ქვრივის დაკრძალვაზე თითქმის მთელი სოფელი შეიკრიბა, თითქოს მათი ჩუმი თანდასწრება ვარიას ტკივილს ოდნავ მაინც გაანელებდა.
ზოგი საჭმელს მოიტანდა, ზოგი მზადებაში ეხმარებოდა — პატარა, მაგრამ გულწრფელი სიკეთის ნიშნები, რომლებიც მაინც ვერ ავსებდა დედის დაკარგვით დარჩენილ სიცარიელეს.
იმ დღიდან ვარიას ყველაზე დიდ საყრდენად დეიდა მარია, მისი ნათლია, იქცა. ხშირად აკითხავდა, ასწავლიდა რა უნდა გაეკეთებინა და როგორ გაეგრძელებინა ცხოვრება. ვარია ჩუმად უსმენდა და ცდილობდა გაეძლო.
დრო გავიდა. ვარიამ სკოლა დაამთავრა და მეზობელ სოფელში ფოსტაში დაიწყო მუშაობა. მისი ცხოვრება მშვიდ და ერთფეროვან რიტმს დაემორჩილა.
ის ძლიერი, გამძლე გოგონა იყო — „სისხლი და რძე“, როგორც სოფელში ამბობდნენ. სახე მრგვალი ჰქონდა, ლოყები — ვარდისფერი, ცხვირი ოდნავ ფართო,
მაგრამ ნაცრისფერი თვალები განსაკუთრებულად თბილად და ნათლად უბრწყინავდა. სქელი ღია ყავისფერი ნაწნავი წელამდე ეშვებოდა და ყოველი ნაბიჯისას ნაზად ირხეოდა.
მაგრამ სოფელში ყველას ყურადღება ვარიას კი არა, ნიკოლაის ეკუთვნოდა. ის ყველაზე ლამაზ კაცად ითვლებოდა და თვითონაც კარგად იცოდა ეს.
ჯარიდან დაბრუნებიდან ორი წელი იყო გასული და ცხოვრობდა ისე, თითქოს მთელი სამყარო მისთვის არსებობდა. გოგონები თვალს ვერ აშორებდნენ, ხმამაღლა იცინოდნენ მის გვერდით და ყოველ ჯერზე ცდილობდნენ მისი ყურადღების მიქცევას.
ქალაქიდან ჩამოსული დამსვენებელი გოგონებიც კი ვერ უგულებელყოფდნენ. ასეთი გარეგნობის კაცი, ამბობდნენ, კინოში უნდა ყოფილიყო და არა სოფლის მტვრიან გზებზე სატვირთოს მძღოლი.
ნიკოლაი არ ჩქარობდა დამკვიდრებას. თავისუფლებით ტკბებოდა.
სანამ ერთ დღეს დეიდა მარია არ მივიდა მასთან და არ სთხოვა ვარიას დახმარებოდა — მის სახლთან ღობე უკვე ირყეოდა და დაცემას ლამობდა. სოფელში ქალისთვის მარტო ცხოვრება ძალიან რთული იყო. ნიკოლაი დათანხმდა.
როცა მივიდა, საქმეს შეხედა და მაშინვე ბრძანებები დაიწყო:— ეს მოიტანე.— ის მომეცი.— იქ წადი.
ვარია უსიტყვოდ ემორჩილებოდა. რასაც სთხოვდა, ყველაფერს უსიტყვოდ აკეთებდა, და ყოველ ჯერზე, როცა ახლოს მიდიოდა, ლოყები უფრო და უფრო უწითლდებოდა. მისი ნაწნავი ზურგზე ნერვიულად ირხეოდა.
როცა ნიკოლაი იღლებოდა, ვარია ცხელ ბორშჩს და ძლიერ ჩაის აძლევდა. მის წინ ჩუმად იჯდა და უყურებდა, როგორ ჭამდა, თითქოს თითოეულ მომენტს გულში იმახსოვრებდა.
სამი დღე იმუშავა ღობეზე. მეოთხე დღეს კი უბრალოდ ისევ მივიდა — ყოველგვარი მიზეზის გარეშე.შემდეგ ისევ და ისევ.
ნელ-ნელა რეგულარულად დაიწყო მასთან მისვლა. გათენებამდე მიდიოდა, რომ სოფელს არ დაენახა. მაგრამ სოფელში არაფერი რჩება დამალული.
დეიდა მარია აფრთხილებდა:— ნუ დაიმედდები, შვილო. ის არ შეგირთავს. და თუ შეგირთო კიდეც, იტანჯები.მაგრამ სიყვარულს გონება არ ესმის.
ცოტა ხანში ვარიამ გაიგო, რომ ორსულად იყო. თავიდან შეეშინდა. ისიც კი გაიფიქრა, ბავშვის მოშორება. ახალგაზრდა იყო, მარტო და დაუცველი. მაგრამ შემდეგ სხვა ფიქრი გაუჩნდა: აღარ იქნებოდა მარტო.
გაზაფხულზე მუცელი უკვე ეტყობოდა. სოფელში ჩურჩული დაიწყო. ნიკოლაი მოვიდა და ჰკითხა, რას აპირებდა.— შევინარჩუნებ ბავშვს, — მშვიდად თქვა ვარიამ. — მარტო გავზრდი.
ნიკოლაი უცნაურად უყურებდა — თითქოს ერთდროულად აღფრთოვანებული და დაბნეული იყო — და წავიდა.და გაქრა.
მოვიდა ზაფხული, ქალაქელი ლამაზ გოგონებთან ერთად. ნიკოლაი თავის ძველ ცხოვრებას დაუბრუნდა. ვარია კი თავისას აგრძელებდა — უფრო მძიმე და რთულს.
მუშაობდა რამდენიც შეეძლო, მუცელი კი ყოველდღე უმძიმდებოდა. ყოველი დღე ბრძოლა იყო.სექტემბრის ერთ დილას მკვეთრმა ტკივილმა გააღვიძა. დეიდა მარიამ მაშინვე მიხვდა და ნიკოლაისკენ გაიქცა.
როცა მან სიტუაცია გააცნობიერა, სწრაფად იმოქმედა. ვარია სატვირთოში ჩასვა და საავადმყოფოში წაიყვანა. გზა ცუდი იყო, ორმოებით სავსე, ყოველი ბიძგი ტკივილს აძლიერებდა.
მაგრამ მაინც მოასწრეს.ვარიამ ჯანმრთელი ბიჭი გააჩინა.
როცა საავადმყოფოდან გამოწერეს, მის წამოსაყვანად არავინ მისულა. უკან გზაზე მანქანა ტალახში გაიჭედა და ვარიას ფეხით გაგრძელება მოუწია.
ბავშვი ხელში ეჭირა და ტალახში ძლივს მიიწევდა წინ. სიცივე სხეულში უძვრებოდა. ერთი ფეხსაცმელი ჩაეფლო და იქ დარჩა, მაგრამ არ გაჩერებულა.
როცა სახლში მივიდა, სრულიად გამოფიტული იყო.კარი გააღო… და გაშეშდა.შიგნით იდგა აკვანი, ეტლი და ბავშვის ტანსაცმელი. მაგიდასთან კი ნიკოლაი იჯდა.
გაიღვიძა, დაინახა და მაშინვე წამოდგა. სიტყვა არ უთქვამს — ბავშვი აიყვანა, თბილი წყალი მოიტანა, ვარიას ფეხები დაბანა და საჭმელი დაუდო. მისი ქცევა სიტყვებზე ძლიერად ლაპარაკობდა.
— რა დაარქვი? — ჰკითხა ჩუმად.— სერგეი.— კარგი სახელია, — თქვა მან. — ხვალ დავარეგისტრირებთ… და დავქორწინდებით.ვარიამ ოდნავ იფიქრა, მაგრამ ნიკოლაიმ გააგრძელა:
— ჩემს შვილს მამა უნდა ჰყავდეს. არ ვიცი როგორი ქმარი ვიქნები… მაგრამ არ მიგატოვებთ.ვარიამ ჩუმად დაუქნია თავი.ორი წლის შემდეგ მათ გოგონა შეეძინათ. მას „იმედი“ დაარქვეს.
რადგან ცხოვრებაში, რაც არ უნდა შეცდომები დაუშვა დასაწყისში, ყოველთვის არსებობს შანსი თავიდან დაწყებისა — და ყველაფრის გამოსწორების.
