„ჩემოდნები უბრალოდ კართან დადგით…” – თქვა ჩემმა სიძემ. შემდეგ კი საკუთარი დედა უბრალოდ ჩემს სახლში დატოვა.
– ნივთები შეგიძლიათ მშვიდად კართან დადგათ, გალინა დეიდა. უბრალოდ ფრთხილად, იქ სარკეა… – მითხრა ჩემმა სიძემ, კოსტიმ, თან ჯიუტად გაურბოდა ჩემს მზერას.
ის სათითაოდ შემოჰქონდა ჩემს პატარა, ერთოთახიან ბინაში უზარმაზარი, თოკით შეკრული მუყაოს ყუთები. მის უკან, ვიწრო დერეფანში თითქმის გაჭედილი, მისი დედა იდგა.
პატარა, სუსტი ქალი იყო. ეცვა გაცვეთილი, ძველი პალტო, რომლის ქვემოდანაც უბრალო ყვავილებიანი კაბის კიდე ჩანდა. მკერდთან პატარა ჩანთა მიეკრა, მეორე ხელში კი ძველ, გაცვეთილ ფიკუსს იჭერდა პლასტმასის ქოთნით.
– დედა, ახლა აქ იცხოვრებ – თქვა კოსტიმ ზედმეტად მხიარული ხმით და შუბლიდან ოფლი მოიწმინდა. – კატალინ დეიდა ძალიან კარგი ადამიანია, დარწმუნებული ვარ, კარგად შეეწყობით ერთმანეთს. ჩვენ კი ბოლოს და ბოლოს ცოტა მეტი ადგილი გვექნება. მაშა ბავშვს ელოდება… ოთხი ადამიანი ცხრამეტ კვადრატულ მეტრში ვერ იცხოვრებს.
მე ჩემი მისაღები ოთახის შუაში ვიდექი.
ჩემს სახლში.
იმ ბინაში, რომლისთვისაც ოცი წელი ვიშრომე.
და უცებ ისეთი შეგრძნება დამეუფლა… თითქოს ვიღაცამ უბრალოდ მიითვისა ჩემი ცხოვრება, ისე, რომ ერთი სიტყვაც კი არ უკითხავს.
ჩემი ქალიშვილი მაშა ორი წლის წინ გათხოვდა კოსტიზე. ისინი ნაქირავებ ბინაში ცხოვრობდნენ და ყოველ კაპიკს აგროვებდნენ იპოთეკისთვის.
სამი თვით ადრე გალინა დეიდამ სოფლის სახლი გაყიდა, რომ მთელი თანხა შვილისთვის პირველადი შენატანისთვის მიეცა.
კოსტის გეგმა „გენიოსური“ იყო.
იყიდიდნენ დიდ ბინას.
დედამისიც მათთან გადავიდოდა.
ყველა ბედნიერი იქნებოდა.
მაგრამ ცხოვრებამ თავისი ქნა.
ბანკმა ნაკლები სესხი მისცა.
უძრავი ქონების ფასები გაიზარდა.
მაშა დაორსულდა.
ბოლოს მხოლოდ ოროთახიანი ბინის ყიდვა შეძლეს, რომლის ერთი ოთახიც უკვე ბავშვისთვის იყო განკუთვნილი.
და სად უნდა წასულიყო ქალი, რომელსაც უკვე აღარ ჰქონდა საკუთარი სახლი?
რა თქმა უნდა.
დედამთილთან.
ჩემთან.
ერთოთახიან ბინაში.
– ძალიან ვწუხვარ, კატალინ… – ჩუმად თქვა გალინა დეიდამ, თვალებდახრილმა. – არ შეგაწუხებ… უბრალოდ პატარა კუთხე მეყოფა…
კოსტიმ სწრაფად დაუქნია თავი.
დედას აკოცა.
ჩემსკენ შემოტრიალდა და მითხრა:
– მადლობა, დედა! ამას არასოდეს დავივიწყებ!
შემდეგ წამს კარი უკვე დაიხურა მის უკან.
ჩვენ ორნი დავრჩით.
ორი უცხო ქალი.
ერთ ოთახში.
ჩემი სახლი ყოველთვის სიმშვიდის კუნძული იყო.
განქორწინების შემდეგ მარტო ვცხოვრობდი.
ყველა ნივთს თავისი ადგილი ჰქონდა.
დილით ჩუმად ვსვამდი ყავას.
საღამოს კრიმინალურ სერიალებს ვუყურებდი.
მიყვარდა სახლში ძველი, გაცვეთილი ხალათით სიარული.
ახლა კი…
ერთ დღეში ჩემი საკუთარი ცხოვრება გაქრა.
ოთახი ორად გავყავით.
ფანჯარასთან ჩემი საწოლი იდგა.
კართან – ძველი გასაშლელი დივანი.
შუაში შევდგით უზარმაზარი კარადა, რომელიც დროებით ტიხრად იქცა.
პირველი კვირა უხმო ომი იყო.
გალინა დეიდა თითქმის უხმაუროდ მოძრაობდა.
იმდენად ჩუმად, რომ ეს უკვე მაღიზიანებდა.
ერთ ღამეს გამეღვიძა.
ფანჯარასთან ბნელი ფიგურა იდგა.
კინაღამ გული გამისკდა.
ის უბრალოდ მთვარეს უყურებდა.
ვერ იძინებდა.
ნამდვილი ბრძოლა კი სამზარეულოში დაიწყო.
ხუთნახევარი კვადრატული მეტრი.
ორი ადამიანი იქ უბრალოდ ვერ ეტეოდა.
– გალინა დეიდა… – ამოვიოხრე მესამე დღეს. – მე დავრეცხავ ჭურჭელს. ჩემი საკუთარი მეთოდი მაქვს. და… გთხოვთ, ცოტა ნაკლები წყალი გამოიყენეთ.
ქალი მაშინვე უკან დაიხია.
– ვაი, მაპატიე… სოფელში ასე ვართ მიჩვეულები…
მეორე დღეს წვნიანი მოამზადა.
სქელი.
ცხიმიანი.
ზუსტად ისეთი, როგორსაც მთელი ცხოვრება ვერიდებოდი.
– ჩემი ღვიძლი ამას ვერ უძლებს – ცივად ვუთხარი.
დავინახე, როგორ ეტკინა.
და მაინც…
ჩემი გაბრაზება მას არ ეკუთვნოდა.
ჩემს სიძეს ეკუთვნოდა.
მან გადაწყვიტა ჩემს ნაცვლად.
მან განკარგა ჩემი სახლი.
მაგრამ ყველაზე სუსტ ადამიანზე გადავიტანე ჩემი ბრაზი.
კვირების განმავლობაში თითქმის არ ვლაპარაკობდით.
მხოლოდ:
– წყალი ადუღდა.
– სააბაზანოში შევდივარ.
– შეგიძლიათ თქვენი ჩუსტები გვერდზე გასწიოთ?
ყველაფერი მაღიზიანებდა.
როგორ ურევდა ჩაის.
როგორ იკავებდა მისი ფიკუსი ჩემს ფანჯარას.
როგორ ასწორებდა ფრთხილად ყველა სუფრას.
ტელევიზორს განზრახ უფრო ხმამაღლა ვრთავდი.
ის კი ჩუმად გადადიოდა სამზარეულოში.
და უბრალოდ ქუჩას უყურებდა.
ერთი თვის შემდეგ უკვე დარწმუნებული ვიყავი:
ასე ცხოვრება შეუძლებელი იყო.
ერთ შაბათს კოსტიმ ბოლოს და ბოლოს მოინახულა დედა.
მარტო მოვიდა.
მოიტანა ერთი პარკი ვაშლი.
და ერთი ყუთი იაფი ჩაი.
ათი წუთი დარჩა.
ზუსტად ათი წუთი.
როცა წავიდა, გალინა დეიდა დიდხანს უყურებდა ფანჯრიდან მიმავალ მანქანას.
მის თვალებში ისეთი ტკივილი იდგა…
თითქოს ვიღაცამ ორჯერ წაართვა სახლი.
მაშინ მივხვდი.
ნამდვილი მსხვერპლი მე არ ვიყავი.
ის იყო.
მან გაყიდა თავისი სახლი.
შესწირა მთელი ცხოვრება.
და შვილმა უბრალოდ… გვერდზე გადადო.
როგორც უსარგებლო ავეჯი.
ნოემბრის შუა რიცხვებში ყველაფერი შეიცვალა.
ცივი ღამე იყო.
გამეღვიძა, რადგან ვიღაც ტიროდა.
ჩუმად.
შეკავებულად.
კარადის უკან.
ფრთხილად შევიხედე.
გალინა დეიდა მოკუნტული იწვა.
მკერდთან ძველი ჩარჩოში ჩასმული ფოტო ჰქონდა ჩახუტებული.
კანკალებდა.
არაფერი მითქვამს.
გარეთ გავედი.
გვირილის ჩაი მოვამზადე.
ორი ჭიქა.
მის გვერდით დავჯექი.
– რა მოხდა?
დიდხანს არ მიპასუხა.
შემდეგ მხოლოდ ეს თქვა:
– ჩემს სახლზე დამესიზმრა… ვაშლის ხეებზე… კოსტა ჯერ პატარა ბიჭი იყო… ყველაფერი მას მივეცი… ახლა კი არც სახლი მაქვს… არც ადგილი ამ სამყაროში…
ხმა ჩაეტეხა.
და იმ წამს მთელი ჩემი ბრაზი გაქრა.
დარჩა მხოლოდ ორი ასაკოვანი დედა.
ორი ქალი.
რომლებმაც შვილებს ყველაფერი მისცეს.
და ბოლოს იგივე მიიღეს:
მარტოობა.
იმ ღამეს გათენებამდე ვსაუბრობდით.
გავიგე, რომ ორმოცი წელი სოფლის სასწრაფო დახმარების მედდა იყო.
ქარიშხალში.
თოვლში.
ნავთის ლამპის შუქზე ეხმარებოდა ბავშვების დაბადებას.
ზეპირად იცოდა ესენინის ლექსები.
ისევე უყვარდა ძველი ფილმები, როგორც მე.
დილამდე კარადა უკვე აღარ იყო კედელი ჩვენს შორის.
უბრალოდ ავეჯი იყო.
მეორე დღიდან ყველაფერი შეიცვალა.
მე ვისწავლე მისი გემრიელი, სქელი წვნიანების სიყვარული.
მან კი ზეთის გამოყენებით დაიწყო საჭმლის მომზადება.
შემიკერა ძველი ტანსაცმელი.
გააცოცხლა ჩემი დაჭკნარი ყვავილები.
მის ფიკუსთან ჩემი გერანიც დაიდგა.
როგორღაც…
ჩვენც გავდგით ფესვები ერთმანეთის გვერდით.
დეკემბრის დასაწყისში კოსტი და მაშა მოვიდნენ.
ტორტი მოიტანეს.
კოსტიმ სიამოვნებით შეჭამა გალინა დეიდის დილით გამომცხვარი ღვეზელები.
შემდეგ კი ჩვეულებრივად თქვა:
– დედა… კიდევ ხომ არ დაგრჩა ცოტა ფული? ავეჯისთვის დაახლოებით ას ორმოცდაათი ათასი გვჭირდება…
ოთახში სიჩუმე ჩამოწვა.
ქალს სიტყვა ვერ უთქვამს.
მას ხომ უკვე ყველაფერი ჰქონდა მიცემული.
ნელა დავდე ჭიქა მაგიდაზე.
– ახლა მომისმინეთ.
ორივემ შემომხედა.
– თქვენ ამ ქალს სახლი წაართვით. აქ მოიყვანეთ, თითქოს ძველი კარადა ყოფილიყო. ექვს კვირაში ორჯერ დაურეკე დედას. ახლა კი მოდიხარ, ჭამ მის მომზადებულ საჭმელს… და კიდევ ფულს სთხოვ?
კოსტი გაფითრდა.
– ამიერიდან გალინა დეიდა ჩემთან იცხოვრებს. რამდენიც უნდა. მაგრამ ყოველ შაბათ-კვირას წაიყვანთ თქვენთან. თქვენს სახლში იქნება. მის შვილიშვილს უფლება აქვს, ბებია გაიცნოს. შენ კი ვალდებული ხარ გახსოვდეს, ვინ შესწირა შენთვის მთელი ცხოვრება.
კოსტიმ პროტესტის თქმა დააპირა.
მაგრამ დედამ პირველად შეხედა მას ისე…
როგორც დედამ.
და არა როგორც ადამიანმა, რომელსაც ეშინია შვილის სიყვარულის დაკარგვის.
– კატალინი მართალია – ჩუმად თქვა მან. – შენი ფული არ მჭირდება. შენი სიყვარული კი მჭირდება.
ნახევარი წელი გავიდა.
მათ შვილიშვილი შეეძინათ.
კოსტი ყოველ შაბათს ზუსტად მოდიოდა.
აღარ მოჰქონდა იაფი ჩაი.
მოჰქონდა ახალი ხილი.
ყიდულობდა პროდუქტებს.
აკეთებდა იმას, რაც გაფუჭდებოდა.
და ყოველ ჯერზე კითხულობდა:
– დედა… კატალინ… რამე ხომ არ გჭირდებათ?
ჩვენ კი საღამოობით ისევ ერთად ვისხედით ფანჯარასთან.
ჩაის ვსვამდით.
ვუყურებდით ვარსკვლავებს.
ერთხელ გალინა დეიდამ ჩუმად მომიჭირა ხელი.
– როცა აქ გადმოვედი, მეგონა, მოსაკლავად მოვედი.
გავუღიმე.
– არა, გალინა… ჩვენი ცხოვრება ახლა იწყება. მომეცი ორცხობილა! მალე ჩვენი საყვარელი სერიალი დაიწყება.
