ის თითქმის სამი კვირა გავიდა მას შემდეგ, რაც ის წავიდა. პირველი დღეები ნისლში იხლაპუნებდნენ, თითქოს დრო გაჩერდა და მსოფლიო ვერ ხვდებოდა, როგორ გაეგრძელებინა ცხოვრება მის გარეშე.
შემდეგ მოვიდა მეცხრე დღის სემინარი: ჩუმი ლოცვები, შავი სამკერდეები, სიტყვები, რომლებსაც არ ჰქონდათ წონა — რადგან არაფერი შეავსებდა იმას სიცარიელეს, რაც დარჩა.ბინა, რომელიც ისეთი სუფთა იყო, რომ თითქმის ანათებდა, ახლა სრულიად უცხო იყო.
ცივი. სულწარმატებელი. თითქოს ყველა სიცოცხლე გავიდა კედლებთან ერთად. რაღაც უხილავი, რაღაც დაზიანებული დარჩა იქ.ოლეგი თავისი ცოლით, სვეტა, მოვიდა. ისინი მხოლოდ იმისთვის არ იყვნენ, რომ დაენახათ, როგორ არის კატერინა — მათ იცოდნენ, რომ გლოვა ადამიანის ნელ-ნელა და წყნარად შლის.
– დედა… როგორ ხარ? – ჰკითხა სვეტამ და შესასვლელში დადებული სურსათის ჩანთები მაგიდაზე დადო.კატერინა ივანოვნა მხრებს აწია. როგორ შეიძლებოდა სხვანაირად ყოფილიყო? ორმოცი წელი გაატარა ერთი მამაკაცის გვერდით და ახლა… აღარ არის.
არც მისი სული, არც სუნთქვა, არც ნაცნობი ნაბიჯები დერეფანში. არაფერი. სტეპან. მისი სტეპა. ჩუმი, მოკრძალებული სტეპან პეტროვიჩი.– დედა… შეიძლება დროა დავიწყოთ მისი ნივთების დათვალიერება, – თქვა ოლეგმა ფრთხილად, თვალები იატაკზე ჩაშტერებული. – ვიცი, რთულია… მაგრამ ორმოცი დღე სწრაფად მოდის.
ისინი კარადით დაიწყეს. გაფორმებული, თითქმის არასოდეს გამოყენებული კოსტიუმები, ჩაცმული სამუშაო შარვლები, ცოტა ხვეულები სვიტერები — თითოეულს ერთი სუნი ჰქონდა: სახლი, ნაფტალინი, მშვიდი, ნაცნობი სუნი, რომელიც მრავალი წლის განმავლობაში იცოდა.
კატერინა მანქანურად არჩევდა: ეს მისცეს მეორესთვის, ეს აგარაკში, ეს… გადაყარონ. შემდეგ ოლეგმა საწოლი გადაადგილდა და რაღაც ლითონური ხმა გაისმა. ის ამოიღო ძველი, რკინის ტოლა. მძიმე, ჩასისხლული, დაფარული მძიმედ მტვრით.
– მე… დავივიწყე, რომ ეს არსებობს, – murმუმლა კატერინამ. შესაძლოა, მან არასოდეს გახსნა.– რა არის ეს? – ჰკითხა ოლეგმა, ცდილობდა აწევა.– ო… არაფერია განსაკუთრებული, – დაუქნია კატერინამ თავი, თვალები აცილებულმა.
– ძველი ხელსაწყოები. თქვა, რომ ფაბრიკიდან დარჩა. ან სამხედრო ნარჩენები… „არ შეეხო, კატიუსკა,“ – ყოველთვის ამბობდა. „ყველაფერი მტვერიანია და უვარგისი.“მაგრამ საკეტი მასიური იყო, უფრო თხელზე უფრო ძლიერი, ვიდრე ჩვეულებრივი.
– გასაღები სად არის? – ჰკითხა ოლეგმა.– არ ვიცი… ყოველთვის მასთან იყო, გასაღების ჯაჭვზე.ოლეგი გავიდა დერეფანში და დაბრუნდა ხელსაწყოების ყუთით. რამდენიმე წუთის მეტალის ხმაური შემდეგ საკეტი გაიხსნა, მსუბუქი კლაკი, და ტოლა გაიღო. მაშინ მათ მოეხვდა სუნი.
არ იყო მტვერი. არ იყო სიბინძურე. მაგრამ იყო მწვავე, უცხო, აშინებელი სუნი — ერთდროულად იაფი კოლონიის, ძველი ტყავის და იარაღის ზეთის ნაზავი. სვეტამ ხელი მუცელზე მიიფარა. კატერინა მიიკრიბა ახლოს.
ტოლას ზედა ნაწილში მოთავსებული იყო დიდი, კარგად შეკრული ქაღალდის თავკომპლექტი. ქვემოთ იდო უამრავი ფული, რეზინებით შეკრული — შემაშფოთებლად დიდი რაოდენობა.
– დედა… ეს რამდენი ფულია? – ფიქრობდა ოლეგი უსმინად. – და რატომ არ იცოდი? მეშვიდე კატეგორიის მუშაკის ხელფასით… ასე ბევრი? ეს უკვე შეიძლება იყოს ბინის ფასი.ამასთან ერთად აღმოჩნდა მეტი რამ: პასპორტები, თითოეული სხვა სახელით.
სახე იგივეა, მამაკაცი, რომელსაც იცნობდნენ — მაგრამ სახელები იცვლებოდა: იეგოროვ იეგორ ნიკოლაევიჩი, სინიტინი პაველ ანდრეევიჩი… სრულიად სხვა იდენტობა.სვეტა ჩურჩულებდა: – დედა… ჩვეულებრივი ადამიანი ამას არ ინახავს.
მაგრამ ყველაზე უარესი იყო ქვედა ნაწილში. შავი, ტყავის ბმულიანი რვეული და ძველი, ნასერიო, ყვითელ ფურცლებს შეკრული წერილების პაკეტი. კატერინამ ერთი წერილი აიღო: ქალის ხელნაწერი, ოდნავ დახრილი, დიდი ასოებით. „ჩემო საყვარელო იეგორ…“ იეგორ. არა სტეპანი. იეგორ, მისი ქმრის სხვა ცხოვრება.
ფოტო გამოეშვა ხელიდან. მისი ქმარი — ან იეგორ — ბედნიერი, თითქმის ახალგაზრდა ღიმილით, სურათზე მდგარი უცნობი ქალის გვერდით და ათი წლის ბიჭის გვერდით. ბიჭის სახე… ზუსტად სტეპანის ახალგაზრდობის ასლი.
ოლეგი გაფითრდა.– დედა… ეს სხვა ოჯახია? სხვა ცხოვრება?სამყარომ უეცრად გაცივდა, მიელით, უცნობი გახდა. ყველა საიდუმლო, ყველა ყალბი დოკუმენტი, ყველა ფულის ბადე აჩენდა კრიმინალურ, ბნელ წარსულს.
– დედა, ეს დანაშაულია… ბინძური ფული, ყალბი დოკუმენტები! უნდა წავიდეთ პოლიციაში!კატერინამ მშვიდად, მაგრამ მტკიცედ თქვა:– არა. ის წავიდა… და მე არ მინდა, რომ ეს იყოს მისი მემკვიდრეობა.
ოლეგი გავიდა. საათების შემდეგ კატერინა წამოდგა. შოკი გაიარა. მის ნაცვლად მოვიდა ცნობისმოყვარეობა. მან უნდა ნახოს მეორე ქალი. მეორე ცხოვრება.შემდეგი დილა მან დაიძრა. ავტობუსის მონოტონური ბრახუნი აზრებზე მყოფს უტოვებდა ხმას.
ქალაქი მონოტონურად გადიოდა მის წინ, მაგრამ ის არაფერს ხედავდა. იცოდა მხოლოდ ერთი რამ: უნდა წასულიყო.მისამართმა მიიყვანა მშვიდ, ხუთ სართულიან შენობაში. მან დაკაკუნა მესამე სართულზე. კარი გააღო ქალი, ოდნავ ახალგაზრდა მისზე, დაღლილი, მაგრამ ლამაზთვალებით. როდესაც სახელი მოისმინა… გაიყინა.
– თქვენ… თქვენ მისი ცოლი ხართ?– დიახ, – თქვა კატერინამ. – და ის თქვენთან იეგორად მოდიოდა.ჰოლი სავსე იყო ოჯახური ფოტოთი. მისი ქმარი — ნათელი ღიმილით, გახსნილი ჩახუტებით, ცხოვრება, რომელსაც კატერინამ არასოდეს გაუსწავლია.
და ბიჭი… იგივე თვალები, იგივე მოძრაობები, როდესაც უკან დაიდე რეპორტაჟი და სახლში შევიდა.კატერინას თავი ეგონა, რომ შევიდა უცნობი ცხოვრებაში. ცხოვრებაში, სადაც მისი ქმარი ბედნიერი იყო. და იმ ცხოვრებაში… ის არასოდეს არსებობდა.
