ევროპის ცენტრალური ბანკი ინფლაციის გამოწვევის წინაშე: ფასები შესაძლოა ერთ წელიწადში 2%-იან მიზანს დაუბრუნდეს
ევროპის ცენტრალური ბანკი (ECB) აცხადებს, რომ ევროზონა ამჟამად საშუალო ზომის ინფლაციური შოკის წინაშე დგას. ბანკის შეფასებით, სიტუაცია სერიოზულ ყურადღებას მოითხოვს, თუმცა ამ ეტაპზე არ საჭიროებს ისეთ მკაცრ ზომებს, როგორიც 2022 წელს გახდა საჭირო.
ამის შესახებ ECB-ის მთავარმა ეკონომისტმა ფილიპ ლეინმა განაცხადა. მისი თქმით, ცენტრალური ბანკი დარწმუნებულია, რომ ინფლაცია ეტაპობრივად შემცირდება და დაახლოებით ერთი წლის განმავლობაში შესაძლოა 2%-იან მიზნობრივ მაჩვენებელს დაუბრუნდეს.
ECB ინფლაციის შემცირებას ელოდება
ფილიპ ლეინის განცხადება გაკეთდა მას შემდეგ, რაც ECB-ის მმართველმა საბჭომ გადაწყვიტა, საპროცენტო განაკვეთები ამ ეტაპზე უცვლელად დაეტოვებინა.
მიუხედავად ამისა, ბანკმა აღნიშნა, რომ თუ ფასებზე ზეწოლა გაგრძელდება, მომავალში შესაძლოა დამატებითი მონეტარული გამკაცრება გახდეს საჭირო.
ფინანსური ბაზრები უკვე ელიან, რომ ECB შესაძლოა კვლავ გაზარდოს საპროცენტო განაკვეთები. ზოგიერთი ინვესტორი ვარაუდობს, რომ ახალი ზრდა შესაძლოა უახლოეს თვეებში განხორციელდეს.
ინფლაცია 3%-დან 2%-მდე უნდა შემცირდეს
ირლანდიაში გამართულ საჯარო შეხვედრაზე ფილიპ ლეინმა განაცხადა, რომ ECB-ის მთავარი მიზანი ინფლაციის კონტროლირებად დონეზე დაბრუნებაა.
მისი თქმით, მიმდინარე ინფლაცია დაახლოებით 3%-ს შეადგენს და ცენტრალური ბანკი ცდილობს, რომ ეს მაჩვენებელი მომდევნო წლის განმავლობაში 2%-იან მიზანთან დააახლოოს.
„ჩვენ გვინდა დავრწმუნდეთ, რომ ინფლაცია მისი ამჟამინდელი დონიდან — დაახლოებით 3%-დან — კვლავ 2%-მდე დაბრუნდება მომდევნო წლის განმავლობაში“, — განაცხადა ლეინმა.
მთავარი გამოწვევა — სწორი ბალანსის პოვნა
ECB რთული არჩევანის წინაშე დგას. ბანკმა უნდა შეამციროს ინფლაცია, მაგრამ ამავე დროს უნდა დაიცვას ეკონომიკური ზრდა.
ძალიან მკაცრმა პოლიტიკამ შესაძლოა შეამციროს ბიზნესის აქტივობა, შეაფერხოს ინვესტიციები და გაზარდოს ზეწოლა ოჯახებზე.
მეორე მხრივ, თუ ინფლაცია დიდხანს დარჩება მაღალ დონეზე, ფასების ზრდა შესაძლოა უფრო რთულად კონტროლირებადი გახდეს.
ენერგიის ფასები კვლავ მთავარი რისკია
ევროპაში ინფლაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიზეზი ენერგიის გაძვირებაა.
ECB ყურადღებით აკვირდება, რამდენად დიდ გავლენას მოახდენს ენერგიის მაღალი ფასები სხვა სფეროებზე — განსაკუთრებით ხელფასებსა და მომსახურების ფასებზე.
ეკონომისტები ამას მეორეულ ინფლაციურ ეფექტებს უწოდებენ.
ეს ხდება მაშინ, როდესაც კომპანიები გაზრდილ ხარჯებს მომხმარებლებს უფრო მაღალი ფასებით გადასცემენ, ხოლო დასაქმებულები ცხოვრების გაძვირების გამო ხელფასების ზრდას ითხოვენ.
თუ ეს პროცესი დიდხანს გაგრძელდება, ინფლაციის შემცირება უფრო რთული გახდება.
ECB ჯერ ვერ ხედავს ფართო ინფლაციურ პრობლემას
ფილიპ ლეინის განცხადებით, ამ ეტაპზე ცენტრალურ ბანკს არ აქვს მკაფიო ნიშნები, რომ მეორეული ინფლაციური ეფექტები ფართოდ გავრცელდა.
თუმცა მან აღნიშნა, რომ ენერგიის მაღალი ფასების ხანგრძლივად შენარჩუნება ამ რისკს ზრდის.
ECB განსაკუთრებით აკვირდება მომხმარებლებისა და კომპანიების მოლოდინებს. თუ ადამიანებს გაუჩნდებათ განცდა, რომ მაღალი ინფლაცია დიდხანს გაგრძელდება, მათმა გადაწყვეტილებებმა შესაძლოა ფასების ზრდა კიდევ უფრო გააძლიეროს.
დღევანდელი მდგომარეობა არ ჰგავს 2022 წლის კრიზისს
ლეინის თქმით, მიმდინარე სიტუაცია არ არის ისეთი მძიმე, როგორიც 2022 წელს იყო.
იმ პერიოდში ენერგიის ფასების მკვეთრმა ზრდამ, უკრაინაში ომის შედეგად შექმნილმა ეკონომიკურმა პრობლემებმა და მიწოდების შეფერხებებმა ევროპაში ინფლაცია ისტორიულად მაღალ დონემდე აიყვანა.
„ეს არ არის წითელი განგაშის დონე, როდესაც საჭიროა ისეთი სწრაფი რეაგირება, როგორიც 2022 წელს განვახორციელეთ“, — განაცხადა ლეინმა.
მისი თქმით, მიმდინარე მდგომარეობა წარმოადგენს საშუალო ზომის შოკს, რომელიც მოითხოვს ფრთხილ და დაბალანსებულ პოლიტიკას.
საპროცენტო განაკვეთების მომავალი ნაბიჯები
ECB-ის სტრატეგია ეფუძნება ახალ ეკონომიკურ მონაცემებს.
ბანკი ყურადღებით აკვირდება:
ინფლაციის მაჩვენებლებს;
ხელფასების ზრდას;
ენერგიის ფასებს;
ეკონომიკური ზრდის ტემპებს.
საპროცენტო განაკვეთების ზრდა ინფლაციის შემცირების ერთ-ერთი მთავარი ინსტრუმენტია.
როდესაც სესხები ძვირდება, მომხმარებლები და კომპანიები ნაკლებს ხარჯავენ. შედეგად, მოთხოვნა მცირდება და ფასების ზრდაც ნელდება.
თუმცა მაღალი განაკვეთები ეკონომიკაზე დამატებით ზეწოლას ქმნის. მათ შეუძლიათ შეამცირონ ინვესტიციები, შეაფერხონ ბიზნესის განვითარება და დააზარალონ უძრავი ქონების ბაზარი.
ECB ფრთხილ გადაწყვეტილებებს მიიღებს
ECB-ის პრეზიდენტმა კრისტინ ლაგარდმა და სხვა პოლიტიკის შემქმნელებმა განაცხადეს, რომ მომავალი გადაწყვეტილებები დამოკიდებული იქნება ეკონომიკურ მონაცემებზე.
ბანკი არ გამორიცხავს დამატებით ნაბიჯებს, მაგრამ ცდილობს თავიდან აიცილოს ზედმეტი გამკაცრება.
ამ ეტაპზე ECB-ის გზავნილი ასეთია: ინფლაცია ჯერ კიდევ 2%-იან მიზანზე მაღალია, თუმცა სიტუაცია კონტროლირებადია.
ცენტრალური ბანკი იმედოვნებს, რომ ფასების ზრდა თანდათან შემცირდება და ევროზონა სტაბილურ ეკონომიკურ მდგომარეობას დაუბრუნდება.
მომდევნო თვეები მნიშვნელოვანი იქნება. ECB გააგრძელებს ენერგიის ფასების, ხელფასების და ინფლაციური რისკების მონიტორინგს, რათა შეძლოს ფასების სტაბილურობის აღდგენა და ევროპის ეკონომიკის დაცვა.
