სოფიამ ჭიქა დადგა და ნელა ასწია მზერა. დედამისს მიკროფონი ისე ეჭირა, თითქოს მოსამართლეს უჭირავს ჩაქუჩი განაჩენის გამოცხადებამდე წამით ადრე. დარბაზში საუბრები შეწყდა, თითქოს ვიღაცამ ჰაერი შეაკავა.„თუ მართლა გიყვარდი,“
— თქვა მარგარიტა სტეპანოვნამ თითქმის მხიარული ხმით, — „დიდი ხანია უნდა გამათავისუფლო შენი არსებობისგან. შენ მაკარგვინებ ახალგაზრდობის ილუზიას. და მამას მაგონებ, რომელიც ახლა ცოცხალი იქნებოდა, შენ მაშინ ასე… დაკარგული რომ არ ყოფილიყავი.“
არც ჩურჩული, არც ქაღალდის შრიალი. მხოლოდ სიჩუმე.სოფია გაუნძრევლად იჯდა. პირველ რიგში მჯდომმა ქალმა შეშინებულმა პირზე ხელი აიფარა. დედის ერთ-ერთმა მეგობარმა მზერა დახარა. მარგარიტამ ნელა, სიამოვნებით დალია წითელი ღვინო და გაიღიმა,
თითქოს ახლახან ქალიშვილის ჯანმრთელობას შესვამდა.სოფია წამოდგა. ჩანთას მოჰკიდა ხელი.დედამ ისეთი მშვიდი მოუთმენლობით შეხედა, როგორითაც ოფიციანტს უყურებენ, როცა ანგარიში აგვიანდება. როცა სოფია დარბაზიდან გადიოდა, ერთხელ კიდევ მოიხედა უკან.
მარგარიტა უკვე იცინოდა, მეგობარს დახროდა.მის მაჯაზე ბრწყინავდა ოქროს საათი გრავირებით:„ყველაზე საყვარელ დედას.“სოფიამ სამი საათის წინ აჩუქა.ბავშვობაში მამამ ასწავლა, როგორ უნდა გაესწორებინა ველოსიპედის ჯაჭვი. ახსოვდა მისი ზეთიანი ხელები,
ავტოფარეხის სუნი, მისი მშვიდი ხმა, როცა უხსნიდა, რატომ ჰქონდა თითოეულ კბილანას თავისი ადგილი.თორმეტი წლის ასაკში ერთ დღეს სკოლიდან დაბრუნდა. მამა დივანზე იწვა, ისევ სამუშაო ტანსაცმლით. დაუძახა. შეარხია. მერე სასწრაფო გამოიძახა.
როცა დედა სანატორიუმიდან დაბრუნდა, მხოლოდ თქვა:„ადრე უნდა დაგერეკა. ეს შენი ბრალია.“სოფია თორმეტი წლის იყო.და დაიჯერა.ოცდაათი წელი იხდიდა ამ ერთ წინადადებაში ფასს.იხდიდა ანგარიშებს, დაზღვევებს, კერძო კლინიკებს.
იფარავდა საკრედიტო ბარათის ვალებს ანტიკური ვაზებისთვის. უსმენდა ღამის ზარებს, რადგან ვიღაც გადარიცხვას წინასწარ არ გააფრთხილა.„ვერ დავგეგმე. წნევა გამიუარესდა.“სოფიას ესმოდა. ყოველთვის ესმოდა.
იუბილემდე ნახევარი წლით ადრე დედა დაუპატიჟებლად გამოჩნდა მის ოფისში. საკონფერენციო ოთახში ისე დაჯდა, როგორც დირექტორი.„სასწრაფოდ მჭირდება ფული. მეგობრის ოპერაციისთვის. კიბოა.“სოფიამ უხმოდ გახსნა აპი და გადაურიცხა.
ერთ კვირაში ფოტოებზე იგივე მეგობარი დაინახა დედასთან ერთად გამოფენაზე — ორივე ახალ კაბებში, გაღიმებულები, მოვლილები.სოფიამ არაფერი თქვა. მუშაობა გააგრძელა.იუბილეს შემდეგ ორშაბათს დირექტორთან შევიდა.
„ნახებკაში მინდა გადაყვანა.“„იქ ხელფასი ორჯერ ნაკლებია.“„ვიცი.“დახურა საერთო ანგარიში. გააუქმა ავტომატური გადარიცხვები. მოხსნა რწმუნებები.საღამოს დედას მაგიდაზე კონვერტი დაუდო.„შენი სურვილი შესრულებულია. თავისუფალი ხარ ჩემი არსებობისგან. და მეც — შენისგან.“
გვერდით ბინის გასაღებები დადო.წაიღო მხოლოდ მამის ფოტო.ნახოდკამ წვიმით და ნავსადგურის ქარით მიიღო. პატარა ბინა, ხედით ამწეებზე და გემებზე. ახალი ნომერი.პირველ კვირაში თითქმის არ ლაპარაკობდა. არავინ რეკავდა. არავინ არაფერს ითხოვდა.
სიჩუმე მტკივნეული იყო.და მკურნალი.ნელ-ნელა ისწავლა მხოლოდ თავისთვის ყიდვა. აღარ ამოწმებდა ყოველ საათში ტელეფონს. აღარ ელოდა შემდეგ ბრალდებას.მარგარიტამ მხოლოდ მაშინ გაიგო, რა მოხდა, როცა შუქი გაუთიშეს. ორი თვე არანაირი გადახდა.
სოფიას ნომერი მიუწვდომელი. მეზობელი აღარ ასესხებდა ფულს.გაყიდა დიდი ბინა, ქალაქის განაპირას გადავიდა.ექიმმა უთხრა:„ყველაფერი რიგზეა. მეტი იარეთ.“პირველად ცხოვრებაში არ ჰყავდა ადამიანი, ვისაც დაურეკავდა.
ერთ დღეს ვიტრინაში საკუთარი ანარეკლი დაინახა: მოხუცი ქალი დაღლილი თვალებით.და პირველად გაიფიქრა:რა იქნება, თუ სოფია აღარ დაბრუნდება? სოფიამ კონსტანტინი სუპერმარკეტში გაიცნო. ჩუმად, დრამის გარეშე გახდნენ წყვილი.
მან მხოლოდ ერთხელ ჰკითხა:„რატომ გადახვედი?“„გაქრობა მინდოდა.“ერთი წლის შემდეგ სამსახურის გამო მშობლიურ ქალაქში დაბრუნება მოუწია. პარკში დედა დაინახა სკამზე — ჭაღარა თმა, იაფი ქურთუკი, მარტო.არ მივიდა.
მოგვიანებით მხოლოდ დაწერა:„დაგინახე. თავს გაუფრთხილდი.“პასუხი არ ყოფილა.მარგარიტამ შეტყობინება საღამოს წაიკითხა. უნდოდა პასუხი — არ იცოდა რა დაეწერა. გაიხსენა დრო, როცა სოფია პატარა იყო. სანამ გადაწყვეტდა, რომ ვიღაც უნდა ყოფილიყო დამნაშავე.
ნახოდკაში დაბრუნებულმა კონსტანტინმა ჰკითხა:„ნანობ?“„არა. ყველაფერი ითქვა. მან მაშინ. მე — როცა წავედი.“ფანჯარასთან სოფიამ ჩუმად თქვა:„ოცდაათი წელი მეგონა, რომ რაღაცას ვალად ვრჩებოდი. ახლა ვიცი: ჩემს ცხოვრებას არავის ვუმადლი.“
გაიღიმა.„მე სასტიკი არ ვარ. მე უბრალოდ ცოცხალი ვარ. პირველად ორმოცდაორი წლის განმავლობაში.“ზოგჯერ ადამიანის ცხოვრებიდან გაქრობა ღალატი არ არის.ზოგჯერ ეს ერთადერთი გზაა, რომ მას მისცე უფლება, თვითონ გაიზარდოს — ან დაეცეს. და თვითონ ისევ წამოდგეს.
სოფიამ ტელეფონი გამორთო.ხვალ დანაშაულის გრძნობის გარეშე გაიღვიძებდა.ეს უბრალოდ მისი ცხოვრება იქნებოდა.
