— ახლავე დატოვეთ ჩემი სახლი! და არასოდეს გაბედოთ აქ ფეხის შემოდგმა! — ზინაიდა არკადიევნას მკვეთრი ხმა ძველი პეტერბურგული ბინის მაღალი ჭერებიდან ისე გაისმა, თითქოს მინა დაიმსხვრა ჰაერში.
ფართო მისაღები ოთახი ეხმიანებოდა მის სიტყვებს. ბროლის ჭაღი ოდნავ შეირხა, მისი სინათლეები ნერვიულად აციმციმდა. ოთახი მდიდრული იყო, მაგრამ დამთრგუნველი — მძიმე, ძვირადღირებული სუნამოების სურნელი შერეული იყო დამამშვიდებელი წვეთების მწარე არომატთან.
დარია კარის ჩარჩოსთან იდგა. მისი თითები ისე ძლიერად უჭერდა ძველი ტილოს ჩანთის თასმას, რომ სახსრები გათეთრებული ჰქონდა. არ ლაპარაკობდა. არ მოძრაობდა. მხოლოდ უყურებდა ქალს, რომელიც ამ სახლს მართავდა როგორც დედოფალი ნგრევად სამეფოს.
ზინაიდა ნელა ჩაეშვა ანტიკურ სავარძელში და თითქოს სცენაზე თამაშობდა, ისე შეისწორა აბრეშუმის შალი.
რომანი წინ წავიდა.
— საკმარისია, — თქვა დაბალ ხმაზე, მაგრამ დაძაბულად. — დარია ჩემი ცოლია. ჩემს შვილს ატარებს. თუ აქ ადგილი არ აქვს, არც მე მაქვს.
ზინაიდამ ნელა ასწია თავი. სუსტი, შეურაცხყოფილი ქალის ნიღაბი ჩამოეცალა და მის ნაცვლად ცივი, მკაცრი მზერა დარჩა.
— ბავშვი? ასეთი პროვინციელი გოგოსგან? რომელიც არც კი იცის, რომელი ჩანგალი რისთვისაა? შენ ვოსკრესენსკი ხარ! ჩვენი სახელი ღირსებას ნიშნავს!
— და სიცრუესაც, — მშვიდად უპასუხა რომანმა.
დერეფნიდან ხველის ხმა გაისმა.
ბორის ლეონიდოვიჩი, მისი მამა, იქ იდგა — ფერმკრთალი, დაღლილი, ძლივს სუნთქავდა.
— ზინა… შეჩერდი… ყველაფერს ანგრევ…
მაგრამ მან არც კი შეხედა.
— წადით, — თქვა ცივად. — და აღარ დაბრუნდეთ.
რომანმა დარიას ხელი ჩაკიდა.
— წავიდეთ.
კარი მძიმე ხმით დაიხურა. თითქოს რაღაც საბოლოოდ მოკვდა.
გარეთ სანქტ-პეტერბურგს ცივი წვიმა ეცემოდა. ქუჩის განათებები გუბეებში ილექებოდა როგორც დამახინჯებული მოგონებები.
რომანმა ქურთუკი დარიას მხრებზე მოახურა.
— მაპატიე… არ მეგონა ასე თუ წავიდოდა.
— გადავიტანთ, — ჩუმად თქვა დარიამ. — ერთად.
ისინი პატარა, ძველ ბინაში გადავიდნენ ქალაქის განაპირას. ნესტიანი კედლები, მორყეული მაგიდა, გათბობა, რომელიც ხან მუშაობდა და ხან არა. მაგრამ ეს იყო მათი სივრცე.
რომანი ღამითაც მუშაობდა ლოგისტიკაში. დარია თარგმნიდა ტექსტებს გვიან ღამემდე, მბჟუტავი ნათურის ქვეშ.
სამი კვირის შემდეგ ტელეფონი დარეკა.
ბორისი გარდაიცვალა.
დაკრძალვა მძიმე, ცივი და ჩუმი იყო.
ზინაიდა მაგიდის თავში იჯდა შავებში, უძრავად, როგორც ქანდაკება. როცა დარიამ წყლის მიწოდება სცადა, მან ხელი უხეშად მოიშორა.
წყალი თეთრ სუფრაზე დაიღვარა.
— არ შემეხო, — ჩუმად თქვა ზინაიდამ. — ყველაფერი შენი ბრალია.
დარია მშვიდად ადგა და გავიდა.
რომანი უკან გაჰყვა, მაგრამ ზინაიდამ ხელი ჩაავლო.
— დაჯექი!
მან თავი გაითავისუფლა.
— პატივს ვერ აიძულებ, — თქვა მან. — შენ ის დაკარგე.
სიმართლე მოგვიანებით გამოვლინდა — როგორც ძველი, დამალული ტკივილი.
ბებია სერაფიმა ივანოვნა თავის ჩუმ ბინაში იჯდა, ძველი წიგნებისა და ცვილის სუნში.
— ზინა ყოველთვის სურდა საკუთარ ცხოვრებაზე დიდი ყოფილიყო, — თქვა მან. — და ყველაფერს ანადგურებდა, რაც ცოცხალი იყო.
შემდეგ ილიაზე ისაუბრა.
უფროს ვაჟზე. სიყვარულზე, რომელიც ნამდვილი იყო. გოგონაზე, რომელიც ზინაიდას სისასტიკემ ვერ გადაიტანა. და ილიაზე, რომელმაც მისი სიკვდილის შემდეგ ცხოვრება ვეღარ გააგრძელა.
რომანი დიდხანს დუმდა.
— მივდივართ, — თქვა ბოლოს.
წლები გავიდა.
კარელიაში, ტბის პირას, ტყით გარშემორტყმულ ადგილას ახალი ცხოვრება აშენდა. ხის სახლები, სტუმრები, ფიჭვის სუნი — ქალაქის სიცივის ნაცვლად.
მათ შეეძინათ ვაჟი.
დაარქვეს ილია.
ერთ დღეს ჭუჭყიანი ჯიპი გაჩერდა ჭიშკართან.
ზინაიდა გადმოვიდა.
აღარ იყო დედოფალი. მხოლოდ დაღლილი ქალი — ჩამქრალი თვალებით, დაჭმუჭნული ქურთუკით.
— არსად მაქვს წასასვლელი, — თქვა მამაკაცმა, რომელმაც მოიყვანა.
დარია დიდხანს უყურებდა.
— თავისუფალი ოთახი არ გვაქვს, — მშვიდად უპასუხა.
ამ დროს ბავშვი გამოვარდა.
პატარა, მომღიმარი, სათამაშო მანქანით ხელში.
— გატეხილია! — დაიძახა მხიარულად.
შეჩერდა მის წინ.
ზინაიდა გაქვავდა.
თვალები.
სახე.
ილია.
— ილია… — ჩურჩულით თქვა.
მუხლებზე დაეცა.
რომანი უკან იდგა.
— გვიანია, — თქვა ჩუმად. — რაც გაანადგურე, უკან აღარ ბრუნდება.
ის სახლში არ შეუშვეს.
მაგრამ არც ქუჩაში დატოვეს.
საკადრო სახლი იყო ტერიტორიაზე.
— იქ იცხოვრებ, — თქვა რომანმა. — თუ იმუშავებ.
ზინაიდამ არაფერი უპასუხა.
პირველად ცხოვრებაში მას აღარ ჰქონდა ძალა.
მან აიღო ჩემოდანი.
და წავიდა.
არა როგორც მმართველი.
არამედ როგორც ადამიანი, რომელსაც ბოლოს და ბოლოს უწევს ისწავლოს, რას ნიშნავს ყველაფრის დაკარგვა — და მაინც ცხოვრება.
