად გქონდა ნათქვამი.
– გთხოვთ, – ვუთხარი ქალს, – თუ რაიმე ფოტო გადაიღეთ, წაშალეთ.
ქალმა მაშინვე დამიქნია თავი.
რამდენიმე წუთის შემდეგ ორივე წავიდა.
კარი დაიხურა.
მხოლოდ მე და დანიელი დავრჩით.
დიდხანს ჩუმად იდგა ჩემს წინ.
შემდეგ მუშტები შეკრა.
– რატომ გააკეთე ეს სხვების წინაშე?
– რატომ ცდილობდი ჩემი ბინის გაყიდვას?
– მე უბრალოდ ვცდილობდი…
– რას?
არ მიპასუხა.
– ცდილობდი ჩემი სახლის გაყიდვას მაშინ, როცა მე ჯერ კიდევ აქ ვცხოვრობ?
დუმდა.
– და რას ნიშნავდა „დედა მაინც მალე…“?
დანიელმა თავი დახარა.
– დიმა მოაგვარებდა ყველაფერს, – ბოლოს თქვა.
– შენი ადვოკატი?
თავი დამიქნია.
– და მე იმ დღეს ადრე რომ არ დავბრუნებულიყავი?
ამაზე პასუხიც არ ჰქონდა.
მაშინ მივხვდი.
იმ დღეს მარტო ბინა არ დამიკარგავს.
დამემსხვრა წარმოდგენაც იმ შვილზე, რომელსაც ვიცნობდი.
– მომეცი ჩემი გასაღები, – ვუთხარი.
დანიელმა ნელა ამოიღო ჯიბიდან.
ხელისგულზე დამადო.
– წადი სახლში.
წავიდა.
იმ საღამოს პირველად ჩავკეტე შესასვლელი კარი ისე, რომ ვიცოდი: დანიელი ვეღარ შემოვიდოდა უბრალოდ ასე.
რამდენიმე კვირის შემდეგ ჩემი გადაწყვეტილება მივიღე.
ბინა გავყიდე.
არა იმიტომ, რომ დანიელი მართალი იყო.
არამედ იმიტომ, რომ აღარ მინდოდა მეცხოვრა იმ ადგილას, სადაც ყველა ოთახი იმ დღეს მახსენებდა.
დმიტროვში პატარა, ერთოთახიანი ბინა ვიყიდე, მეორე სართულზე.
ჩემი ფანჯრიდან ძველი მონასტერი ჩანს.
წყნარი ადგილია.
მშვიდი.
და რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია: ჩემია.
მას შემდეგ დანიელს აღარ დაურეკავს.
არც მე ვურეკავ.
შეიძლება ერთ დღეს მიხვდეს, რა გააკეთა.
შეიძლება — ვერასოდეს.
ადრე მეგონა, მშობელს შვილი მაშინ უყვარს ყველაზე მეტად, როცა მისთვის ყველაფრის დათმობა შეუძლია.
ახლა უკვე ვიცი, რომ ეს სიყვარული არ არის.
ხანდახან სიყვარული ნიშნავს, რომ შეგიძლია თქვა:
„არა. აქამდე და აღარაფერი მეტი.“
დანიელი ჩემი შვილი დარჩება.
ამას ვერც ერთი კამათი ვერ შეცვლის.
მაგრამ ის უკვე აღარ არის ის ბიჭი, რომელსაც ოდესღაც ვიცნობდი.
და მეც აღარ ვარ ის დედა, რომლისგანაც ყველაფრის წაღება შედეგების გარეშე შეიძლება.
