ბინის კარი ღია იყო, მიუხედავად იმისა, რომ სრულიად დარწმუნებული ვიყავი — ორჯერ დავკეტე. შიგნით შევედი და ცხვირში კორвалოლის მძაფრი, მომწარო-სატკბო სუნი მომხვდა, შერეული ძლიერ, ძვირადღირებულ სუნამოსთან. უცნაური კოქტეილი.
ფრთხილად დავდე ჩანთა პუფზე. სამზარეულოდან ზინაიდა კაროლოვნას ხმა ისმოდა. ის არ საუბრობდა — ისე ჩქარობდა სიტყვებს, თითქოს სახელმწიფო ტელევიზიის საინფორმაციოს კითხულობდა.
— ორშაბათს, ზუსტად ათზე. ნოტარიუსი ბარანოვი, ლენინის ქუჩა. დიახ, იროჩკა, ყველაფერი წესრიგშია. მოაწერს ხელს — სხვა რა შეუძლია? ვიცი მე, თიხასავითაა. ცოტას იტირებს და მერე მოაწერს. მთავარია, ავანსი ჩემთანაა. ყველაფერი კარგადაა, შამპანური გახსენით!
სხეული დამეჭიმა, მაგრამ არა შიშისგან. უფრო რაღაც ამაზრზენი, წებოვანი შეგრძნება დამეუფლა, თითქოს ტალახში ჩავდგი ფეხი. საუბარი ჩემს ბინას ეხებოდა — არა იმ პატარა სტუდიას, რომელსაც ანტონთან ერთად ვქირაობდით.
ეს იყო მემკვიდრეობა, ბებიასგან მიღებული. წლების განმავლობაში ვაგროვებდი ფულს, და ახლა, როცა ბავშვის გაჩენას ვგეგმავდით, ბინას ვაქირავებდი და ფულს მომავალისთვის ვინახავდი.
სამზარეულოში შევედი. სურათი თითქმის ნახატს ჰგავდა: ზინაიდა კაროლოვნა მაგიდასთან „ტახტზე“ იჯდა, წინ ნახევრად ცარიელი ბოთლი და ლიმონის ნაჭრები ეწყო, თითქოს არაფერი განსაკუთრებული არ ხდებოდა.
ანტონი, ჩემი ქმარი, მის წინ იჯდა, თავი ხელებში ჩაერგო, თითქოს ინანიებდა და ამავე დროს იმედოვნებდა, რომ როგორმე გადარჩებოდა.— ოჰ, პოლინა! — თქვა ზინაიდა კაროლოვნამ ისე, რომ არც კი შემომხედა. — აღვნიშნავთ. დაჯექი.
— რას აღვნიშნავთ? — ხმა გამიხრინდა. — ჩემი ბინის გაყიდვას?ანტონი შეიშმუშნა, მაგრამ თვალები არ აუწევია. ზინაიდა კაროლოვნამ ნელა მოსვა და ლიმონის ნაჭერი ჩაკბიჩა.— არა შენსას, საყვარელო — ჩვენსას. ოჯახური საქმეა. ანტონი პრობლემებშია. სერიოზულში. სასწრაფოდ ფული სჭირდება. შენი პატარა ბინა ზუსტად ეყოფა.
ქმარს შევხედე.— ინვესტიცია, ანტონ?ბოლოს და ბოლოს ამომხედა — თვალები ჩაწითლებული და დაბინდული ჰქონდა.— პოლ… კარგი მინდოდა… კრიპტოში ჩავდე, ბიჭებმა მირჩიეს… ყველაფერი დავკარგე. პროცენტებზე ზის… ამომღებლები რეკავენ… დედამ თქვა, რომ დამეხმარებოდა.
— და გადაწყვიტეთ, რომ ეს ჩემი ხარჯზე მოეგვარებინათ? — თითები მუშტად შემეკრა. — არც კი მკითხეთ?— რატომ უნდა გვეკითხა? — ჩაიცინა ზინაიდა კაროლოვნამ. — ისტერიკას მოაწყობდი. ასე კი საქმე უკვე მოგვარებულია.
მყიდველები ვიპოვე, ნაცნობები. ავანსი — სამასი ათასი რუბლი — უკვე გადავეცი ანტონის ხალხს. უკან დასახევი გზა აღარ არის. ორშაბათს ხელშეკრულებას ვაფორმებთ.— არ ვყიდი, — მტკიცედ ვთქვი. — ანტონმა ორი ცვლა იმუშაოს. მანქანა გაყიდოს. ჩემი ბინა ხელშეუხებელია.
ზინაიდა კაროლოვნა წამოდგა და მთელი სიმძიმით გადმომეკიდა.— ვერ ხვდები, პოლინა. ავანსი უკვე გადაცემულია. თუ გარიგება ჩაიშლება, ორმაგად უნდა დავაბრუნო. ასეთი ფული არ მაქვს. ანტონს — მით უმეტეს. გინდა, ვინმემ შენი ქმრის ცხოვრება დაანგრიოს? ან პენსიონერი ქალი გაკოტრდეს?
— ეს თქვენი პრობლემებია, — ამოვიოხრე. ფეხები ძლივს მიჭერდა.— მაშინ ასე იქნება, — მისი ხმა ფოლადივით გამკაცრდა. — ორშაბათს ნოტარიუსთან წახვალ. ყველა დოკუმენტი წაიღე და ღიმილი არ მოიშორო. თორემ შენი ცხოვრება ამ ქალაქში ჯოჯოხეთი გახდება. ყველგან კავშირები მაქვს. ცოცხლად გაგანადგურებ.
სასმელი დაცალა, ჩანთა აიღო და გავიდა. ანტონი ჩუმად იჯდა.— მისცე უფლება ჩემს ნივთებში ექექა? — ჩუმად ვკითხე.— პოლ… მეშინოდა… სერიოზული ხალხია…— და ჩემთვის არ გეშინოდა?
სიჩუმე. მაშინ გავაცნობიერე: ჩემი ქმარი აღარ არსებობდა. მხოლოდ შეშინებული პატარა ბიჭი დარჩა, რომელიც დედის უკან იმალებოდა.შაბათ-კვირა ბურუსში გავიდა. ცუდად ვიყავი, გული მერეოდა — ნერვიულობისგან თუ იმ პატარა საიდუმლოს გამო,
რომელიც ერთი კვირის წინ გავიგე: ორსულად ვიყავი და ანტონის გაოცება მინდოდა. ახლა ეს ყველაფერი მწარე ირონიად მეჩვენებოდა.კვირა საღამოს დავურეკე იურისტს, დედაჩემის ძველ ნაცნობს. ათი წუთი საკმარისი აღმოჩნდა. გეგმა მზად იყო.
ორშაბათი დილა ნაცრისფერი და წვიმიანი იყო. ტაქსიში ჩუმად ვისხედით. ანტონი ნერვიულად ეჭიდებოდა პალტოს ღილაკს, მე კი სველ ასფალტს ვუყურებდი.ნოტარიუსის ოფისში ზინაიდა კაროლოვნა უკვე გველოდა. მის გვერდით ასაკოვანი, ინტელიგენტური წყვილი იდგა — ალბათ „მყიდველები“.
— იგვიანებთ! — იყვირა მან. — წავედით, ნოტარიუსი გველოდება.მკლავში ჩამავლო ხელი და ძლიერად მომიჭირა.— იქ სისულელე არ თქვა! — ჩამჩურჩულა. — გაიღიმე.ოფისში ქაღალდისა და სუნამოს სუნი ტრიალებდა. მაგიდასთან მკაცრი სახის, ოქროს მანჟეტებიანი კაცი იჯდა — ნოტარიუსი.
დავსხედით. მყიდველები იმედით მიყურებდნენ.— შესანიშნავი ბინაა, პოლინა, — თქვა ვერა პავლოვნამ. — ზინაიდამ ყველაფერი მოგვიყვა. ჩვენს შვილიშვილს სჭირდება, სასწავლებლად ჩამოვიდა.
ერთი წამით შემეცოდნენ. მერე სამზარეულოში ზინაიდას ღიმილი გამახსენდა.— დოკუმენტები? — მშრალად იკითხა ნოტარიუსმა.ზინაიდამ გვერდში მიბიძგა.— აბა, გამოიღე ქაღალდები!
ჩანთა გავხსენი და ლურჯი საქაღალდე ამოვიღე. დედამთილს გამარჯვებული ღიმილი დაეხატა.გავხსენი. შიგ მხოლოდ ერთი ფურცელი იდო — ჩემი ბავშვობის ნახატი, ხუთი წლის რომ ვიყავი, პატარა სახლი ბუხრით.
ნოტარიუსმა წარბი ასწია.— ეს… რა არის?— ეს არის ყველაფერი, — მშვიდად ვთქვი. — ორიგინალი დოკუმენტები ბანკში ინახება. გასაღები ჩემთანაა. მეტი ვერაფერს მიიღებთ.სიჩუმე ჩამოვარდა. კედლის საათის ტიკტიკი ისმოდა.
— შენ… — ზინაიდას სახე ლაქებად გაწითლდა. — რა ქენი? ქაღალდები კარადაში იყო!— მხოლოდ ასლები, — გავუღიმე. — ორიგინალებს სახლში დიდი ხანია აღარ ვტოვებ. ვინ იცის — ქურდები, ცნობისმოყვარე ნათესავები…
— პოლინა! — იყვირა მან. — ახლავე მოაწერე ხელი! მყიდველები გველოდებიან! ფული უკვე დავხარჯე!ეს სიტყვები ელვასავით დაეცა. ბორის ივანოვიჩი გაფითრდა.— ნება მომეცით… — აუკანკალდა ხმა. — ზინაიდა, თქვით, რომ მფლობელი თანახმა იყო. ჩვენგან სამასი ათასი ავანსი აიღეთ… დახარჯეთ?
— მე… დავაბრუნებ! — დაბნეულად თქვა მან. — მერე… პოლინა, ნუ იქნები ურჩხული! დაეხმარე ქმარს!წამოვდექი.— ბატონო ნოტარიუსო, პატივცემულო მყიდველებო, — ვთქვი. — ბინას არ ვყიდი. არასოდეს მინდოდა გაყიდვა. ამ ქალმა მოგატყუათ, რათა შვილის სათამაშო ვალები ჩემი ხარჯზე დაეფარა.
— სათამაშო ვალები? — შეჰყვირა ვერა პავლოვნამ. — ზინაიდა… თქვით, რომ სერიოზულ მკურნალობაზე იყო საქმე…ანტონი კუთხეში ჩაკუნტულიყო, თითქოს გაუჩინარება სურდა.— პოლინა, მოგკლავ! — იღრიალა ზინაიდამ. — აქედან გაღატაკებული გახვალ!
— მე კი თავისუფლად გავალ, — ვუპასუხე. — მაგრამ თქვენ, ზინაიდა კაროლოვნა, პოლიციასთან მოგიწევთ ახსნა-განმარტება. ბორის ივანოვიჩ, გირჩევთ დაუყოვნებლივ მიმართოთ თაღლითობის ბრალდებით. ქვითარი გაქვთ?
— კი, — დაუდასტურა მან.ჩემი ბავშვობის ნახატი ავიღე და გამოვედი.— პოლინა! — დამიძახა ანტონმა. — მოიცადე! მე რა ვქნა?კართან შევჩერდი.— ანტონ, უკვე დიდი ბიჭი ხარ. რაც მოამზადე, თავად უნდა შეჭამო. დედაშენი დაგეხმარება — ის ხომ ყოველთვის შენთანაა.
წვიმის შემდეგ სუფთა ჰაერში გამოვედი. ბოლოს და ბოლოს თავისუფლად სუნთქვა შევძელი.ტელეფონი განუწყვეტლივ რეკავდა, მაგრამ გამოვრთე. მომავალი განქორწინება, კამათები, უძრავი ქონების არეულობა — აღარაფერს ნიშნავდა.
ყველაზე მნიშვნელოვანი ის იყო, რომ შევინარჩუნე ის, რაც ნებისმიერ ბინაზე ძვირფასია — ჩემი საკუთარი ღირსება.
