თამარა ნიკოლაევნა უნაკლო, ფაიფურისებური ღიმილით გამომიწოდა პატარა, მუქი ლურჯი ხავერდით დაფარული ყუთი. აგარაკის რესტორნის უზარმაზარ დარბაზში დაახლოებით ასორმოცდაათი ადამიანი ერთდროულად გაჩუმდა.
ჩემი ქმრის ბიზნეს-პარტნიორები, გალერეების მფლობელები, ადგილობრივი ჩინოვნიკები — ყველა ჩვენკენ იყურებოდა. სცენაზე მუსიკოსებმაც შეწყვიტეს დაკვრა. ჰაერი დამძიმდა, თითქოს ყველას ერთი და იმავე მომენტის მოლოდინი ჰქონდა.
თითქოს ავტომატურად ავიღე ყუთი. როცა გავხსენი, ატლასის ბალიშზე ჩვეულებრივი, ნაცრისფერი სამშენებლო სკოჩი იდო.
— ეს შენთვისაა, იანოჩკა, — ხმამაღლა თქვა დედამთილმა, ისე, რომ ყველაზე შორეულ მაგიდებზეც გაეგონათ. — აი, სკოჩი. იქნებ ამით მაინც დააწებო შენი უსარგებლო ცხოვრება.
იმიტომ რომ დღეს ჩემი შვილი ბოლოს და ბოლოს მიხვდება, ვინ ხარ სინამდვილეში.დარბაზში ჩურჩული გავრცელდა. პირი გამიშრა, ენა სასას მივეკრო.
ვიდექი დარბაზის შუაში, შეკვეთით შეკერილ კაბაში, მაგრამ თავს სრულიად დაუცველად ვგრძნობდი ათეულობით შეფასებითი მზერის წინაშე. მაშინ ჯერ კიდევ არ ვიცოდი, რომ ეს საღამო ძველი ცხოვრების დასასრული ჩემთვის არ იქნებოდა.
სამი წლის წინ წარმოდგენაც არ მქონდა, როგორ გამოიყურებოდა შიგნიდან დახურული, ელიტური სამყარო. ბავშვობა გავატარე სიზრანის გარეუბანში, ჩვეულებრივ ხუთსართულიან კორპუსში.
დედა, ნინა, ტკბილეულის ქარხანაში მუშაობდა შეფუთვაზე, საღამოობით კი აფთიაქში ალაგებდა იატაკს. მისი შალის კარდიგანი ყოველთვის ვანილისა და ქლორის სუნს ატარებდა.
ოცდასამი წლის ვიყავი, როცა გარდაიცვალა — ექიმებმა უბრალოდ თქვეს, რომ მისი ორგანიზმი გამუდმებულმა მუშაობამ გამოფიტა.
მარტო დავრჩი. უნივერსიტეტი დავამთავრე და რეგიონულ ბიბლიოთეკაში, იშვიათი წიგნების რესტავრაციის განყოფილებაში დავიწყე მუშაობა. მიყვარდა ეს სიჩუმე. ძველი ქაღალდის სუნი. ფრთხილი, ზუსტი სამუშაო. იქ არ იყო ფარისევლობა.
ერთ ცივ ნოემბრის დღეს ჩემი სახელოსნოს კარი დაიჭრიალა. ზღურბლზე ილია იდგა. უბრალო მუქი ნაცრისფერი სვიტერი ეცვა, თმა ქარისგან ოდნავ აეწეწა.
თავის დიდი ბაბუის დღიურები მოიტანა რესტავრაციაზე. თითქმის ერთი საათი ვსაუბრობდით მეცხრამეტე საუკუნის ყდების შესახებ. საერთოდ არ ჰგავდა მდიდარი იმპერიის მემკვიდრეს. ჩემთან ერთად სვამდა გაცივებულ ჩაის, ხუმრობდა და ყურადღებით მისმენდა.
ჩვენი ურთიერთობა სწრაფად განვითარდა. ილია შეუმჩნეველი მანქანით დადიოდა, ვსეირნობდით ძველ პარკებში, ვყიდულობდით ცხელ ნამცხვრებს კიოსკებში. მაგრამ ნახევარი წლის შემდეგ, ჩემს პატარა სამზარეულოში, სერიოზულად შემომხედა.
— იანა, უნდა გაგაფრთხილო, — თქვა მან. — ჩემი ოჯახი… უფრო სწორად, დედა. მისთვის ყველაფერი სტატუსია. ის არ მიგიღებს. დაგცინის, გაწყენინებს. უბრალოდ გულთან ახლოს არ მიიტანო. მე ყოველთვის შენს მხარეს ვიქნები.
მაშინ უბრალოდ თავი დავუქნიე.პირველმა შეხვედრამ თამარასთან მაჩვენა, რამდენად ვცდებოდი.მათი სახლი მუზეუმს ჰგავდა. თამარამ კარში შემაფასა — ფეხსაცმლიდან კისრამდე.
— რესტავრატორი? — თქვა ცივად. — რა იშვიათი და… დაბალანაზღაურებადი „ჰობია“.სადილზე მან „შემთხვევით“ წითელი ღვინო დამასხა.
— ოჰ, რა უხერხულობა! თუმცა ასეთი ქსოვილი ალბათ ძვირი არ ღირს.იმ დღეს ილიამ ხელი მომკიდა და წამიყვანა. ერთ თვეში დავქორწინდით. თამარა არ მოსულა.
ამის შემდეგ ყველაფერი ნელ-ნელა კოშმარად გადაიქცა.ნივთები მიქრებოდა. დედის მედალიონი. სამუშაო ბარათი. ფლეშკა. ერთხელ თამარა მოულოდნელად მოვიდა და „დამეხმარა“ ძებნაში — და ფლეშკა მაცივრიდან ამოიღო.
— იანა, საყვარელო, — მითხრა თანაგრძნობით. — აშკარად გადაღლილი ხარ.მე კი საკუთარ თავში ეჭვი შემეპარა.მალე ჩვენს სახლში ხშირად დაიწყო მოსვლა დიანამ
— ილიას ძველმა ნაცნობმა. ელეგანტური, თავდაჯერებული, ზედმეტად თავისუფლად გრძნობდა თავს. თამარა აშკარად მხარს უჭერდა მას.
— ილიუშა, გახსოვს, მთებში რომ ვიყავით? — იცინოდა დიანა.შემდეგ კი თამარა ჩემკენ ბრუნდებოდა:— იანა, შენ ბავშვობაში სად ისვენებდი? ბაღში, ალბათ?
მე ვდუმდი.შემდეგ უცნაური „მშვიდობა“ შემოთავაზა — დიდი საღამო რესტორანში.და ახლა აქ ვიდექი, ხელში სკოჩით, როცა ჩემი წარსული ეკრანზე გამოჩნდა. ძველი ფოტოები. დედა. სიღარიბე.
— შეხედეთ, ვინ მოიყვანა ჩემმა შვილმა ოჯახში! — თქვა თამარამ. — მან მოატყუა! თქვა, რომ ორსულად იყო!მსოფლიო გაჩერდა.ილია ნელა წამოდგა.
— დღეს დილით რაღაც მივიღე, — თქვა მშვიდად.ეკრანზე ვიდეო გამოჩნდა.თამარა ჩვენს ბინაში. იღებს ჩემს მედალიონს. მალავს ფლეშკას.
დარბაზი გაოგნდა.— ეს ყალბია! — იყვირა მან.— როგორც შენი „დოკუმენტი“, — უპასუხა ილიამ და მიმოწერები აჩვენა. — დიანამ გააკეთა.
შემდეგ კიდევ ერთი ფოტო.უბრალო სოფლის გოგონა.— გაიცანით… ჩემი დედა. ზინაიდა კოვშოვა.სიჩუმე.შემდეგ მამამისი წამოდგა.— საკმარისია, ზინა. ხვალ განქორწინებას ვიწყებ.
თამარას სამყარო დაინგრა.ნახევარი წელი გავიდა.თამარა გაქრა. მისი გარემოცვა დაიშალა. დიანა წავიდა. მამამისი მშვიდად ცხოვრობს.ერთ დღეს წერილი მივიღეთ. გრძელი აღსარება. შიში. წარსული.
ბოდიში არ მოუხდია.უბრალოდ პირველად იყო გულწრფელი.წერილი შევინახე.სიბრაზე არ დამრჩა. მხოლოდ ერთი კითხვა:რატომ ირჩევს ადამიანი თავად ტყუილში ცხოვრებას?
მე და ილია უბრალოდ ვცხოვრობთ. ის მუშაობს, მე წიგნებს ვაცოცხლებ.და ის ნაცრისფერი სკოჩი?იმავე საღამოს გადავაგდე.რადგან ნამდვილი ცხოვრება არ საჭიროებს „შეკვრას“.ის არ იშლება.
