ჩემი შვილი წვიმიან ხუთშაბათ დილით დაიბადა, როცა თვითონ ცასაც თითქოს ვერ გადაეწყვიტა — ეტირა თუ ჩუმად დარჩენილიყო.
ძალიან მკაფიოდ მახსოვს ის მომენტი — საავადმყოფოს ოთახის სუნი, აპარატების მშვიდი ზუზუნი და ის, როგორ ფრთხილად დამიდო ექთანმა ხელებში და ჩუმად მითხრა:
— ის აქ არის.
მაგრამ იმ ოთახში სიხარული არ იყო. არ იყო სიცილი, არ იყო ბედნიერების ცრემლები, არ იყო ის ბუნებრივი აღფრთოვანება, რაც დაბადებას თან სდევს. მხოლოდ სიჩუმე — მძიმე, მჭიდრო სიჩუმე, თითქოს ყველა სუნთქვას იკავებდა.
ექიმი ფრთხილად ლაპარაკობდა, თითქოს თითოეული სიტყვა შეიძლებოდა დავემსხვრია:
— თქვენს ბავშვს დაუნის სინდრომი აქვს.
იმ წამს ბოლომდე ვერ გავიგე რას ნიშნავდა ეს. მხოლოდ ის ვიგრძენი, რომ რაღაც შეიცვალა და სამყარო სხვა მიმართულებით გადაიხარა.
დანიელს შევხედე. საწოლთან იდგა და ჩვენს შვილს უყურებდა. მაგრამ მის თვალებში სიხარული არ იყო — მხოლოდ შოკი, შიში და გაურკვევლობა. თითქოს ხედავდა ცხოვრებას, რომლისთვისაც მზად არ იყო.
მას მეთიუ დავარქვით.
როცა პატარა იყო, ადამიანები ხშირად ამბობდნენ, რომ ის „საყვარელია“, „ნამდვილი საჩუქარი“, „კურთხევა“. ისინი ამბობდნენ მარტივ, დამამშვიდებელ სიტყვებს:
— რა ლამაზი ბიჭია.
— ის განსაკუთრებული საჩუქარია.
— ღმერთი განსაკუთრებულ ბავშვებს განსაკუთრებულ მშობლებს აძლევს.
მე ვიღიმოდი, თავს ვუქნევდი, მადლობას ვიხდიდი.
და მერე სააბაზანოში ვიკეტებოდი, შხაპს ვუშვებდი და ვტიროდი ისე, რომ არავის გაეგო.
არა იმიტომ, რომ ის არ მიყვარდა. ის ყველაფერზე მეტად მიყვარდა. მაგრამ ამ სიყვარულს შიში, დაღლა და სირცხვილი ერწყმოდა — ისეთი გრძნობა, რომელსაც სახელს ვერ ვარქმევდი.
დანიელს არასდროს უთქვამს, რომ მეთიუს რცხვენოდა. არც იყო საჭირო. მისი არყოფნა ყველაფერს ამბობდა — სკოლაში არ დადიოდა შეხვედრებზე, ოჯახურ შეკრებებს აცდენდა, ყოველთვის ჰქონდა რაღაც „უფრო მნიშვნელოვანი“.
მეთიუ ამას გრძნობდა, მიუხედავად იმისა, რომ ვერ ხსნიდა.
ერთხელ მამას ნახატი მიუტანა.
— ეს ჩვენი ოჯახია — თქვა ამაყად. — შენ, დედა, ლილი და მე.
დანიელმა მხოლოდ შეხედა და თქვა:
— კარგი ნახატია, ბიჭო.
ტელეფონიდან არც კი ამოუხედავს.
მეთიუ ელოდა. მაგრამ მეტი არაფერი მოხდა. ამიტომ ჩუმად გავიდა თავის ოთახში.
მე ეს დავინახე. და არაფერი ვთქვი.
რადგან სიჩუმე სიმართლეზე მარტივი ჩანდა.
დროთა განმავლობაში მისმა უმცროსმა დამ, ლილიმ, სხვების მზერა უფრო და უფრო შეამჩნია. ადრე ის ძმას უშიშრად იცავდა. მერე კი თვითონაც დაიწყო უხერხულობის განცდა — არა მეთიუს გამო, არამედ სხვების რეაქციის გამო.
ერთ დღეს ჩუმად მკითხა, მართლა უნდა მოსულიყო თუ არა მეთიუ მის დაბადების დღეზე.
— ჩემი მეგობრები… უცნაურად იქცევიან მასთან — ჩურჩულით თქვა.
მე უნდა მეთქვა:
— მაშინ ისინი ნამდვილი მეგობრები არ არიან.
მაგრამ მხოლოდ ვთქვი:
— ვნახოთ.
მეთიუ დერეფანში იდგა. ყველაფერი გაიგო.
იმ საღამოს ტორტი არ უჭამია. თქვა, რომ მუცელი სტკიოდა.
დროთა განმავლობაში უფრო ჩუმი გახდა. აღარ აჩვენებდა ნახატებს. აღარ სთხოვდა მამას თამაშს. აღარ გვიზიარებდა თავის დღეს.
ერთ დღეს მკითხა:
— დედა… როცა დავიბადე, ბედნიერი იყავი?
ჭურჭელს ვრეცხავდი.
— რა თქმა უნდა — ზედმეტად სწრაფად ვუპასუხე.
შემომხედა.
მე ისევ ნიჟარას მივუბრუნდი.
— კი, მეთიუ.
მაგრამ ვგრძნობდი, რომ არ მჯეროდა.
ყველაზე მძიმე დღე სკოლიდან დაბრუნებისას იყო. თვალები ჰქონდა ჩაწითლებული. ბიჭებმა ვიდეო გადაიღეს, როცა კითხულობდა და დასცინეს. ვიდეო უკვე გავრცელებული იყო.
სამზარეულოს კართან იდგა და მკითხა:
— დედა… მე სირცხვილი ვარ?
დაღლილი ვიყავი. ვახშამი იწვოდა. ლილი წუწუნებდა. დანიელი ისევ აგვიანებდა.
და მისკენ მაშინვე არ გავიქეცი.
— მეთიუ, ახლა არა — ვუთხარი.
ჩუმად გახდა.
— მაპატიე — ჩურჩულით თქვა.
და თავის ოთახში წავიდა.
იმ ღამეს აღარ გამოსულა. დილით კი აღარ იყო.
საწოლი ცარიელი იყო. მისი საყვარელი ქურთუკი აღარ იდო. ყვითელი წინდებიც არ იყო. ბალიშზე დაკეცილი წერილი იდო.
ხელები მიკანკალებდა, როცა გავხსენი.
პირველი წინადადება დარტყმას ჰგავდა:
„დედა, ვიცი, რომ გიჭირს ისეთი შვილის ყოლა, როგორიც მე ვარ.“
და შემდეგ გაგრძელდა.
წერდა, რომ ხედავს მზერებს. რომ გრძნობს, როცა მამა გვერდს არიდებს. რომ იცის, ლილი ზოგჯერ რცხვენია.
და ყველაზე მტკივნეული წინადადება:
„ვცდილობდი ადვილად შესაყვარებელი ვყოფილიყავი. ბოდიში, რომ ვერ შევძელი.“
მაშინ მივხვდი — ეს უბრალოდ წერილი არ იყო. ეს დახმარების ძახილი იყო.
ის ძველ მატარებლის სადგურთან ვიპოვეთ.
მარტო იჯდა სკამზე, ხელში თავისი ბავშვობის დათუნია ეჭირა. ისე გამოიყურებოდა, თითქოს სამყაროს უკვე ნელ-ნელა შორდებოდა.
როცა დამინახა, ჩუმად თქვა:
— არ მინდოდა გავქცეულიყავი. უბრალოდ არ ვიცოდი, სად უნდა ვყოფილიყავი.
დანიელი მის გვერდით დაჯდა და პირველად მთლიანად დაინგრა. ტიროდა, ბოდიშს იხდიდა, შვილს ისე ეხუტებოდა, თითქოს ეშინოდა, რომ საბოლოოდ დაკარგავდა.
ლილიც მივიდა და ჩუმად ჩაეხუტა — ყოველგვარი სირცხვილის გარეშე.
და მე მივხვდი რაღაც ძალიან მტკივნეულს: ჩვენ მის სხეულზე ვზრუნავდით, მაგრამ არა ყოველთვის მის გულზე.
იმ ღამეს სახლში ერთად დავბრუნდით.
და თავიდან დავიწყეთ. არა იდეალურად. არა სწრაფად. მაგრამ გულწრფელად.
დღეს მეთიუ ისევ ზოგჯერ მეკითხება:
— დედა, რთული ვარ?
და ახლა სხვანაირად ვპასუხობ:
— შენ არ ხარ რთული. ჩვენ გვიან ვისწავლეთ, როგორ უნდა გვყვარებოდა სწორად.
და ყოველ ჯერზე მის თვალებში ვხედავ არა მხოლოდ შვებას, არამედ პატარა იმედს — რომ ბოლოს და ბოლოს, მას უფლება აქვს უბრალოდ არსებობდეს.
